Ostatnio dodani autorzy

a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v w x y z

Ostatnio dodane tytuły

a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v w x y z

Ostatnio dodani bohaterowie

a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v w x y z

Użytkownik: admin

Wpisy użytkownika

Autor Data dodania
Gaja Grzegorzewska 15.03.2013
Humphrey Bogart 15.03.2013
Woody Allen 15.03.2013
Irek Grin 16.03.2013
Kathy Reichs 17.03.2013
Jeffery Deaver 17.03.2013
Dashiel Hammett 17.03.2013
Johan Theorin 17.03.2013
Alfred Hitchcock 17.03.2013
Edgar Allan Poe 17.03.2013
James Ellroy 18.03.2013
Mickey Spillane 18.03.2013
Anne Holt 19.03.2013
Ian Fleming 19.03.2013
Alicia Gimenez-Bartlett 20.03.2013
Maj Sjöwall 20.03.2013
Borys Akunin 21.03.2013
Thomas Harris 22.03.2013
Camilla Läckberg 25.03.2013
John Grisham 25.03.2013
Joanna Chmielewska 02.04.2013
Thomas Enger 15.04.2013
Tadeusz Cegielski 19.04.2013
Adam Ubertowski 22.04.2013
Leszek Talko 23.04.2013
Val McDermid 25.04.2013
Leena Lehtolainen 20.05.2013
Sebastian Fitzek 30.07.2013
Mo Hayder 06.01.2014
Nadia Szagdaj 06.01.2014
Lars Kepler 06.01.2014
Marcin Ciszewski 21.03.2014
Linwood Barclay 08.08.2014
Chris Carter 21.01.2015
Tytuł Data dodania
Człowiek-nietoperz 25.02.2013
Studium w szkarłacie 13.03.2013
Topielica 15.03.2013
Ostatnia zagadka 16.03.2013
Orchidea 16.03.2013
Morderstwo na plebanii 16.03.2013
Deja Dead 17.03.2013
Kolekcjoner kości 17.03.2013
Sokół maltański 17.03.2013
Zmierzch 17.03.2013
Utalentowany pan Ripley 18.03.2013
Casino Royale 19.03.2013
Czerwony smok 22.03.2013
Księżniczka z lodu 25.03.2013
Morderstwo pod cenzurą 26.03.2013
Karaluchy 29.03.2013
Ślepa bogini 29.03.2013
Wszystko czerwone 02.04.2013
Skarby 04.04.2013
Harpie 04.04.2013
Lądowanie w Garwolinie 09.04.2013
Pancerne serce 11.04.2013
Letarg 15.04.2013
Morderstwo w alei Róż 19.04.2013
Twój cień 19.04.2013
Kołysanka dla mordercy 19.04.2013
Inspektor Van Graaf 22.04.2013
Granatowa krew 23.04.2013
Syreni śpiew 25.04.2013
Janusowy kamień 03.05.2013
Granice 03.05.2013
Morderstwo na mokradłach 06.05.2013
Dżentelmen 06.05.2013
Morderstwo odbędzie się 06.05.2013
Gdzie się podziały dziewczęta? 20.05.2013
Klinika 30.07.2013
Doktor Sen 27.09.2013
Zaginione 06.01.2014
Biel Helsinek 06.01.2014
Kroniki Klary Schulz. Sprawa pechowca 06.01.2014
Świadek 06.01.2014
Żądza krwi 21.03.2014
Wiatr 21.03.2014
Hannibal. Początek 28.03.2014
Na własne oczy 08.08.2014
Hipnotyzer 02.10.2014
Bohater Data dodania
Harry Hole 25.02.2013
Sherlock Holmes 13.03.2013
Julia Dobrowolska 15.03.2013
James Moriarty 16.03.2013
Jane Marple 16.03.2013
Temprence Brennan 17.03.2013
Lincoln Rhyme 17.03.2013
Sam Spade 17.03.2013
Tom Ripley 18.03.2013
James Bond 19.03.2013
Hannibal Lecter 22.03.2013
Erika Falck 25.03.2013
Zyga Maciejewski 26.03.2013
Hanne Wilhelmsen 29.03.2013
Henning Juul 15.04.2013
Ryszard Maria Wirski 19.04.2013
Robert Nemhauser 23.04.2013
Robert Ziębiński 06.05.2013
Klara Schulz 06.01.2014
Nazwa miejsca Data dodania
Mieszkanie Sherlocka Holmesa 13.03.2013
Biuro Julii Dobrowolskiej 15.03.2013
Miejsce urodzenia Humphreya Bogarta 15.03.2013
Dom Woody\'ego Allena 15.03.2013
Reichenbachfall 16.03.2013
Mleczarnia 16.03.2013
Dom panny Marple 16.03.2013
Uniwersytet w Charlotte 17.03.2013
Miejsce urodzenia Jeffery\'ego Deavera 17.03.2013
Miejsce urodzenia Dashiela Hammetta 17.03.2013
Dom Lincolna Rhyme\'a 17.03.2013
Biuro Sama Spade\'a 17.03.2013
Olandia 17.03.2013
Miejsce urodzenia Alfreda Hitchcocka 17.03.2013
Tawerna Gunner\'s Hall 17.03.2013
Zatoka Bostońska 18.03.2013
Miejsce odnalezienia ciała matki Jamesa Ellroya 18.03.2013
Miejsce zamieszkania Mickey\'a Spillane\'a 18.03.2013
Miejsce urodzenia Anne Holt 19.03.2013
Goldeneye 19.03.2013
Miejsce urodzenia Jamesa Bonda 19.03.2013
Miejsce urodzenia Alicii Gimenez-Bartlett 20.03.2013
Miejsce urodzenia Maj Sjowall 20.03.2013
Miejsce urodzenia Borysa Akunina 21.03.2013
Miejsce urodzenia Thomasa Harrisa 22.03.2013
Miejsce pochodzenia Hannibala Lectera 22.03.2013
Fjällbacka 25.03.2013
Miejsce urodzenia Johna Grishama 25.03.2013
Rury Jezuickie 26.03.2013
Park Gap 27.03.2013
Dom publiczny 29.03.2013
Komenda Okręgowa Policji w Oslo 29.03.2013
Allerød 02.04.2013
Tiaret 04.04.2013
Dom harpii 04.04.2013
Archiwum Państwowe w Sandomierzu 08.04.2013
Garwolin 09.04.2013
Chunging Mansion 11.04.2013
Mieszkanie Harry\'ego Hole 11.04.2013
Winterbrook House 12.04.2013
Mieszkanie Henninga Juula 15.04.2013
Prezydium Policji 16.04.2013
Mieszkanie Ryszarda Marii Wirskiego 19.04.2013
Fresno 19.04.2013
Kanały ciepłownicze 19.04.2013
Sopot 22.04.2013
Mieszkanie Nemhausera 23.04.2013
\"Czarny Tadek\" 23.04.2013
Bradfield 25.04.2013
Miejsce urodzenia Val McDermid 25.04.2013
Espoo 20.05.2013
Wiosenne czytanie kryminałów 07.06.2013
mieszkanie Olhi Bortnik 05.07.2013
Grunewald 30.07.2013
Dom Dana Torrance\'a 27.09.2013
Dom Kari Vaary 06.01.2014
Biuro MCIU 06.01.2014
Dom Bradleyów - rodziców porwanej Marthy 06.01.2014
Mieszkanie Schulzów 06.01.2014
Birgittagarden 06.01.2014
Kasprowy Wierch 21.03.2014
Miejsce zbrodni 08.08.2014
Miejsce urodzenia Chrisa Cartera 21.01.2015
Miejsce urodzenia Donato Carrisiego 29.02.2016
Opis Opis do Data dodania
test 2 18.02.2013
Harry’ego poznajemy jako pracowitego glinę bez nałogów, który wraz z rozwojem akcji zaczyna dryfować w stronę figury zgorzkniałego gliniarza nadużywającego alkoholu. bohater: Harry Hole
25.02.2013
Tutaj mieszkali w latach 1881-1904 Sherlock Holmes i doktor Watson, bohaterowie opowiadań Arthura Conan Doyle\'a. Domem opiekowała się pani Hudson. miejsce: Mieszkanie Sherlocka Holmesa
13.03.2013
Ur. 6 I 1854 lub 17 VI 1854 w Hutton Hall, zm. 23 VI 1929 w Downs Sussex. Bohater powieści i opowiadań kryminalnych sir Arthura Conan Doyle'a. Po raz pierwszy pojawia się w powieści "Studium w szkarłacie". 13.03.2013
Pierwsza powieść sir Arthura Conan Doyle'a, w której pojawia się Sherlock Holmes. Wydana w 1887 roku. tytul: Studium w szkarłacie
13.03.2013
Prywatna detektywka z powieści Gai Grzegorzewskiej. bohater: Julia Dobrowolska
15.03.2013
Wydana w 2010 roku powieść Gai Grzegorzewskiej, która przyniosła autorce Nagrodę Wielkiego Kalibru. tytul: Topielica
15.03.2013
W domu na tej ulicy urodził się i mieszkał do 23. roku życia Humphrey Bogart. Obecnie ulica nosi jego nazwisko. miejsce: Miejsce urodzenia Humphreya Bogarta
15.03.2013
Tutaj od 2006 roku mieszka Woody Allen. miejsce: Dom Woody\'ego Allena
15.03.2013
<p>Niekwestionowany król współczesnego, “twardego” kryminału, odpowiedzialny za rewolucję gatunku. Jego główny protagonista, <strong>Philip Marlowe</strong>, stał się wzorcową figura prywatnego detektywa, razem z Samem Spadem Dashiella Hammeta.</p> <p>We wczesnym dzieciństwie Chandler wyemigrował z matką do Wielkiej Brytanii po tym, jak zostawił ich ojciec, inżynier amerykańskiej kompani kolejowej, który był alkoholikiem. Wuj chłopaka, uznany adwokat Ernest Thornton, miał odtąd opiekować się nimi przez długi okres. Młody Raymond w 1905 roku kończy Dullwich College, uniwersytetu jednak nie kończy, zamiast tego podróżuje po Europie. Po otrzymaniu brytyjskiego obywatelstwa i złożeniu egzaminu na urzędnika administracji wstępuje do Admiralicji, gdzie pozostaje przez rok zajmując się zaopatrzeniem. Wówczas powstaje jego pierwszy utwór poetycki. Charakter Chandlera nie znosi jednak hierarchicznej pracy, rzuca więc ją, ku konsternacji rodziny. Bez większych sukcesów kończy się jego flirt z dziennikarstwem (m.in. publikował w słynnym periodyku "The Spectator"); jednocześnie nadal tworzy poezje w stylu późnoromantycznym i debiutuje opowiadaniem <em>The Rose Leaf Romance</em>.</p> <p>W 1912 roku, za pieniądze pożyczone od wuja (ten zaznaczył, iż dług ma być spłacony z odsetkami, z czego siostrzeniec się zresztą wywiąże), Chandler wraca do Stanów, gdzie osiedla się w Los Angeles. Pracuje zbierając owoce bądź przy naciągach do tenisowych rakiet. Kończy korespondencyjny kurs księgowego (zaplanowany na trzy lata – kończy go w zaledwie sześć tygodni!), i dopiero po tym znajduje stałe zatrudnienie. Po przystąpieniu Stanów do I wojny, zaciąga się do Kanadyjskiej Jednostki Strzelców Górskich i trafia na front francuski. Po zakończeniu wojny pozostaje przez jakiś czas w Brytanii w szeregach Królewskich Sił Lotniczych.</p> <p>W 1919, po demobilizacji, zabiera matkę do Kalifornii. Gdy ta umiera kilka lat później, Chandler żeni się z Pearl Cecily Bowen, kobietą starszą od siebie o 18 lat, choć ponoć bardzo atrakcyjną. Cissy (tak na nią wołano) była już wcześniej zamężna dwukrotnie. Następuje okres pewnej stabilizacji, Chandler para się finansami obracając się w korporacjach naftowych. Podczas Wielkiego Kryzysu traci jednak pracę, co jest efektem nadmiernego spożywania alkoholu i notorycznych absencji. W tym okresie Chandler zdradzał także żonę. To ona jednak namówiła go, by został pisarzem.</p> <p>W 1933 debiutuje na łamach magazynu "Black Mask" opowiadaniem <em>Szantażyści nie strzelają</em> / <em>Blackmailers don’t shoot</em>. Odtąd tworzy regularnie, choć powoli. Pisuje do trzech magazynów: "Black Mask", "Dime Detective" oraz "Detective Fiction Weekly". W 1939 roku postanawia rozwinąć swe opowiadanie <em>Morderca w deszczu</em> / <em>Killer in the rain</em>. Tak powstaje <em>Wielki sen</em>, pierwsza odsłona losów prywatnego detektywa Philipa Marlowe’a . Kolejno – równocześnie w Stanach i Anglii – ukazują się <em>Żegnaj laleczko</em>, <em>Wysokie okno</em> i <em>Tajemnica jeziora</em>.</p> <p>Chandler działa także w branży filmowej jako scenarzysta. Współpracuje m.in. z Billym Wilderem przy <em>Podwójnym ubezpieczeniu</em> (1944, wg Jamesa M. Caina) oraz z Alfredem Hitchockiem przy <em>Nieznajomych z pociągu</em> (1951, wg Patricii Highsmith) – choć ostateczną wersję znacznie przerobiono. Wychodzi także wówczas ceniony do dziś esej pisarza <em>Simple Art Of Murder</em>, poruszający teoretyczne kwestie literatury kryminalnej.</p> <p>Po ’46 Chandlerowie przenoszą się na wybrzeże, w okolice San Diego. W 1949 zostaje opublikowana powieść <em>Siostrzyczka</em>, jednak to <em>Długie pożegnanie</em> (1953) zostaje przez krytykę przyjęte owacyjnie. Rok później Cissy umiera na chorobę płuc. Chandler załamuje się, próbuje nawet popełnić samobójstwo z rewolweru (na szczęście nieudolnie). Sprzedaje dom, wyjeżdża do Europy i Afryki Północnej. Kilkukrotnie musi być poddawany hospitalizacji przez alkoholizm i wyczerpanie organizmu. W 1958 roku na wyspie Capri przeprowadza wywiad z mafijnym bossem Lucky’m Luciano, z czego powstaje – nigdy nie opublikowany – esej <em>My Friend Luco</em>. Ostatniego swego projektu (<em>Tajemnice Poodle Springs</em>) Chandler już nie ukończy. Przez zapalenie płuc trafia do szpitala, gdzie umiera. Tuż przed śmiercią oświadcza się swej agentce Heldze Greene, zostaje jednak odrzucony.</p> <p>Na pogrzebie Raymonda Chandlera jest tylko 17 osób.</p> <p>W 1994 roku na cześć pisarza nazwano plac w Los Angeles: Raymond Chandler Square położony jest na skrzyżowaniu Hollywood Boulevard i Cahuenga, gdzie mieściło się biuro Marlowe’a. W uzasadnieniu propozycji do rady miejskiej dziennikarz Jess Bravin pisał: <em>Żaden z twórców dwudziestego wieku nie uczynił tak wiele dla kształtowania wizerunku Los Angeles, jak Raymond Chandler. Jego powieści o prywatnym detektywie Philipie Marlowe, pokazują miasto i jego mieszkańców z głębią i kolorytem, który jest inspiracją dla kolejnych pokoleń czytelników. Dzięki niepowtarzalnemu stylowi, porównaniom, plastycznemu przenikaniu świata bogaczy i biedaków, życiowych nieudaczników i marzycieli, zacierają one granice między powieścią popularną i wielką literaturą.</em></p> <p><strong>BIBLIOGRAFIA</strong></p> <p><strong>Powieści:</strong></p> <p>• <em>The Big Sleep</em> 1939 (<em>Głęboki sen</em>) <br />• <em>Farewell, My Lovely</em> 1940 (<em>Żegnaj laleczko</em>) <br />• <em>The High Window</em> 1942 (<em>Wysokie okno</em>) <br />• <em>The Lady in the Lake</em> 1943 (<em>Tajemnica jeziora</em>) <br />• <em>The Little Sister</em> 1949 (<em>Siostrzyczka</em>) <br />• <em>The Long Goodbye</em> 1953 (<em>Długie pożegnanie</em>) <br />• <em>Playback</em> 1958 (<em>Playback</em>) <br />• <em>Poodle Springs</em> (<em>Tajemnice Poodle Springs</em>), powieść zaczęta przez Chandlera, dokończona przez Roberta B. Parkera w 1989 roku.</p> <p><strong>Opowiadania:</strong></p> <p>• <em>Blackmailers Don't Shoot</em>* 1933 <br />• <em>Smart-Alleck Kill</em> (<em>Czysta robota</em>) 1934 <br />• <em>Finger Man</em> (<em>Świadek oskarżenia</em>)1934 <br />• <em>Killer in the Rain</em> (<em>Morderca w deszczu</em>)1935 <br />• <em>Nevada Gas</em> (<em>Gaz skazańców</em>)1935 <br />• <em>Spanish Blood</em> (<em>Hiszpańska krew</em>)1935 <br />• <em>Gun's at Cyrano's</em> (<em>Strzelanina u Cyrana</em>)1936 <br />• <em>The Man Who Liked Dogs</em> (<em>Człowiek, który lubił psy</em>) 1936 <br />• <em>Noon Street Nemesis,</em> później publikowana jako <em>Pick-up on Noon Street</em> (<em>Wpadka na Noon Street</em>)1936 <br />• <em>Goldfish</em> (<em>Złote rybki</em>)1936 <br />• <em>The Curtain</em> (<em>Zasłona</em>) 1936 <br />• <em>Try the Girl</em> (<em>Poszukajcie dziewczyny</em>)1937 <br />• <em>Mandarin's Jade</em> (<em>Nefryt Mandaryna</em>) 1937 <br />• <em>Red Wind</em> 1938 (<em>Gorący wiatr</em>) <br />• <em>The King in Yellow</em> (<em>Król w złotogłowiu</em>)1938 <br />• <em>Bay City Blues</em> (<em>Bay City blues</em>) 1938 <br />• <em>The Lady in the Lake</em> (<em>Kobieta w jeziorze</em>)1939 <br />• <em>Pearls Are a Nuisance</em> (<em>Perły to tylko kłopot</em>) 1939 <br />• <em>Trouble is My Business</em> (<em>Kłopoty to moja specjalność</em>)1939 <br />• <em>I'll be Waiting</em> (<em>Będę czekać</em>)1939 <br />• <em>The Bronze Door</em> (<em>Spiżowe drzwi</em>) 1939 <br />• <em>No Crime in the Mountains</em> (<em>Spokojne góry</em>)1941 <br />• <em>Professor Bingo's Snuff</em> (<em>Używka profesora Bingo</em>) 1951 <br />• <em>Marlowe Takes on the Syndicate</em> 1958, wydane także jako <em>Philip's Marlowe's Last Case</em> 1962 albo <em>The Pencil</em> 1965 (<em>Ołówek</em>)</p> <p><strong>Scenariusze:</strong></p> <p>• <em>And Now Tomorrow</em> (z Frankiem Partosem) 1944 <br />• <em>Double Indemnity</em> (z Billym Wilderem) 1944 <br />• <em>The Unseen</em> (z Hagarem Wilde i Kenem Englundem) 1945 <br />• <em>The Blue Dahlia</em> 1946 <br />• <em>Strangers on a Train</em> (z Czenzi Ormonde i Whitfield Cook) 1951</p> <p><strong>Scenariusze niesfilmowane:</strong> <br /><br />• <em>The Innocent Mrs. Duff</em> 1946 <br />• <em>Playback</em> 1948 </p> autor: Raymond Chandler
tytul: Głęboki sen
15.03.2013
<p><strong>Woody Allen jest znany przede wszystkim z kina intelektualnego, pełnego cytatów i kulturowych kolaży. Dlatego też eksperymenty z wieloma gatunkami kina nigdy nie były mu obce – znaleźć można u niego także sporą dawkę historii obracających się po kryminalnej orbicie. </strong></p> <p>Już jego pierwsza produkcja reżyserska <em>What’s Up Tiger Lily?</em> (1966) bazowała na sensacji, a przy tym była skrajnie awangardowa: jest to bowiem autorsko zdubbingowany i przemontowany japoński film szpiegowski <em>Międzynarodowa tajna policja: klucz kluczy</em> (1965, reż. S. Taniguchi). Z tej komediowej historii spod znaku Jamesa Bonda Allen zrobił absurdalną opowiastkę o poszukiwaniach… sekretnego przepisu na jajeczną sałatkę. Powstały zaraz po nim obraz <em>Bierz forsę i w nogi</em>, właściwy debiut Allena, był zaś slapstickową, stylizowaną na dokument parodią kina gangsterskiego.</p> <p>Dopiero ponad dwie dekady później reżyser zainteresował się kryminałem nieco poważniej – kilkukrotnie było to pretekstem do rozważań egzystencjalnych i filozoficznych. Można rzec, iż materia kryminału, mechanizmy przestępstwa i śledztwa, stają się tu narzędziem badawczym relatywizmu kategorii moralnych. I tak w <em>Zbrodniach i wykroczeniach</em> (1989), mających w sobie (lubiany przez reżysera) bergmanowski psychologizm, ceniony okulista, wzorowy mąż i ojciec, zmuszony jest zlecić zabójstwo swej kochanki, gdy ta zaczyna go szantażować. W całości filmu znać wyraźne inspiracje Dostojewskim, choć morał Allena jest dosyć cyniczny: czas leczy wszelkie rany… i wyrzuty sumienia.</p> <p><em><strong>Cienie we mgle</strong> </em>(1992) to natomiast jeden z bardziej wystylizowanych obrazów nowojorczyka. Ten czarno-biały thriller jest hołdem dla dokonań niemieckiego ekspresjonizmu. Sąsiedzka grupa w pewnym małym miasteczku postanawia ująć grasującego w okolicy zbiega; chcąc nie chcąc w akcję wciągnięty zostaje bohater, szary urzędnik Kleinmann (grany przez Allena), który włócząc się labiryntem nocnych uliczek zostaje wplątany w intrygę rodem z Kafki.</p> <p>Rok późniejszy obraz <em>Tajemnica morderstwa na Manhattanie</em> jest już kryminałem stricte, choć i tutaj dominują cytaty i egzystencjalne motywy: para intelektualistów, rozwikłując zagadkę tajemniczej śmierci starszej sąsiadki, ma okazję na nowo zbliżyć się do siebie i jeszcze raz poczuć dreszcz żywiołowej przygody. Woody Allen wykorzystuje tu fabularne wyjątki z czarnego klasyku Orsona Wellesa <em>Dama z Szanghaju</em>, w finale zaś cytuje dosłownie słynną scenę w gabinecie luster: podczas gdy bohater i morderca walczą ze sobą w starym kinie pośród zwierciadeł, na ekranie równolegle odgrywają się sceny z filmu Wellesa.</p> <p>Pierwsze lata XXI wieku stoją u Allena pod znakiem gatunkowych zabaw: <em>Drobne cwaniaczki</em>, motywowana Pigmalionem gangsterska opowiastka jest dziełem uroczym, lecz nie mającym typowej dla reżysera ironii. Rok późniejsza <em>Klątwa Skorpiona</em>, która, paradoksalnie, została przyjęta chłodno, jest zaś bardzo zgrabnym pastiszem detektywistycznych historii z lat 40. W tym obrazie Allen zrezygnował z moralistyki na rzecz prostej historii miłosnej i gatunkowej kalki. Gra tu kreację Briggsa, doświadczonego i niezawodnego agenta ubezpieczeniowego. Gdy podczas jednego z towarzyskich spotkań zostaje zahipnotyzowany, wkrótce okaże się, iż będzie zmuszony badać dla klienta serię włamań… których sam dokonuje, pod wpływem hipnotyzera (widać tu nawiązanie do <em>Gabinetu doktora Caligari</em> Roberta Wiene).</p> <p>W ostatnich produkcjach Allen upodobał sobie Londyn, i ponownie wybrał się w rejony murder mystery. Intrygę ułożył zgrabnie, i po raz kolejny, dla oddechu bardziej, bawi się w kryminał. <em>Wszystko gra</em> (2005) przypomina znów wariację <em>Zbrodni i kary</em>, a sama fabuła podobna jest <em>Zbrodniom i wykroczeniom</em> (próba ukrycia romansu kończy się morderstwem…). <em>Scoop</em> natomiast to historia z wyższych sfer, których pozory mogą skrywać mroczne tajemnice (rzecz jest o śledztwie pewnej dziennikarki dotyczącym londyńskiego, seryjnego zabójcy). Choć obie pozycje mają w sobie ironię spojrzenia na brytyjską arystokrację (czy „brytyjskość” w ogóle) z punktu widzenia nowojorczyka w Londynie, Allen zdecydowanie tonuje tu humor na rzecz przede wszystkim sprawności kryminalnego opowiadania.</p> autor: Woody Allen
15.03.2013
<p><strong>Andre Bazin, ceniony filmolog francuski, napisał o jego kreacjach te słowa: „Człowieka bogartowskiego nie można określić doraźnym szacunkiem , jaki wzbudza, ani odwagą czy tchórzostwem. Można go określić jedynie dojrzałością egzystencji, dojrzałością, która nasyca powoli życie uporczywą ironią wobec śmierci”. </strong></p> <p>Zanim stał się ikoną kina, przez kilka lat grywał w masowych produkcjach teatralnych, potem awansował do epizodów filmowych, gdzie, jak mawiał, wyszkolił się we wszelkich sposobach umierania. Przeważnie w pierwszych minutach filmu. Dopiero rola w <em>Sokole maltańskim</em> Johna Hustona wypromowała go do pierwszej ligi.</p> <p>Humphrey DeForest Bogart przyszedł na świat 25 grudnia 1899 w Nowym Jorku w rodzinie inteligenckiej, co jednak nie odbiło się u niego pokoleniową sztafetą: mimo uczęszczania do renomowanych szkół dość lekko traktował edukację, mając dodatkowo chroniczną niechęć do wszelkich autorytetów. Przymierzał się co prawda do studiów medycznych, lecz przystąpienie Stanów Zjednoczonych do I wojny światowej rzuciło go ostatecznie w szeregi wojska. Po powrocie pracował jako robotnik niewykwalifikowany, po czym postanowił sprawdzić swe siły jako aktor. W roku 1922 wystąpił pierwszy raz na deskach Broadwayu, pomimo braku jakiegokolwiek treningu aktorskiego. Przez niemal dekadę odgrywał poboczne epizody. W tym czasie ożenił się ze swą pierwszą żoną (Helen Manken), niestety małżeństwo to wytrwało niecały rok.</p> <p>O wiele dłużej trwała zaś przyjaźń Bogarta ze Spencerem Tracy, który to w 1930 nadał mu słynny przydomek „Bogie”.</p> <p>Przełom następuje w 1936: po dobrej prasie za rolę w sztuce Roberta Sherwooda <em>Skamieniały las</em> Humphrey trafia do obsady adaptacji filmowej tego dramatu (reżyserowanej przez Archi Mayo) - u boku Leslie Howarda i Bette Davis. Skamieniały las słusznie uważany jest za jedną z wczesnych zapowiedzi kina noir: historia dzieje się w odludnym zajeździe, do którego trafia osławiony zabójca Duke Mantee (Bogart). Pewien zgorzkniały pisarz potajemnie zleca mu zabicie siebie, aby jego kobieta mogła otrzymać ubezpieczenie...</p> <p>Po sukcesie obrazu Bogart pozostaje przez kilka lat w stajni braci Warner, gdzie pnie się stopniowo wyżej w hierarchii ról – cały czas gangsterskich, u boku dwu innych rozpoznawalnych czarnych charakterów: Jamesa Cagneya i Edwarda G. Robinsona. Z tamtego okresu warto zwrócić uwagę na dwa tytuły: <em>Ślepy zaułek</em> (1937) i <em>Aniołowie o brudnych twarzach</em> (1938). W tym czasie ma już za sobą kolejne nieudane małżeństwa: z Mary Philips i Mayo Methot (z którą związek określał jako „powtórkę z wojny domowej”). Ten czas stosunkowej stagnacji aktor dzieli pomiędzy kolejne sceny śmierci w produkcjach klasy „B”, towarzyskie picie z niejakim Johnem Hustonem i swój ukochany jacht, który stał się dlań niemal sanktuarium. To właśnie nazwisko Hustona zmieniło diametralnie bieg życia Bogarta: Huston, autor scenariusza do <em>High sierra</em> (1941) – kolejna śmierć Bogarta w finale – debiutuje w tym samym roku adaptacją czarnego kryminału Dashiela Hammeta: <em>Sokół Maltański</em> staje się filmem, który objawia światu charakterystyczne emploi Humphreya Bogarta, odtąd trwale z nim związane. Cynizm, kamienna twarz, prochowiec, nieodłączny papieros i nieufność wobec płci pięknej – to chyba najważniejsze wyznaczniki postaci Bogarta, zwłaszcza z jego kreacji w filmach „czarnych”: <em>Casablance</em> (nominacja do Oscara), <em>Wielkim śnie</em> czy <em>Key Largo</em>, które przylgnęły doń dosyć stereotypowo. Grał przeważnie outsiderów, skazanych na przegraną ale uporczywie nie przyjmujących tego do wiadomości, podziwianych, przez swą surowość i dystans wobec fatum, tak przez kobiety jak i mężczyzn.</p> <p>Kolejną cezurą w życiorysie Bogarta jest adaptacja prozy Conrada <em>Mieć i nie mieć</em> (1944), na planie której poznaje swą czwartą żonę – jest nią młodziutka, 19-letnia wówczas Lauren Bacall. Wreszcie ten związek okaże się dla Bogarta szczęśliwy: aktor ogranicza alkohol, wyraźnie łagodnieje. Gdy ma 49 lat, Bacall rodzi mu syna, Stephena, zaś kilka lat później córeczkę Leslie. Bogart jednak nigdy nie czuł się zbyt pewnie w roli ojca – „Co można robić z dzieckiem? – pytał – Ono nie pije!”. Pewniej czuł się jako partner filmowy – czterokrotnie u boku swej żony. Ponoć zresztą zakochał się nie tyle w niej, ile właśnie w jej kreacji z <em>Mieć i nie mieć</em>. Bacall stanowiła doskonałą przeciwwagę znużonych postaci bogartowskich, pod maską chłodu i ironii skrywając wrażliwość. Obydwoje wystąpili w parze w chandlerowskim klasyku <em>Wielki sen</em>, arcydziele noir <em>Mroczne przejście</em> Delmera Davesa oraz thrillerze <em>Key Largo</em> Hustona. Przypieczętowaniem kariery Humphreya Bogarta było zdobycie Oscara za postać Charlie Allnuta z <em>Afrykańskiej królowej</em> (1951) , gdzie powstał znakomity, magnetyczny duet z Katherine Hepburn. Do roku 1957 Bogart ma na swym koncie jeszcze kilka ważnych ról: <em>Bunt na okręcie</em> (kolejna nominacja do Oscara jako kapitan Queeg), <em>Godziny rozpaczy</em> czy <em>Nie jesteśmy aniołami</em>. Ten właśnie rok jest ostateczną klamrą życiorysu Bogarta...</p> <p>Przez całe życie towarzyszyły aktorowi alkohol i papierosy – w ilościach niebanalnych, czemu sprzyjał bardzo towarzyski tryb życia. Zwykł nieraz żartować, iż każdy kolejny papieros to gwoźdź do jego trumny, co okazało się proroctwem: Bogart ostatnie lata życia spędził, umierając na raka krtani. Kiedy, codziennie o piątej po południu, przyjmował swych przyjaciół, Johna Hustona, Katherine Hepburn i Spancera Tracy, zastawali go z upartym papierosem i kieliszkiem w dłoni. Jego ostatnimi, pół legendarnymi słowami były: <strong>„Nie powinienem nigdy zamieniać Szkockiej na martini” ... </strong></p> <p>Humphrey Bogart zmarł 14 stycznia 1957 roku w Beverly Hills. Uważany już za życia za legendę kina, m.in. dzięki kreacjom Charlie Allnutta, Kapitana Queega, przede wszystkim zaś osobliwych detektywów „czarnego kryminału” - Sama Spade’a czy Philipa Marlowa. Niespecjalnie przystojny, z wadą wymowy i kompleksami na punkcie niskiego wzrostu, dzięki osobistemu magnetyzmowi wykuł ze swego wizerunku status jednej z najważniejszych ikon XX wieku.</p> <p><strong>Najważniejsze pozycje:</strong> <br />1936, <em>Skamieniały las</em>, Archie Mayo <br />1937, <em>Śmiertelny zaułek</em>, William Wyler <br />1938, <em>Aniołowie o brudnych twarzach</em>, Michael Curtiz <br />1941, <em>High Sierra</em>, Raoul Walsh <br />1941, <em>Sokół Maltański</em>, John Huston <br />1942, <em>Casablanca</em>, Michael Curtiz <br />1944, <em>Mieć i nie mieć</em>, Howard Hawks <br />1946, <em>Wielki sen</em>, Haward Hawks <br />1947, <em>Mroczne przejście</em>, Delmer Daves <br />1948, <em>Skarb Sierra Madre</em>, John Huston <br />1948, <em>Key Largo</em>, John Huston <br />1951, <em>Afrykańska królowa</em>, John Huston <br />1954, <em>Bosonoga Contessa</em>, Jospeh L. Mankiewicz <br />1954, <em>Bunt na okręcie</em>, Edward Dmytryk <br />1955, <em>Godziny rozpaczy</em>, William Wyler <br />1955, <em>Nie jesteśmy aniołami</em>, Michael Curtis</p> autor: Humphrey Bogart
15.03.2013
<p>Czy pijam, proszę szanownego Pana? Pijam, a owszem, gdyż się przyzwyczaiłem. Przeważnie whiskey, najlepiej American whiskey, czasem też brandy. Pamiętam, że kiedyś oczekując na pewne spotkanie, by uspokoić emocje wziąłem solidny łyk Old Forstera, bourbona z Kentucky. Pomogło. Czasem używam alkoholu, jako narzędzia do rozwiązywania języka. Przeważnie w stosunku do mężczyzn, z kobietami to całkiem inna sprawa. Przypominam sobie pewnego detektywa, którego twarz była wymięta, sfatygowana i niechętna wszystkiemu. To była bardzo ważna rozmowa, mniejsza o szczegóły… Podałem mu drinka. Spojrzał spod oka. Zawahał się, wreszcie upił drobny łyk. Pomogło. Zawsze pomaga. Potem wychylił jednym haustem, i było dobrze. Pierwszy łyk dla spragnionego mężczyzny, to jak ujrzenie świata piękniejszym, słonecznym i czystszym. Nie, proszę pana, nie tylko alkohole. Na przykład parzę wyborną kawę, z całym szacunkiem, ale w porównaniu z tą… no cóż. Prawdziwa kawa powinna być parzona bez filtrów i innych tam… rano pijam białą. Potem już tylko czarną. Za dużo palę, być może tak. Nie palę wyłącznie Cameli, to błąd. Zadowala mnie każdy gatunek. Nie używam papierośnic, wolę pomięte paczki… W końcu nie jestem ani kobietą, ani nie jesteśmy na Wyspach. Nie używam tych szwedzkich zapałek, które ostatnio robią furorę, tych tak zwanych „bezpiecznych”. Używam staromodnych, drewnianych, jakich używają marynarze… A może ich wcale nie używają? W końcu nazywają je sztormowymi, cóż… Najlepsze w nich jest to, że zapalają się o cokolwiek, o but, o paznokieć, o cokolwiek… Choć tu, w Los Angeles są z tym czasem problemy. Duża wilgotność, pan rozumie. Miewam się dobrze, zazwyczaj, choć… przywykłem do ryzyka. Byłem wielokrotnie aresztowany. Pobity także, dziwię się, że moja głowa to jeszcze wytrzymuje… Tak, słusznie pan pamięta. Przez policjantów, skorumpowanych, sprzedajnych, jak zwał tak zwał… Siedziałem w więzieniu, to prawda. Proszę pamiętać: nigdy, przenigdy nie wolno panu zdradzić swego klienta. Informatora także. Nawet, jeśli policja wsadzi pana za kratki. Robert Mitchum Ależ to żadna tajemnica – moim najwyższym honorarium było pięć tysięcy dolarów. Od Terry Lennoxa, to także żaden sekret. Zresztą oddałem tu te pieniądze. Dlaczego?... Hmm… W rzeczy samej, kiedyś zaparzę panu prawdziwą kawę… Broń noszę stale przy sobie. Początkowo był to Luger PO8, dziewiątka. Potem klasyczny kolt, model 1903, 32 ACP. Obecnie Smith and Wesson, trzydziestka ósemka. Nie. No dobrze, zabiłem w życiu tylko jednego człowieka. Lash Cannino, psychopata, morderca i wyjątkowo szpetne bydlę… na szczęście odesłałem go w głęboki sen… Na ile wyglądam, powinienem spytać? W 1933 roku byłem w wieku Chrystusowym. W 1953 miałem lat 42. W 1958 43. Ależ oczywiście, że możliwe. Wystarczy o siebie dbać, nieprawdaż? Przyszedłem na świat w Santa Rosa, Kalifornia, czego, w przeciwieństwie do niektórych, nie za bardzo pamiętam… Powłóczyłem się trochę po college’u, potem przez pewien czas pracowałem jako śledczy dla kompani ubezpieczeniowej… Pewnej, mniejsza z tym. Krótko robiłem dla Taggarta Wilde’a, jako wywiadowca w biurze okręgowego prokuratora. Zwolniono mnie za, jak to nazwano, niesubordynację. Za co więc? Otóż proszę pana, za nadgorliwość. Postanowiłem doprowadzić pewną sprawę wbrew moim przełożonym, cóż… To wówczas zdecydowałem otworzyć własną, detektywistyczną praktykę. Cahuenga Building, między hollywoodzkim bulwarem a Vine Street. Glenview 7537, to mój numer do biura. Pracuję zawsze sam. Nie prowadzę spraw rozwodowych. Czasem zdarza mi się pracować za darmo… Powiedzmy, dla idei. Lubi pan idealistów? Bo ja nie bardzo… Proszę łaskawego pana, nie jestem jakimś tam Holmes’em, to miasto ma zupełnie inne reguły, Holmes zgubił by się tu jak… Nic mi nie przychodzi do głowy, jak kto… Coś panu zdradzę, choć może to zabrzmieć, jakbym sobie pochlebiał; owszem, czuję się tym połechtany, to naturalne… Otóż pewna pani kiedyś tak o mnie rzekła: Jesteś taki wspaniały. Taki dzielny i zdecydowany i tak niewiele za to dostajesz. Walą cię pończochą, duszą cię, miażdżą ci szczękę i pompują w ciebie morfinę, a ty kiwasz łączników na boisku i strzelasz bramkę, kiedy oni już maja dosyć. Jak to się dzieje, że jesteś taki cudowny? Och, one są takie same na każdej szerokości geograficznej, niech pan się nie łudzi. Tak, podobno jestem cyniczny. To źle? Byłem długo kawalerem, bo… nie lubiłem żon policjantów. O, nie ukrywam, że było ich sporo, na różnych płaszczyznach… Mam ich imiona wyryte w pamięci mocno i wyraźnie: pani (panna?...) Quest, Mavis Weld, no i ognista Dolores Gonzales. Pod rząd, właśnie tak. Velma Valento, enigmatyczna. A potem, bodajże, Anne Riordan… Elizabeth Mayfield, a tak… No i Linda, Linda Loring. Córka milionera, nota bene. Nie , to nie ironia, stwierdzam tylko fakt,. Może tyle, by pana nie zawstydzać. Dodam tylko, iż Linda jest teraz moją żoną. Mieszkamy w przytulnym miasteczku Poodle Springs, zapraszamy zresztą… Danny Glover jako Marlowe w adaptacji blaxploitation Czasem sięgam po wiersze Elliota, trochę liznąłem Flauberta… na tyle, by go czasem cytować. Tak, uwielbiam szachy. Mam nawet książeczkę gier turniejowych, wydaną w Lipsku. Wolę europejską metodę oznaczania szachownicy, zdecydowanie. Częściej, powiedzmy, grywam sam ze sobą. Nie, to nie metafora. Przerabiam trudne szachowe sytuacje… To może pan wziąć jako metaforę. Chadzam do kina regularnie, zwłaszcza na Orsona Wellesa. Wszystko jedno, może też grać. Nie przepadam za to za komediami muzycznymi… Czy panu nie będzie przeszkadzać?... Nie rozstaję się z tą buteleczką, przywraca jasność myśli… Otóż, szanowny panie, bardzo regularnie: od 10 do 13.20 cierpię za miliony. Od 11 (a.m.) uwiera mnie pistolet. Wychodzę, nakładam kapelusz, zdejmuję kapelusz, kładę nogi na stół. I again, cierpię za miliony… Co na koniec, mój panie? Cóż, chyba tylko tyle, że kłopoty – to moja specjalność.</p> <p>Wykorzystano parafrazę wiersza Krzysztofa Jaworskiego z antologii <em>Długie pożegnanie. Tribute to Raymond Chandler</em> (red. Marcin Baran, Marcin Świetlicki, Marcin Sendecki)</p> <p>BIBLIOGRAFIA / MARLOWIANA: <br />• <em>The Big Sleep</em> 1939 (<em>Głęboki sen</em>) <br />• <em>Farewell, My Lovely</em> 1940 (<em>Żegnaj laleczko</em>) <br />• <em>The High Window</em> 1942 (<em>Wysokie okno</em>) <br />• <em>The Lady in the Lake</em> 1943 (<em>Tajemnica jeziora</em>) <br />• <em>The Little Sister</em> 1949 (<em>Siostrzyczka</em>) <br />• <em>The Long Goodbye</em> 1953 (<em>Długie pożegnanie</em>) <br />• <em>Playback</em> 1958 (<em>Playback</em>) • <em>Poodle Springs</em> (<em>Tajemnice Poodle Springs</em>), powieść zaczęta przez Chandlera, dokończona przez Roberta B. Parkera w 1989 roku.</p> <p><strong>Adaptacje filmowe:</strong> <em>Murder, My Sweet</em> (1944)— (<em>Farewell My Lovely</em> - bohater pod innym imieniem, choć bazuje na powieści)/ reż. E.Dmytryk / wyst. Dick <br />Powell <br /><em>The Big Sleep</em> (1946) / H. Hawks / H. Bogart <br /><em>Lady in the Lake</em> (1947) /R. Montgomery / R. Montgomery <br /><em>The Brasher Doubloon</em> (1947) (<em>The High Window</em>) / J. Brahm / J. Montgomery <br /><em>Marlowe</em> (1969) (<em>The Little Sister</em>) / P. Bogart / J. Garner <br /><em>The Long Goodbye</em> (1973) / R. Altman / E. Gould <br /><em>Farewell My Lovely</em> (1975) / D. Richards / R. Mitchum <em>The Big Sleep</em> (1978) / M. Winner / R. Mitchum <br /><em>Poodle Springs</em> (1999) <br />(HBO) Odcinek serialu <em>Fallen Angels</em> / <em>Red Wind</em>, reż Agnieszka Holland / Danny Glover (!)</p> bohater: Philip Marlowe
15.03.2013
<p><strong>To niewątpliwie najbardziej znana ikona detektywistyczna w historii literatury. I – trzeba zaznaczyć – iż reprezentuje on „dogłębny”, najbardziej klasyczny typ detektywa, na którym zbudowano archetyp i który był punktem odniesienia do późniejszych ewolucji literackich detektywów. </strong></p> <p>Arthur Conan Doyle powołał swego naczelnego bohatera w roku 1887. Holmes jest londyńczykiem, mistrzem intelektualnej kalkulacji (choć na kartach powieści często określa się jego metody jako dedukcję, wg reguł logiki operuje on de facto indukcją bądź – wg teorii Charlesa Peirce’a – abdukcją , czyli zakładaniem hipotez na podstawie posiadanych faktów), którą przede wszystkim wykorzystuje w swej kryminalnej robocie.</p> <p>Conan Doyle napisał 56 opowiadań i 4 powieści z Holmes’em w roli głównej. Narratorem większości z nich jest najbliższy przyjaciel detektywa, doktor John H. Watson; po dwa opowiadania pisane są – kolejno – z punktu widzenia samego Holmesa oraz w osobie trzeciej.</p> <p>W literalny sposób (<em>Studium w szkarłacie</em>) mamy podaną inspirację, na której Doyle zbudował swego bohatera: są to – Auguste C. Dupin z <em>Morderstwa przy Rue Morgue</em> E.A. Poego oraz Monsieur Lecoq, protagonista francuskiego pioniera literatury detektywistycznej, Emile’a Gaboriau. Swe nazwisko zaś zawdzięcza detektyw amerykańskiemu literatowi i poecie, Oliverowi Wendellowi Holmes; ta postać jest zresztą jednym z protagonistów powieści Matthew Pearla <em>Klub Dantego</em>.</p> <p>Już w pełnometrażowym debiucie <em>Studium w szkarłacie</em> dostajemy najważniejsze informacje na temat naszego protagonisty: poza wspomnianymi, wysoko rozwiniętymi umiejętnościami śledczymi (pozostańmy przy terminie książkowym), Holmes wydaje się z natury bardziej umysłem ścisłym niż humanistą. Trzeba dopowiedzieć: nie jest to prawda pełna, gdyż należałoby go bardziej określić jako „praktyka”: detektyw często wykazuje ignorancję w sprawach niezwiązanych bezpośrednio ze śledztwem, oraz odwrotnie. I tak w literaturze odnajduje się raczej kiepsko – poza powieściami sensacyjnymi, które uwielbia – choć kilkukrotnie trafnie odwołuje się do Szekspira czy Biblii. Jest mierny w geologii, choć ma smykałkę w analizie gruntu czy błota – potrafi np. na pierwszy rzut oka stwierdzić, z której części Londynu pochodzi brud na butach. Jest zdecydowanym specem w chemii, zna się na truciznach (tu także echa botaniki). Holmes ponadto ma talent do gry na skrzypcach, świetnie radzi sobie w boksie i szermierce.</p> <p>Ważnym talentem detektywa jest również biegłość we wszelkiej kryptografii. Opublikował w tej materii drobną monografię przedmiotu. Sam buńczucznie stwierdza: „Znam chyba wszelkie formy tajnego pisania, samemu zanalizowałem około sto sześćdziesiąt przykładów szyfrów”. Te słowa są też potwierdzeniem, iż Holmes jest bardzo świadom swych talentów i bardzo pewny siebie.</p> <p>Dyscyplina, którą dziś określa się mianem traseologii, czyli odtwarzanie sytuacji na miejscu przestępstwa na podstawie śladów butów czy opon, nieraz była przez niego wykorzystywana z powodzeniem. Holmes czyta z niedopałków cygar czy popiołu, z analizy dziur po kulach, z porównań grafologicznych maszynopisów, w jednej z późniejszych odsłon nawet – z pierwszych naukowych ustaleń na temat odcisków palców. Rzadziej korzysta z psychologii (choć i tu nie odstaje – co potwierdza intryga <em>Skandalu w Czechach</em> i relacje z Irene Adler – patrz dalej), co stanowi np. domenę działań Herkulesa Poirot Agaty Christie.</p> <p>Do stereotypu urosło przedstawianie postaci Sherlocka Holmesa jako typowego, wiktoriańskiego dżentelmena z nieodłączną fajeczką. Tymczasem Watson zarzuca mu często chaotyczność zachowań, brak uporządkowania metod pracy, co Holmes tłumaczy zaś naturą „Cygana” i żywiołem sprawy. Do konserwatywnego rysu epoki należy u niego silne poczucie honoru i trzymanie się litery uczciwości. Ikonę zaburza znów fakt uzależnienia od kokainy i morfiny. Oznaką umiłowania patriotyzmu są wygrawerowane na kulach ściennej strzelby inicjały V.R. (Victoria Regina, jak mawiano o Królowej Wiktorii). Kilkukrotnie też angażowano Holmesa w sprawy rządowe.</p> <p>Choć nasz bohater jawi się z reguły jako emocjonalnie zimny, w ferworze śledztwa wychodzi zeń prawdziwa gorączka, co często przejawia się niemal teatralnymi perfomance’ami w finale sprawy, co słusznie deprymuje oficjalne siły porządkowe, zajmującymi się śledztwem równolegle.</p> <p>Samoświadomość swych umiejętności czasem przejawia się u Holmesa w arogancji – choć otoczenie zawsze doskonale wie, że jest ona w pełni uprawniona. Ma on naturę samotnika-indywidualisty, choć swego Watsona traktuje nieraz jako niemalże spowiednika. Potrafi szczerze uszanować rzetelny wkład w śledztwo osób innych; charakterystyczna cechą – także ogólnej ikony prywatnego detektywa – jest nieufność wobec oficjalnych organów śledczych.</p> <p>Sherlock zarabia na swych usługach całkiem sporo, co pozwala mu wynajmować dość komfortowy apartament pod legendarnym adresem 221B Baker Street (wynajmuje go z doktorem Watsonem, choć w kilku historiach mieszka samotnie). Poza profitami finansowymi zdarza się, iż do wynagrodzenia dochodzą drobne, acz cenne „artefakty” (biżuteria, złota kasetka…). Holmes ma świetną renomę w kręgach arystokratycznych, także politycznych i rządowych – i to nie tylko wewnątrz Brytanii, pracował bowiem na zlecenie kilku monarchów europejskich. Pomimo to detektyw stroni od zbytku, wydatki ograniczając głównie do bieżących potrzeb kryminalnych.</p> <p>Z kart serii można wyłuskać kilka danych personalnych detektywa. Datę urodzin szacuje się gdzieś wokół 1854 roku. Od 1881 zamieszkuje przy Baker Street, większość lat z doktorem Watsonem – z przerwami, gdy Watson ożenił się w 1887 roku, i później, po śmierci jego żony. Watson jest nie tylko przyjacielem detektywa, ale i jego doradcą oraz kronikarzem. W trzech nowelach poznajemy jego starszego brata Mycrofta, rządowego urzędnika. Ta postać wspominana jest jednakże o wiele częściej, jako swoista „chodząca baza danych” spraw policyjnych. Bliskimi współpracownikami w wielu przypadkach jest także grupa małoletnich „uliczników” zwanych Baker Street Irregulars, pomagających detektywowi głównie w „ulicznych” zleceniach. Pod tą nazwą od 1934 roku figuruje organizacja entuzjastów Sherlocka Holmesa, do której należeli m.in. Franklin Delano Roosevelt, Harry S. Truman czy Isaac Asimov.</p> <p>Jeśli idzie o kobiety Holmesa, najważniejszą jest z pewnością Irene Adler – aczkolwiek pojawia się tylko w pierwszym opowiadaniu holmesowskim <em>Skandal w Czechach</em> – światowej sławy kontralcistka, m.in. primadonna Opery Warszawskiej (!). Wspominana jest bardzo często – acz nigdy wprost - jako miłość życia Holmesa, lecz bardziej jako "dwuznaczne" wyzwanie Holmesa. Detektyw wydaje się mieć spory czar, gdy tu i ówdzie kontakty z kobietami są niezbędne dla sprawy; np. w <em>Sprawie Charlesa Augusta Milvertona</em> bohater jest zaręczony tylko po to, by uzyskać cenną informację.</p> <p>Mówiąc o interakcjach z innymi postaciami, nie sposób wspomnieć o sztandarowym nemezis Sherlocka: profesorze Jamesie Moriartym, arcyłotrze zwanym Napoleonem zbrodni, genialnym matematyku i machinatorze. To właśnie on spada wraz z Holmesem w przepaść Wodospadów Reichenbach (<em>Ostatnia zagadka</em>), gdzie, jak początkowo autor planował, Holmes miał zginąć ostatecznie.</p> <p>Presja czytelników sprawiła, iż śledczy odżył: incydent w Reichenbach okazał się być mistyfikacją mającą zmylić innych, niebezpiecznych wrogów detektywa. Po kilkunastu kolejnych latach aktywnej działalności przeszedł na emeryturę osiadając w Sussex Downs, gdzie zajął się – pszczelarstwem i muzyką.</p> <p>***</p> <p>Gdy mówi się o prawodawczym znaczeniu Sherlocka Holmesa wobec późniejszych śledczych gatunku należy uświadomić sobie relatywność tego stwierdzenia: jak wspomnieliśmy, pierwszymi archetypowymi realizacjami detektywów byli Dupin i Lecoq. Znaczenie bohatera Conan Doyla staje się jasne dopiero, jeśli spojrzeć na fakt, iż pisarz postawił głębiej na detale <em>modus operandi</em>, pogłębił także samą postać o dwuznaczne rysy (nie do końca „czysty” charakter, uzależnienia…). Doyle przyćmił wreszcie swych poprzedników bogactwem swego literackiego uniwersum, z którego, prócz protagonisty, do dziś pewne postaci, także z drugiego planu (doktor Watson czy profesor Moriarty), pozostają mocno popularne, i wymieniane na równi z osławionymi ikonami spoza gatunku kryminalnego, jak Dracula, potwór Frankensteina, Hamlet czy Raskolnikow.</p> bohater: Sherlock Holmes
15.03.2013
<p><strong>Choć niewątpliwie najbardziej ceniony jest za swą twórczość kryminalną, sir Arthur Conan Doyle był pisarzem płodnym także w innych gatunkach: romansach, powieściach historycznych czy rzeczach spod znaku SF. </strong></p> <p>Przyszły pisarz przychodzi na świat 22 maja 1859 roku w Edynburgu, w rodzinie o szerokich tradycjach artystycznych. Choć uczęszczał do szkoły katolickiej, po jej zakończeniu odwrócił się od chrześcijaństwa na rzecz agnostycyzmu. W latach 1876-81 studiuje medycynę na uniwersytecie w Edynburgu, gdzie stawia swe pierwsze kroki literackie. Debiutuje drukiem jeszcze przed 20. rokiem życia na łamach lokalnego dziennika. </p> <p>Jako okrętowy lekarz odbywa podróż do Afryki Zachodniej, potem zakłada praktykę w Plymouth, w roku 1885 zaś kończy swój doktorat.</p> <p>Gdy przenosi się do Portsmouth, ma dużo więcej czasu na myślenie o pisaniu – praktyka nie idzie mu wszak zbyt dobrze. To wówczas powołuje do życia swego najważniejszego bohatera – Sherlocka Holmesa (<em>Studium w szkarłacie</em>, 1888), którego wzorował na swym byłym wykładowcy, profesorze Josephie Bellu. Literackim wzorem Holmesa był natomiast detektyw z prozy Poego, August C. Dupin.</p> <p>Przez kilka lat Doyle gra w amatorskiej drużynie futbolowej. W 1885 żeni się z Luizą Hawkins, ta jednak po kilkunastu latach umiera na gruźlicę. W 1906 żeni się powtórnie z Jean Leckie, z którą zresztą łączyła go namiętność jeszcze podczas pierwszego małżeństwa pisarza. Z obu tych związków rodzi się pięcioro dzieci.</p> <p>Przez pewien okres Doyle przebywa w Wiedniu, gdzie studiuje medycynę oka, co zaowocuje założeniem praktyki okulistycznej w Londynie. Stały brak pacjentów sprawia, że więcej pisze. W korespondencji do swej matki przyznaje się wreszcie, iż poważnie myśli o uśmierceniu swego bohatera, gdyż twórczość kryminalna odciąga go od spraw ważniejszych (m.in. od twórczości historycznej - pisarz pragnął stać się następcą Waltera Scotta). Tak też czyni: Sherlock Holmes ginie, rzucając się w wodospad razem ze swym głównym antagonistą, demonicznym profesorem Moriartym w noweli <em>Ostatnia zagadka</em>, opublikowanym w magazynie "The Strand". Czytelnicy zgłosili natychmiastowe veto: Doyle wkrótce przywraca swego bohatera do życia, tłumacząc, iż jego śmierć była mistyfikacją dla innych, potężniejszych wrogów detektywa.</p> <p>Pisarz jest stale zaangażowany w politykę, głównie w sprawy brytyjsko-afrykańskie (kampania na rzecz wyzwolenia Konga, Wojny Burskie, gdzie pełni funkcję lekarza i korespondenta, o których zresztą Doyle napisze powieść). Po trzykroć – nieskutecznie – startuje także do parlamentu.</p> <p>Tematyka kryminalna nie zamyka się jednak na prozie Conan Doyle’a. Gdy irlandzki dyplomata Roger Casement, odpowiedzialny za Powstanie Wielkanocne w Irlandii, zostaje skazany na karę śmierci, Doyle próbuje go bronić. Bezskutecznie. Dwukrotnie jednak odniósł sukces, a dzięki śledczemu zaangażowaniu pisarza oczyszczono z zarzutów dwoje ludzi. Pierwszym był George Edalji, Brytyjczyk z indyjskimi korzeniami, oskarżony o rozsyłanie anonimowych pogróżek i maltretowanie zwierząt. Sprawę tę w beletrystycznej oprawie opisuje Julian Barnes (<em>Arthur i George</em>, 2005). Drugą uniewinnioną osobą był Oscar Slater, niemiecki Żyd oskarżony o zabicie starszej kobiety. Jak widać, obie sprawy łączyły motywy rasowe, na nie także położył nacisk w swej książce Barnes.</p> <p>Po śmierci pierwszej żony, a także po traumie I Wojny, gdzie pisarz sporą część bliskich (w tym syna Kingsleya), popada w depresję, której wynikiem jest zwrócenie się w stronę spirytualizmu i zagadnień paranaukowych. Bliskim znajomym autora był zresztą słynny prestidigitator Harry Houdini, zagorzały demaskator spirytystów, co było przyczyną poróżnienia się przyjaciół i urosło do rangi legendy. Doyle był święcie przekonany, iż Houdini ma naprawdę paranormalne zdolności, a działalność demaskatorska jest sprytnym chwytem na pozbycie się konkurencji. Echa tych wydarzeń znajdziemy w noweli <em>Na skraju nieznanego</em> (1931), wydanej po śmierci iluzjonisty.</p> <p>Autorytet Conan Doyle'a odegrał dużą rolę w sprawie tajemniczych fotografii "Wróżek z Cottinglay" (patrz choćby film Charlesa Sturridge'a <em>Elfy z ogrodu czarów</em>, 1997). Ówczesne fascynacje pisarza sprawiały, iż uwierzył szczerze w prawdziwość "Wróżek" uwiecznionych na zdjęciach dwóch lokalnych dziewczynek - jego artykuł na ten temat zapewne przyczynił się do nienależytego badania sprawy ewentualnego fałszerstwa. Pisarz był także powiązany ze sprawą Człowieka z Piltdown, i to jako jeden z głównych podejrzanych. Otóż w 1912 roku odkryto czaszkę humanoida, który miał być rzekomo zaginionym, darwinowskim ogniwem ewolucji człowieka. Po czterdziestu latach okazało się, iż była to mistyfikacja, najprawdopodobniej odkrywcy - Charlesa Dawsona. Conan Doyle’a zaczęto podejrzewać przez rzekome ślady spisku zawarte na kartach jego fantastycznej powieści <em>Zaginiony świat</em> (1912).</p> <p>Arthur Conan Doyle zmarł na atak serca 7 lipca 1930 roku. Za swą działalność polityczną otrzymał tytuł szlachecki. Na jego nagrobku umieszczono następujące epitafium: <em>Prawdziwa stal Proste ostrze Arthur Conan Doyle – Rycerz Patriota, Medyk i Człowiek Litery.</em></p> <p><strong>Twórczość:</strong></p> <p><strong>powieści kryminalne</strong>: <em>Studium w szkarłacie</em> (<em>A Study in Scarlet</em>, 1888, wyd. pol. 1956); <em>Znak czterech</em> (<em>The Sign of Four</em>, 1890) <em>Pies Baskerville'ów</em> (<em>The Hound of the Baskervilles</em>, 1902, wyd. pol. 1903); <em>Dolina trwogi</em> (<em>The Valley of Fear</em>, 1915)</p> <p><strong> antologie opowiadań o Holmesie:</strong> <em>Przygody Sherlocka Holmesa</em> (nowelki publikowane w magazynie "The Strand" 1891-1892); <em>Pamiętniki Sherlocka Holmesa</em> (1892-1893); <em>Powrót Sherlocka Holmesa</em> (1903-1904); <em>The Last Bow</em> (1908-1913, 1917); <em>Notatnik Sherlocka Holmesa</em> / <em>Case-book of Sherlock Holmes</em> (1921-27)</p> <p><strong>powieści historyczne:</strong> <em>Micah Clarke</em> (1888); <em>Biały orszak</em> (<em>The White Company</em>, 1890); <em>Przygody brygadiera Gerarda</em> (<em>The Exploits of Brigadier Gerard</em>, 1896); <em>The Refugees</em> (1892); <em>Rodney Stone</em> (1896); <em>Uncle Bernac</em> (1897); <em>Sir Nigel</em> (1906); <em>The British Campaign in France and Flanders</em>: <em>1914</em> (1916)</p> <p><strong> powieści i opowiadania fantastycznonaukowe:</strong> <em>Zaginiony świat</em> (<em>The Lost World</em>, 1912); <em>Trujące pasmo</em> (<em>The Poison Belt</em>, 1913); <em>The Land of Mist</em> (1926); <em>The Disintegration Machine</em> (1927); <em>When the World Screamed</em> (1928) </p> autor: Arthur Conan Doyle
15.03.2013
<p><strong>Gdy wokół szalały burze obu Wojen Światowych, jak wyznaje Agatha Christie, pisarstwo było dlań istotnym sposobem ucieczki, możliwością zamknięcia się w przytulnym, kameralnym świecie opisywanych fabuł. Fabuł, które rządziły się prostymi prawami: małe raje burzyło przestępstwo. Zły był złym, Dobry dobrym. Morał był prosty – zło pokonać, winnych ukarać. </strong></p> <p>To, na co z czasem patrzono przede wszystkim jako oderwane od życia archetypy gatunku, wyznaczniki specyficznej konwencji literackiej, w czasach Złotego Okresu brytyjskiego kryminału miało przesłanie bardziej namacalne: opowieści z dreszczykiem autorstwa Christie i jej współczesnych kolegów po piórze były próbą zatopienia w literackim bursztynie pewnych uniwersalnych, konserwatywnych wartości – niebezpiecznie przegrywających z ogarniającym Europę – i świat – „ponowoczesnym” chaosem…</p> <p>Chociaż sama była daleka od klasycznego, „flegmatycznego” wizerunku salonowej Brytyjki. Żywiołowa, z pasją podróżnika, dwukrotnie zamężna – a oba śluby odbyły się w aurze skandalu.</p> <p>Agatha Christie, bezsprzecznie jedna z najważniejszych autorek w historii literatury w ogóle, określana dziś „królową kryminałów”, przyszła na świat we wrześniu 1890, jako Agatha Mary Clarissa Miller, córka amerykańskiego maklera i brytyjskiej arystokratki. Nigdy nie czuła potrzeby przyjmowania amerykańskiego obywatelstwa. Ona i jej dwoje rodzeństwa zostali wcześnie osieroceni przez ojca. Matka zdecydowała się na domową edukację Agaty, już od wczesnych lat zachęcając ją do pisania. Jako nastolatka spędziła szkolny okres w Paryżu, gdzie studiowała śpiew i grę na pianinie.</p> <p>W wieku 24 lat przyszła pisarka wyszła za mąż za pułkownika Archibalda Christie, brytyjskiego lotnika. Z tego związku urodziła się córka Rosalinda; małżeństwo skończyło się jednak rozwodem po kilkunastu latach. Podczas I Wojny Światowej Christie pracowała w szpitalu, potem jako aptekarka. Zapewne przez to tak ważnym motywem jej powieści będą później przeróżne konfiguracje trucizn. To wówczas przyszedł jej zresztą pomysł na pierwszą historię kryminalną – właśnie z otruciem jako <em>modus operandi</em>.</p> <p>Była to <em>Tajemnicza historia w Styles</em>, wydana w 1920 roku. Nowela ta powołała do życia prywatnego detektywa, pochodzącego z Belgii Herkulesa Poirot. Obok panny Marple, staruszki parającej się kryminalnymi zagadkami, stał się on najważniejszą postacią uniwersum Christie.</p> <p>Sukces czytelniczy nadszedł rychło. Autorka już wkrótce została członkiem Klubu Detektywów – elitarnego stowarzyszenia pisarzy, gdzie zasiadali także m.in. G.K. Chesterton czy Doroty L. Sayers. Stowarzyszenie owo istnieje zresztą do dziś.</p> <p>Archibald Christie początkowo stał obojętnie wobec, jak się wydawało, niewinnego hobby żony. Z czasem zaczęło ono przynosić autorce coraz większą popularność – a za tym profity. Pułkownik nie chciał żyć w cieniu sławy małżonki. Kryzys zazdrości narastał, kumulując się w 1926 roku. 8 grudnia 1926 roku miał miejsce ważny, enigmatyczny epizod jej życia: Christie znika bez śladu na kilkanaście dni. Odnaleziono ją w hotelu w miejscowości Harrogate – pod nazwiskiem kobiety, która miała właśnie romans z jej mężem. Istnieją dwa tłumaczenia wydarzenia: są to bądź załamanie nerwowe i amnezja, wynikające ze zdrady męża i niedawnej śmierci matki; wg innych spekulacji – zniknięcie było przemyślanym chwytem marketingowym wydawców autorki.</p> <p>Po rozpadzie małżeństwa (1928) Christie długo dochodziła do siebie. Dwa lata później – przyzwyczajona do egzotycznych podróży, które odbywała u boku męża, udaje się w samotną podróż na Wschód. Odbywa ją – pociągiem Orient Express.</p> <p>W Iraku, podczas zwiedzania wykopalisk, poznała młodszego od niej o 14 lat archeologa (o tym miała kiedyś przekornie powiedzieć, iż archeolog jest mężem idealnym, gdyż potrafi docenić wartość… starzejącej się żony!). W 1930 roku miał miejsce ślub Christie z sir Maxem Mallowanem. Zamieszkali w Bagdadzie, Anglia zbyt boleśnie przypominała jej bowiem o Archibaldzie. Pomimo, iż odwróciła się od niej większość przyjaciół, życie pisarki nabrało dopiero teraz rumieńców. Powstają wówczas najsłynniejsze pozycje „królowej kryminałów”, w tym <em>Morderstwo w Orient Expressie</em>, czy ceniona i bardzo popularna do dziś sztuka <em>Pułapka na myszy</em>. Geograficzne tło ówczesnego okresu życia także istotnie odbiło się w wielu powieściach i opowiadaniach.</p> <p>Również wiele rzeczywistych postaci z życia Agaty, co jest przecież częstą praktyką, stało się wzorcem dla jej bohaterów. I tak np. druga, najważniejsza figura z kart autorki, panna Jane Marple, jest hołdem dla babki Christie. Ta niezmordowana staruszka, całe życie zamieszkująca małą, nudną miejscowość St. Mary Mead. Wykorzystując swe „gumowe ucho”, na podstawie zasłyszanych tu i tam plotkarskich informacji, potrafi nieraz nieźle wydedukować istotne dane kryminalne, pomagając w sprawach policji. Detektywka ta pojawiła się w 12 powieściach i około 20 opowiadaniach. Jej literacki „brat”, detektyw Herkules Poirot, przewija się natomiast przez karty 39 nowel i 59 opowiadań.</p> <p>Znamienne jest, iż ostatnie pozycje obu cykli – powstały mniej więcej w latach 40., więc dopiero w trakcie rozwijania się ich uniwersów. I tak <em>Kurtyna</em> jest częścią, w której Poirot ginie. W <em>Uśpionym morderstwie</em>, gdzie panna Marple pojawia się po raz ostatni, Christie antycypowała wydarzenia z chronologicznie późniejszych wątków. Oba te tomy spoczywały w bankowym depozycie aż do śmierci Agaty Christie (styczeń 1976), i dopiero wówczas zostały opublikowane.</p> <p>Statystyki popularności prozy Agaty Christie sięgają rekordu Guinessa, gdzie ustępują tylko… Williamowi Szekspirowi. Miliard (!) egzemplarzy sprzedano w skali Wielkiej Brytanii; drugi miliard – w tłumaczeniu na 103 języki świata. W samej Francji (stan na 2003 rok) sprzedaż jej pozycji obliczono na 40 milionów egzemplarzy. Najbliższy jej był tylko – Emil Zola, z 22 milionami. Według danych UNESCO – kryminalna spuścizna Brytyjki plasuje się na trzecim miejscu popularności – po Biblii i Szekspirze.</p> <p>Agatha Christie, choć należy do klasycznych, pionierskich realizatorów gatunku whodunit (napisała też kilka powieści obyczajowych jako Mary Westmacott), słynie także z nieraz bardzo wyrafinowanych fabularnych gier: za najbardziej kontrowersyjną jej powieść uważa się <em>Tajemnicę Rogera Ayckroyda</em>, gdzie Christie zastosowała suspens wynikający z użycia subiektywnej narracji. W powieści <em>Dziesięciu małych Murzynków</em> intryga, na pierwszy rzut oka, wydaje się być niemożliwa do rozwiązania (przewrotne rozegranie konwencji locked room).</p> <p>Poza prozą, autorka miała też powodzenie na polu teatru. Owocem jej pisarstwa jest wiele adaptacji filmowych i radiowych słuchowisk.</p> <p><strong>Agatha Christie w wyliczeniach:</strong></p> <p><strong>Opublikowane dzieła:</strong> <br />• 79 powieści i zbiorów opowiadań kryminalnych <br />• 23 filmy pełnometrażowe • 18 sztuk scenicznych <br />• 6 powieści obyczajowych pod pseudonimem Mary Westmacott <br />• 2 książki autobiograficzne <br />• 2 tomiki wierszy <br />• 1 tomik opowiastek i wierszy gwiazdkowych</p> <p><strong>Twórczość:</strong> <br />• 1920 <em>Tajemnicza historia w Styles</em> (<em>The Mysterious Affair at Styles</em>, pierwsze pojawienie się Herkulesa Poirot) <br />• 1922 <em>Tajemniczy przeciwnik</em> (<em>The Secret Adversary</em>, po raz pierwszy pojawiają się Tommy i Tuppence, mniej znana para detektywów) <br />• 1923 <em>Morderstwo na polu golfowym</em> (<em>Murder on the Links</em>) <br />• 1923 <em>Niespodziewany gość</em> (<em>Unexpected Guest</em>) – sztuka teatralna, przerobiona na powieść przez Charlesa Osborne`a <br />• 1924 <em>Mężczyzna w brązowym garniturze</em> (<em>The Man in the Brown Suit lub Mystery of the Mill House</em>) <br />• 1924 <em>Poirot prowadzi śledztwo</em> (<em>Poirot Investigates</em>) <br />• 1925 <em>Tajemnica rezydencji Chimneys</em> (<em>The Secret of Chimneys</em>) <br />• 1926 <em>Zabójstwo Rogera Ackroyda</em> (<em>The Murder of Roger Ackroyd</em>) <br />• 1927 <em>Wielka czwórka</em> (<em>The Big Four</em>) <br />• 1928 <em>Tajemnica Błękitnego Expressu</em> (<em>The Mystery of the Blue Train</em>) <br />• 1929 <em>Tajemnica siedmiu zegarów</em> (<em>The Seven Dials Mystery</em>) <br />• 1929 <em>Śledztwo na cztery ręce</em> (<em>Partners in Crime</em>) <br />• 1930 <em>Morderstwo na plebanii</em> (<em>The Murder at the Vicarage</em>, pierwsza zagadka panny Jane Marple) <br />• 1930 <em>Tajemniczy pan Quin</em> (<em>The Mysterious Mr Quin</em>, pojawia się Harley Quin) <br />• 1931 <em>Tajemnica Sittaford</em> (<em>The Sittaford Mystery</em> lub <em>The Murder at Hazelmoor</em>) <br />• 1932 <em>Samotny Dom</em> (<em>Peril at End House</em>) <br />• 1932 <em>Trzynaście zagadek</em> (<em>The Thirteen Problems</em> lub <em>The Tuesday Club Murders</em>, opowiadania z panną Marple) <br />• 1933 <em>Świadek oskarżenia</em> (<em>The Hound of Death</em>, 12 opowiadań kryminalnych) <br />• 1933 <em>Śmierć lorda Edgware'a</em> (<em>Lord Edgware dies</em> lub <em>Thirteen At Dinner</em>) <br />• 1934 <em>Morderstwo w Orient Expressie</em> (<em>Murder on the Orient Express</em> lub <em>The Murder on the Calais Coach</em>) <br />• 1934 <em>Czarna kawa</em> (<em>Black Coffe</em>, sztuka teatralna przerobiona na powieść przez Charlesa Osborne'a) <br />• 1934 <em>Parker Pyne na tropie</em> (<em>Parker Pyne investigates</em> lub <em>Mr. Parker Pyne, Detective</em>, zbiór opowiadań) <br />• 1934 <em>Tajemnica lorda Listerdale'a</em> (<em>The Listerdale mystery</em>, zbiór opowiadań) <br />• 1934 <em>Tragedia w trzech aktach</em> (<em>Three Act Tragedy</em>) <br />• 1935 <em>Śmierć w chmurach</em> (<em>Death in the Clouds</em> lub <em>Death in the Air</em>) <br />• 1935 <em>Dlaczego nie Evans?</em> (<em>Why didn't they ask Evans</em> lub <em>The Boomerang Clue</em>) <br />• 1936 <em>A.B.C</em>. (<em>The ABC Murders</em>) <br />• 1936 <em>Morderstwo w Mezopotamii</em> (<em>Murder in Mesopotamia</em>) <br />• 1936 <em>Karty na stół</em> (<em>Cards on the Table</em>) <br />• 1937 <em>Śmierć na Nilu</em> (<em>Death on the Nile</em>) <br />• 1937 <em>Niemy świadek</em> (<em>Dumb Witness</em> lub <em>Poirot Loses a Client</em>) <br />• 1937 <em>Morderstwo w zaułku</em> (<em>Murder in the Mews</em> lub <em>Dead Man's Mirror</em>) (zbiór opowiadań) <br />• 1938 <em>Rendez-vous ze śmiercią</em> (<em>Appointment with Death</em>) <br />• 1939 <em>Dziesięciu małych Murzynków.</em> Na prośbę wnuka autorki zmienione na <em>Dziesięciu małych żołnierzyków.</em> Trzeci tytuł: <em>I nie było już nikogo</em> (<em>Ten Little Niggers,</em> znana też jako <em>And Then There Were None</em>, <em>Ten Little Indians</em>) <br />• 1939 <em>Morderstwo to nic trudnego</em> (<em>Murder is Easy</em> lub <em>Easy to Kill</em>) <br />• 1939 <em>Boże Narodzenie Herkulesa Poirot</em> lub <em>Morderstwo w Boże Narodzenie</em> (<em>Hercule Poirot's Christmas</em> lub <em>A Holiday for Murder</em>) <br />• 1939 (<em>Regatta Mystery and Other Stories</em>) <br />• 1940 <em>Zerwane zaręczyny</em> (<em>Sad Cypress</em>) <br />• 1941 <em>Zło, które żyje pod słońcem</em> (<em>Evil under the Sun</em>) <br />• 1941 <em>N czy M?</em> (<em>N or M</em>) <br />• 1941 <em>Pierwsze, drugie... zapnij mi obuwie</em> (<em>One, Two, Buckle my Shoe</em>) <br />• 1942 <em>Noc w bibliotece</em> (<em>The Body in the Library</em>) <br />• 1942 <em>Pięć małych świnek</em> (<em>Five little pigs</em> lub <em>Murder in Retrospect</em>)<br />• 1942 <em>Zatrute pióro</em> (<em>The Moving Finger</em> <br />• 1944 <em>Godzina zero</em> (<em>Towards Zero</em>) <br />• 1944 (1945) <em>Rosemary znaczy pamięć</em> (<em>Sparkling Cyanide</em> lub <em>Remembered Death</em>) <br />• 1945 <em>Zakończeniem jest śmierć</em> (<em>Death comes as the End</em>) <br />• 1946 <em>Niedziela na wsi</em> (<em>The Hollow</em>) <br />• 1947 <em>Dwanaście prac Herkulesa</em> (<em>The Labours of Hercules</em>, zbiór opowiadań) <br />• 1948 <em>Pora przypływu</em> (<em>There is a Tide</em>, także znana jako <em>Taken at the Flood</em>) <br />• 1948 (<em>Witness for the Prosecution and Other Stories</em>) <br />• 1949 <em>Dom zbrodni</em> (<em>Crooked House</em>) <br />• 1950 <em>Morderstwo odbędzie się...</em> (<em>A Murder is Announced</em>) <br />• 1950 <em>Pułapka na myszy</em> (<em>Three Blind Mice and Other Stories</em> lub <em>The Mousetrap and Other Stories</em>, zbiór opowiadań) <br />• 1951 <em>Spotkanie w Bagdadzie</em> (<em>They came to Baghdad</em>) <br />• 1951 (<em>The Under Dog and Other Stories</em>) <br />• 1952 <em>Pani McGinty nie żyje</em> (<em>Mrs McGinty's dead</em>) <br />• 1952 <em>Strzały w Stonygates</em> (<em>They Do It With Mirrors</em> lub <em>Murder with Mirrors</em>) <br />• 1953 <em>Kieszeń pełna żyta</em> (<em>A Pocketful of Rye</em>) <br />• 1953 <em>Po pogrzebie</em> (<em>After the Funeral</em> lub <em>Funerals Are Fatal</em>) <br />• 1954 <em>Pajęczyna</em> (<em>Spider's Web</em>, sztuka teatralna przerobiona na powieść przez Charlesa Osborne'a) <br />• 1955 <em>Entliczek pentliczek</em> (<em>Hickory Dickory Dock</em>) <br />• 1955 <em>Podróż w nieznane</em> (<em>Destination Unknown</em> lub <em>So Many Steps to Death</em>) <br />• 1956 <em>Zbrodnia na festynie</em> (<em>Dead Man's Folly</em>) <br />• 1957 <em>4.50 z Paddington</em> (<em>4.50 from Paddington</em> lub <em>What Mrs. McGillicuty Saw</em>) <br />• 1957 <em>Próba niewinności</em> (<em>Ordeal by Innocence</em>) <br />• 1959 <em>Kot wśród gołębi</em> (<em>Cat Among the Pigeons</em>) <br />• 1960 <em>Tajemnica gwiazdkowego puddingu</em> (<em>The Adventure of the Christmas Pudding</em>) <br />• 1961 <em>Tajemnica Bladego Konia</em> (<em>The Pale Horse</em>) <br />• 1961 (<em>Double Sin and Other Stories</em>) <br />• 1962 <em>Zwierciadło pęka w odłamków stos</em> (<em>The Mirror Crack'd from Side to Side</em>) <br />• 1963 <em>Przyjdź i zgiń</em> (<em>The Clocks</em>) <br />• 1964 <em>Karaibska tajemnica</em> (<em>A Caribbean Mystery</em>) <br />• 1965 <em>Hotel Bertram</em> (<em>At Bertram's Hotel</em>) <br />• 1966 <em>Trzecia lokatorka</em> (<em>Third Girl</em>) <br />• 1967 <em>Noc i ciemność</em> (<em>Endless Night</em>) <br />• 1968 <em>Dom nad kanałem</em> (<em>By the Pricking of my Thumbs</em>) <br />• 1969 <em>Wigilia Wszystkich Świętych</em> (<em>Hallowe'en Party</em>) <br />• 1970 <em>Pasażer do Frankfurtu</em> (<em>Passenger to Frankfurt</em>) <br />• 1971 <em>Nemesis</em> (<em>Nemesis</em>) <br />• 1971 (<em>The Golden Ball and Other Stories</em>) <br />• 1972 <em>Słonie mają dobrą pamięć</em> (<em>Elephants can remember</em>) <br />• 1973 <em>Tajemnica Wawrzynów</em> (<em>Postern of Fate</em>) <br />• 1974 <em>Wczesne sprawy Poirota</em> (<em>Poirot's Early Cases</em>, zbiór opowiadań) <br />• 1975 <em>Kurtyna</em> (<em>Curtain</em>) <br />• 1976 <em>Uśpione morderstwo</em> (<em>Sleeping Murder</em>)</p> <p><strong>Wydane pośmiertnie:</strong> <br />• 1979 <em>Śmiertelna klątwa</em> (<em>Miss Marple's Final Cases and Two Other Stories</em>) <br />• 1991 <em>Detektywi w służbie miłości</em> (<em>Problem at Pollensa Bay and Other Stories</em>) <br />• 1997 (<em>The Harlequin Tea Set and Other Stories</em>) <br />• 1997 (<em>While the Lights Last and Other Stories</em>)</p> <p><strong>Jako współautorka:</strong> <br />• 1931 (<em>The Floating Admiral</em>) razem z G.K. Chestertonem, Dorothy L Sayers i innymi członkami Detection Club.</p> <p><strong>Jako Mary Westmacott:</strong> <br />• 1930 <em>Chleb olbrzyma</em> (<em>Giant's Bread</em>) <br />• 1934 <em>Niedokończony portret</em> (<em>Unfinished Portrait</em>) <br />• 1944 <em>Samotna wiosną</em> (<em>Absent in the spring</em>) <br />• 1947 <em>Róża i cis</em> (<em>The Rose and the Yew Tree</em>) <br />• 1952 <em>Córka jest córką</em> (<em>A Daughter's a Daughter</em>) <br />• 1956 <em>Brzemię</em> (<em>The Burden</em>)</p> autor: Agatha Christie
15.03.2013
<p><strong>Z wykształcenia ekonomista, jest pisarzem kryminałów oraz muzykiem i tekściarzem zespołu Di Derre. Sławę przyniósł mu cykl powieści kryminalnych z policjantem Harrym Hole. </strong></p> <p>Debiutował w 1997 roku książką <em>Flaggermusmannen</em>, w Polsce wydaną w 2005 roku pod tytułem <em>Człowiek-nietoperz</em>. Powieść powstała podczas wakacji w Australii. Od tej pory napisał już 14 powieści: 9 w rozpoczętej w 1997 roku serii o Harrym Hole, 3 w nowej serii z Doktorem Proktorem i 2 poza seriami, oraz tom opowiadań.</p> <p>Jego książki zostały przetłumaczone na ponad dwadzieścia języków, a dziesięć kryminałów ukazało się w Polsce. Nesbø został okrzyknięty następcą Henniga Mankella. Za <em>Człowieka-nietoperza</em> otrzymał w 1998 roku Szklany Klucz - nagrodę literacką przyznawaną corocznie pisarzom z krajów nordyckich za najlepszą powieść kryminalną. W tym samym roku za swój debiut otrzymał kolejną nagrodę literacką przyznawaną przez Norweskie Stowarzyszenie Pisarzy Kryminalnych - Nagrodę Rivertona. W 2000 roku otrzymał za <em>Czerwone Gardło</em> nagrodę Norweskiego Stowarzyszenia Księgarzy, a cztery lata później Norweski Klub Książki przyznał powieści tytuł najlepszego norweskiego kryminału wszech czasów. Nagradzany był również <em>Pentagram</em>, a książki Jo Nesbø były wielokrotnie nominowane do skandynawskich nagród literackich.</p> <p>W Polsce ukazały się (w przekładzie Iwony Zimnickiej): <br /><em>Człowiek - nietoperz</em>, 2005  (<em>Flaggermusmannen</em>, 1997)<br /><em>Czerwone gardło</em>, 2006 (<em>Rødstrupe</em>, 2000) <br /><em>Trzeci klucz</em>, 2007 (<em>Sorgenfri</em>, 2002) <br /><em>Pentagram</em>, 2007 (<em>Marekors</em>, 2003) <br /><em>Wybawiciel</em>, 2009 (<em>Frelseren</em>, 2005) <br /><em>Pierwszy śnieg</em>, 2010 (<em>Snømannen</em>, 2007) <br /><em>Pancerne serce</em>, 2010 (<em>Panserhjerte</em>, 2009) <br /><em>Łowcy głów</em>, 2011 (<em>Hodejegerne</em>, 2008) <br /><em>Karaluchy</em>, 2011 (<em>Kakerlakkene</em>, 1998) <br /><em>Doktor Proktor i proszek Pierdzioszek</em> (książka dla dzieci), 2011 (<em>Doktor Proktors Prompepulver</em>, 2007) <br /><em>Upiory</em>, 2012 (<em>Gjenferd</em>, 2011)</p> <p><strong>Pełna bibliografia:<br /><br /></strong>1997 – <em>Flaggermusmaknnen</em> (<em>Człowiek-nietoperz</em>, 2005) <br />1998 – <em>Kakerlakkene</em> (<em>Karaluchy</em>, 2011) <br />2000 – <em>Rødstrupe</em> (<em>Czerwone gardło</em>, 2006) <br />2001 – <em>Karusellmusikk</em> (opowiadania) <br />2002 – <em>Sorgenfri</em> (<em>Trzeci klucz</em>, 2007) <br />2003 - <em>Marekors</em> (<em>Pentagram</em>, 2007) <br />2005 – <em>Frelseren</em> (<em>Wybawiciel</em>, 2009) <br />2007 – <em>Snømannen</em> (<em>Pierwszy śnieg</em>, 2010) <br />2007 – <em>Doktor Proktors prompepulver</em> (<em>Doktor Proktor i proszek Pierdzioszek</em>, 2011) <br />2007 – <em>Det hvite hotellet</em> <br />2008 – <em>Doktor Proktors tidsbadekar</em> <br />2008 – <em>Hodejegerne</em> (<em>Łowcy głów</em>, 2011) <br />2009 – <em>Panserhjerte</em> (<em>Pancerne serce</em>, 2011) <br />2011 - <em>Gjenferd</em> (<em>Upiory</em>, 2012) </p> <p><strong>Nagrody:</strong> <br /><br /><em>Człowiek-nietoperz</em> zdobył w 1997 roku nagrodę Rivertona, przyznawaną norweskiej powieści kryminalnej roku. (Po nim otrzymali ją m.in. Karin Fossum czy Anne Holt). <br />W 1998 roku otrzymał za swój debiut Szklany Klucz 1998 - coroczną nagrodę za najlepszą nordycką powieść kryminalną, przyznawaną przez członków Skandynawskiego Stowarzyszenia Kryminalnego. <br /><em>Czerwone gardło</em> zostało w 2000 roku nagrodzone jako powieść roku przez Norweskie Stowarzyszenie Księgarzy, a w 2004 roku Norweski Klub Książki nagrodził książkę jako norweską powieść wszechczasów. <br />W 2007 roku <em>Czerwone gardło</em> było nominowane do przyznawanej przez brytyjskie Stowarzyszenia Pisarzy Literatury Kryminalnej (Crime Writer’s Association, CWA) nagrody International Dagger 2007. <br /><em>Trzeci klucz</em> zdobył w 2002 roku nagrodę fundacji Mads Wiels Nygaards – doroczną nagrodę literacką przyznawaną przez norweski dom wydawniczy Aschehoug. W 2010 roku był nominowany do Edgar Awards, przyznawanej co roku od 1945 r. przez Mystery Writers of America – organizację zrzeszającą amerykańskich pisarzy powieści kryminalnych. <br /><em>Pentagram</em> otrzymał w 2007 roku specjalne wyróżnienie przyznawane autorom zagranicznym przez Fińską Akademię Kryminału. <br /><em>Pierwszy śnieg</em> został nagrodzony jako powieść roku 2007 przez Norweskie Stowarzyszenie Księgarzy, a w 2008 roku Norweski Klub Książki nagrodził książkę jako powieść roku.</p> autor: Jo Nesbø
15.03.2013
W opowiadaniu \"Ostatnia zagadka\" w przepaść Wodospadów Reichenbach spadają Sherlock Holmes i profesor Moriarty. Początkowo Holmes miał w taki sposób zginąć, jednak pod presją czytelników autor przywrócił postać do życia. miejsce: Reichenbachfall
16.03.2013
<p><strong>Profesor James Moriarty to najgroźniejszy przeciwnik Sherlocka Holmesa , genialny matematyk i geniusz przestępstwa, określany przez detektywa jako „Napoleon zbrodni”, uważany powszechnie za literacki pierwowzór „superłotra”. </strong></p> <p>Arthur Conan Doyle zaczerpnął dla niego przydomek najprawdopodobniej od Adama Wortha, realnej postaci, złodzieja i przestępcy niemieckiego pochodzenia, który swego czasu był nemezis Agencji Pinkertona, potem zaś rozwinął przestępcza karierę w Europie, a którego nazywano właśnie „Napoleonem zbrodni”. Na kartach powieści Conan Doyle’a Moriarty pojawia się po raz pierwszy w <em>Ostatniej zagadce</em>, gdzie Sherlock Holmes staje z nim twarzą w twarz - po raz pierwszy, potem zaś ostatni. Detektyw od dawna podejrzewał, iż wiele ze zbrodni, z którymi się zetknął, nie było efektem przypadkowych działań, lecz machinacji bardziej rozwiniętej grupy przestępczej. W istocie: Moriarty jawi się nam jako ktoś w rodzaju mafijnego Dona, który stoi na czele siatki ogarniającej niemal całą Brytanię. Nawet najdrobniejsi przestępcy musieli oddawać mu część swego „utargu” i – przysiąc posłuszeństwo.</p> <p>Superłotr pojawia się osobiście także w <em>Dolinie strachu</em> (rzecz napisana przed <em>Ostatnią zagadką</em>, lecz opublikowana po niej). Nie spotyka się tam z Holmesem, który ma za zadanie powstrzymać ludzi Moriarty’ego przed przestępstwem, twarzą w twarz, tylko na końcu przesyła mu notkę z „wyrazami współczucia”. Co ciekawe: w toku fabuły napotkamy opis pewnego obrazu na ścianie – jest to <em>La Jeune a l'Agneau</em>; jest to gra słowna, odnosząca się do autentycznej galerii Thomasa Agnew i Synów, która padła niegdyś ofiarą – właśnie Adama Wortha.</p> <p>Profesor wspominany jest w większości historii z Holmesem, acz zawsze owiany jest enigmą. Z rozrzuconych skrawków biograficznych można o nim rzec niewiele: pochodził chyba z niezamożnej rodziny; miał dwóch braci, jeden był zawiadowcą kolejowej stacji, drugi ponoć brytyjskim pułkownikiem. Już jako młodzieniec Moriarty przejawiał wysokie zdolności matematyczne, w wieku dwudziestu kilku lat miał opublikować traktat o dwumianie Newtona, dzięki któremu zyskał sławę w całej Europie. Przez pewien czas piastował profesorską funkcję na jednym z pomniejszych uniwersytetów, ostatecznie jednak – stał się w pewnym momencie wpływową personą przestępczego świata.</p> <p>Wybitny umysł Moriarty’ego pozwalał mu na tuszowanie działań swej kryminalnej szajki (przeważnie były to rabunki i morderstwa na zlecenie). Wiele przestępstw dla organów ścigania wyglądało na nieszczęśliwe wypadki. To właśnie Holmes, jako jedyny, rozszyfrował ich źródło i powiązał z profesorem.</p> <p>Pomiędzy antagonistami istniał wzajemny szacunek dla ich geniuszu – u Holmesa jako śledczego, u Moriarty’ego jako mistrza w zacieraniu śladów swego procederu. Gdy obaj spotykają się twarzą w twarz po raz pierwszy jesteśmy świadkami psychomachii dwóch gigantów stojących po przeciwnych stronach „barykady”: to rozmowa dżentelmenów, z których u każdego widoczna jest mieszanina pewności siebie i podziwu. U Sherlocka Holmesa wówczas po raz pierwszy pojawia się jednak – strach.</p> <p>Do ostatecznej konfrontacji dochodzi w Szwajcarii, nad wodospadem Reichenbach. Holmesowi towarzyszy wówczas Watson, którego podstępnie Moriarty się pozbywa za pomocą sfingowanego wezwania listowego do chorej. Gdy Watson orientuje się w podstępie, wraca nad wodospad, gdzie – odczytując ślady walki, a także odczytując pożegnalny list detektywa (Moriarty po dżentelmeńsku dał mu na to czas), domyśla się, iż obaj zginęli spadając w przepaść… </p> <p>Poza Adamem Worthem spekuluje się na temat innych, rzeczywistych wzorów, które zainspirowały Conan Doyle’a do zbudowania postaci swego arcyłotra. Mógł być nim amerykański astronom Simon Newcomb, spec w wielu dziedzinach nauki, szczególnie w matematyce, znany z braku skrupułów w niszczeniu kariery konkurentów. Hinduski geniusz matematyki, Srinivasa Ramanujan, podobnie jak Moriarty, zasłynął z badań nad dwumianem Newtona. Za najbliższy wzorzec uważa się jednak osławionego, osiemnastowiecznego kryminalistę z Londynu, Jonathana Wilde’a, który nie dość, że dowodził przestępczymi sieciami, to jeszcze w sprytny i prekursorski sposób umiał manipulować ówczesnymi środkami masowego przekazu, które czyniły z niego osobę bardzo wśród ludu popularną.</p> <p>Moriarty jako ikona zbrodni odbił się szerokim echem tak w literaturze, jak i na srebrnym ekranie. I tak np. pisarz John Gardner, znany z sequeli i nowelizacji scenariuszy do Jamesa Bonda, napisał dwa tomy <em>Powrotu Moriarty’ego</em>, które wychodzą od hipotezy, iż profesor także przeżył upadek z wodospadu i kontroluje nadal londyńskie podziemie. Autor zmarł w tym roku, nie zdążywszy wydać trzeciej odsłony planowanej trylogii. Także Michael Kurland wziął sobie Moriarty’ego za bohatera w cyklu nowel. W pierwszej z nich – rozwikłując spisek przeciw królowej Victorii … profesor musi współpracować z Holmesem. Moriarty pojawia się także w komiksowym cross-over Allana Moore’a <em>Liga Niezwykłych Dżentelmenów</em>… jako głowa brytyjskiego wywiadu (znany jako „M”). Po śmierci w starciu z ludźmi innego geniusza zła, Fu Manchu, zostaje zastąpiony przez… Mycrofta Holmesa, brata Sherlocka. Neil Gaiman napisał <em>Studium w Szmaragdzie</em> (<em>A Study In Emerald</em>), gdzie Moriarty i Sherlock zostali zamienieni rolami. Jako holograficzny obraz Moriarty pojawia się w odcinku serialu SF Star Trek (<em>Ship In A Bottle</em>). </p> <p>To tylko niektóre przykłady wykorzystania ikony Napoleona zbrodni, pojawiała się ona bowiem w wielu filmach (w tym adaptacjach przygód Holmesa z duetem Rathbone – Bruce) czy grach komputerowych. Jej cechy szczególnie mocno wykorzystywał amerykański komiks, tworząc coraz to nowe konfiguracje superprzestępców.</p> bohater: James Moriarty
16.03.2013
Opowiadanie Arthura Conana Doyle'a, pierwszy raz opublikowane w "The Strand Magazine" w 1893 roku. tytul: Ostatnia zagadka
16.03.2013
<p><em>Czasem Bosch wyobrażał sobie, ze jego miasto przypomina ogromny ściek, do którego spływa całe zło i skupia się w jednym miejscu. Miał wrażenie, że dobrzy ludzie znaleźli się w mniejszości, zdominowani przez łajdaków, kombinatorów, gwałcicieli i morderców.</em></p> <p style="text-align: right;">Michael Connelly, <em>Muzyka z kufra </em></p> <p>Ten, skądinąd banalny dziś opis, trafnie wpisuje się w utrwaloną literacko i kinowo sensacyjną ikonę Amerykańskiego miasta–molocha. I nieprzypadkowo zapewne Michael Connelly nazwał swego najpopularniejszego bohatera Hieronymusem „Harrym” Boschem, bo przecież cały ten brudny fatalizm jest naczelnym motywem malarskim XV-wiecznego artysty: pełno u niego skumulowanych postaci grzesznych, pokrzywionych groteską i turpizmem. Bosch-malarz chciał przestrzec przed piekielnymi torturami po śmierci. Harry Bosch, detektyw wydziału zabójstw policji Los Angeles jest także „Bożym biczem” - sam siebie określa „mówcą umarłych”, gdyż rozwiązywanie morderstw uważa za sens swego życia. „Rozwiązywanie zabójstw to powołanie, nie kariera”, jak mawia bohater.</p> <p>Postać Harry’ego Boscha powołana została do życia w 1992 roku na kartach powieści <em>The Black Echo</em> (nagrodzonej nagrodą im. E.A. Poe’go), i od tamtej pory pojawiła się w dwunastu powieściach zakotwiczonych w realiach L.A. (nie licząc gościnnych występów u innych autorów!). Bosch także wpisuje się w hermetyczną tradycję literacką: jest cyniczny, mrukliwy, co wynika z samotnego dzieciństwa i wietnamskiej traumy, niepokorny wobec przełożonych, uwielbia jazz i jest skłonny do romansów. Przede wszystkim jednak cechuje go przenikliwość i upór motywowany bardzo serio traktowaną przez siebie misją wobec ofiar: bycie detektywem to całe jego życie, nawet po wystąpieniu z policji (w późniejszych tomach) działa nadal z prywatną licencją.</p> <p>Harry od narodzin związany jest z podziemnym światkiem Los Angeles – był sierotą, tylko przez pewien czas żył z matką, która jednak została aresztowana za prostytucję, a później, gdy Harry miał 11 lat – zamordowana. Ojciec, którego Bosch pozna po wielu latach, okaże się być wziętym adwokatem. Śmierć matki powraca nieraz w cyklu o Boschu, jako mocno traumatyczne przeżycie: gdy chłopak dowiedział się o tragedii, wskoczył do basenu po czym tonąc, krzyczał z całych sił. Gdy brakło mu powietrza – wyprysnął na powierzchnię... </p> <p>Gdy Harry dorósł, żyjąc bądź w sierocińcach, bądź u okazyjnych rodzin, uciekł i zaciągnął się do armii. Wylądował w Wietnamie, gdzie działał jako „tunnel rat”, czyli specjalista od rozminowywania tuneli, podkopów i bunkrów. Po odbyciu służby rozpoczął pracę w departamencie policji L.A., gdzie finalnie zajmuje miejsce detektywa w wydziale zabójstw. Przez pierwsze pięć lat pracował w Wydziale do Spraw Zabójstw i Rabunków, skąd został usunięty podczas wewnętrznego śledztwa w sprawie strzelania do podejrzanego. Ten okazał się później odpowiedzialny za dziewięć morderstw. Warto przypomnieć, że Wydział Wewnętrzny wielokrotnie będzie stawiał Boschowi zarzuty, ten jednak zawsze wyjdzie z oskarżeń czysty. Następnie Hieronymus trafia do wydziału zabójstw w Hollywood, skąd odchodzi na emeryturę. Po trzech latach działania jako prywatny detektyw wraca jednak w szeregi LAPD, tym razem do Wydziału Spraw Nierozwiązanych.</p> <p>We wszystkich tomach serii Harry Bosch mieszka w domu na palach przy Hollywood Hills, na który pieniądze zdobył, współpracując z telewizją przy serialu bazującym na policyjnej pracy. Gdy posesja została zburzona podczas trzęsienia ziemi, Bosch odbudował ją w tym samym stanie na starym miejscu.</p> <p>Jak na klasycznego, policyjnego twardziela przystało, Harry ma bogate życie miłosne. W najnowszych tomach serii Bosch ma już kilkuletnią córkę, która mieszka z matką, ex-żoną Harry’ego, niejaką Eleanor Wish. Eleanor pracowała kiedyś w FBI, była także profesjonalną pokerzystką. Jej postać pojawia się na kartach bardzo regularnie.</p> <p>Co do powierzchowności Boscha wiemy tylko, iż ma brązowe, siwiejące włosy i mocno podkreślane w każdym tomie wąsy. Jest także leworęczny (<em>Czarne echo</em>).</p> <p>Te pozycje serii, w których Bosch pracuje w policji, Michael Connelly trzyma w trzecioosobowej narracji, gdy zaś odchodzi i zostaje prywatnym detektywem, narracja przechodzi na chandlerowską, pierwszoosobową, co dodaje literackości nerwu.</p> <p>Reportażowa wiarygodność Connelly’ego pozwala nam z detalami śledzić każde działanie Boscha w akcji: jest on w centrum każdej sceny i dzieli się z nami swą dedukcją, a przy tym szczerze okazuje wewnętrzną niejednoznaczność. A już z pewnością ujmie czytelnika całokształt uniwersum Harry’ego Boscha, gdzie nitki pomiędzy powracającymi postaciami – choćby partnerzy Boscha, jak Jerry Edgar czy czarnoskóra Kizmin „Kiz” Rider - wciąż dopełniają ich biografie, a przy tym malują solidną panoramę podziemnego świata L.A.</p> <p><strong>Powieści z Harrym Boschem:</strong> <br />1. <em>The Black Echo</em> (1992) (nagroda za najlepszą powieść - Edgar Award, 1993) <br />2. <em>The Black Ice</em> (1993) <br />3. <em>The Concrete Blonde</em> (1994) <br />4. <em>The Last Coyote</em> (1995) <br />5. <em>Trunk Music</em> (1997) <br />6. <em>Angels Flight</em> (1999) <br />7. <em>A Darkness More Than Night</em> (2001) (“crossover” – spotkanie Boscha z innym bohaterem powieści Connelly’ego, agentem FBI I profilerem Terrym McCaleb’em) <br />8. <em>City Of Bones</em> (2002) <br />9. <em>Lost Light</em> (2003) <br />10. <em>The Narrows</em> (2004) <br />11. <em>The Closers</em> (2005) <br />12. <em>Echo Park</em> (2006)<br />13. <em>The Overlook (</em>2007)<br />14. <em>The Brass Verdict </em>(2008)<br />15. <em>9 Dragons </em>(2009)<br />16. <em>The Reversal </em>(2010)<br />17. <em>The Drop </em>(2011)<br />18. <em>The Black Box</em> (2011)</p> <p><strong>Polskie wydania (daty pierwszych wydań):</strong> <br /><em>Schody aniołów</em>, lipiec 2000 (#6) <br /><em>Cmentarzysko</em>, listopad 2003 (#8) <br /><em>Zagubiony blask</em>, kwiecień 2004 (#9) <br /><em>Ciemność mroczniejsza niż noc</em>, wrzesień 2004 <br />(#7) <br /><em>Kanał</em>, styczeń 2005 (#10) <br /><em>Wydział spraw zamkniętych</em>, październik 2005 (#11) <br /><em>Muzyka z kufra</em>, wrzesień 2006 (#5) <br /><em>Echo Park</em>, 2007 (#12) <br /><em>Punkt widokowy</em>, 2008 (#13)<br /><em>Ołowiany wyrok</em>, 2009 (#14)<br /><em>9 smoków</em>, 2012 (#15)<br /><em>Wyrok</em>, 2012 (#16)<br /><br /></p> bohater: Hieronymus "Harry" Bosch
16.03.2013
<p>Prozaik, dziennikarz, autor scenariuszy. Debiutował w 2004 roku na łamach „Polityki" opowiadaniem <em>Historia portfela</em>, potem wydał rozgrywającą się we współczesnej Warszawie powieść grozy <em>Domofon</em> (W.A.B. 2005, II wyd. 2011) i baśń dla dzieci <em>Góry Żmijowe</em> (W.A.B. 2006, przekład ukraiński i serbski: 2010). Na zamówienie Juliusza Machulskiego napisał scenariusz filmowy według <em>Domofonu</em>. Książkę przetłumaczono na niemiecki, w przygotowaniu przekład niderlandzki. Jego powieść kryminalna <em>Uwikłanie</em> (2007) została uhonorowana Nagrodą Wielkiego Kalibru; ukazała się m.in. w Anglii, gdzie spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem. Na jej motywach powstał film w reżyserii Jacka Bromskiego pod tym samym tytułem. <em>Ziarno prawdy</em> (2011), za które Miłoszewski również otrzymał Nagrodę Wielkiego Kalibru, jest kontynuacją <em>Uwikłania.</em></p> autor: Zygmunt Miłoszewski
16.03.2013
<p>Poeta, prozaik, muzyk. Zadebiutował tomem poetyckim <em>Zimne kraje</em> (1992), autor wielu świetnie przyjmowanych przez czytelników i krytyków książek poetyckich. W 2011 roku ukazało się ich zbiorowe wydanie, zatytułowane <em>Poezje</em>. Jako autor tekstów i wokalista współpracuje przede wszystkim z zespołem Świetliki (ostatnia płyta zespołu to – <em>Las putas melancolicas</em> z udziałem aktora polskiego, Lindy Bogusława). Stworzył trylogię kryminalną z główną postacią mistrza: <em>Dwanaście</em> (2006, Nagroda Wielkiego Kalibru), <em>Trzynaście</em> (2007), <em>Jedenaście</em> (2008, Literacka Nagroda Gdynia). Wraz z Gają Grzegorzewską i Irkiem Grinem napisał pastisz powieści kryminalnej <em>Orchidea</em> (2009). Jeden z ojców-założycieli Stowarzyszenia Miłośników Kryminału i Powieści Sensacyjnej „Trup w szafie”. Mieszka w Krakowie.</p> autor: Marcin Świetlicki
16.03.2013
<p>Szwedzki pisarz, dziennikarz, autor i reżyser sztuk teatralnych. Sławę przyniósł mu cykl powieści kryminalnych, których głównym bohaterem jest komisarz policji w Ystad Kurt Wallander (pierwsza z nich to <em>Mężczyzna bez twarzy</em> z 1991 roku). </p> autor: Henning Mankell
16.03.2013
<p>Szwedzki dziennikarz i autor trylogii <em>Millenium</em>, wydanej po śmierci autora. Jej głównymi bohaterami są dziennikarz Mikael Blomkvist i hakerka Lisbeth Salander.</p> autor: Stieg Larsson
16.03.2013
<p>Filolog klasyczny, autor kryminałów, których akcja rozgrywa się we Wrocławiu i Lwowie, twórca postaci Eberharda Mocka i Edwarda Popielskiego. Laureat Nagrody Wielkiego Kalibru za powieść <em>Koniec świata w Breslau</em> (2004) i Honorowej Nagrody Wielkiego Kalibru.</p> autor: Marek Krajewski
16.03.2013
<p>Autorka i miłośniczka kryminałów. Absolwentka filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Adeptka brazylijskiej sztuki walki – capoeiry. Twórczyni cyklu o prywatnej detektywce Julii Dobrowolskiej. Debiutowała w 2006 roku powieścią <em>Żniwiarz</em> (Wydawnictwo EMG), w następnym roku opublikowała kryminał <em>Noc z czwartku na niedzielę</em> (Wydawnictwo EMG), a w 2010 – <em>Topielicę</em> (Wydawnictwo EMG), za którą zdobyła Nagrodę Wielkiego Kalibru 2011. Współautorka, wraz z Irkiem Grinem i Marcinem Świetlickim, pastiszu powieści kryminalnej <em>Orchidea</em> (2009, Wydawnictwo EMG). Mieszka w Krakowie.</p> autor: Gaja Grzegorzewska
16.03.2013
<p>Pisarz, antropolog kultury i wykładowca w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. Autor książek: <em>Biodra Elvisa Presleya. Od paleoherosów do neofanów</em> (2006), <em>W stronę miejskiej utopii</em> (2007), (razem z Wojciechem J. Bursztą) <em>Krwawa setka. 100 najważniejszych powieści kryminalnych</em> (2007) oraz <em>Etnolog w Mieście Grzechu. Powieść kryminalna jako świadectwo antropologiczne</em> (Oficynka, 2010).</p> <p>W duecie z Markiem Krajewskim napisał dwa kryminały z nadkomisarzem Paterem: <em>Aleja samobójców</em> (2008, W.A.B.) i <em>Róże cmentarne</em> (2009, W.A.B.). Jest też autorem kryminałów o profilerze Rudolfie Heinzu: <em>21:37</em> (2008, W.A.B.), za którą otrzymał Nagrodę Wielkiego Kalibru, <em>Kołysanki dla mordercy</em> (2011, W.A.B.) oraz <em>Zanim znowu zabiję</em> (2012, W.A.B.). Mieszka w Warszawie.</p> autor: Mariusz Czubaj
16.03.2013
<p>Amerykański autor powieści kryminalnych rozgrywających się w Los Angeles, których bohaterem jest Harry Bosch. Tworzy także kryminały poza tym cyklem.</p> autor: Michael Connelly
16.03.2013
<p>To pseudonim pisarki, która urodziła się w 1941 roku w Bath w Anglii, a obecnie mieszka w San Francisco. Zanim w latach dziewięćdziesiątych rozpoczęła przygodę pisarską, pracowała dla BBC i Australian TV. Dała się poznać serią powieści o przygodach konstabla Evana Evansa, ale dopiero cykl o śledztwach Molly Murphy ugruntował jej pozycję jako mistrzyni kryminału w stylu retro. </p> autor: Rhys Bowen
16.03.2013
Tutaj powstawał pastisz powieści kryminalnej \"Orchidea\", napisany przez trio Irek Grin - Gaja Grzegorzewska - Marcin Świetlicki, wydany w 2009 roku (Wydawnictwo EMG). miejsce: Mleczarnia
16.03.2013
Patisz powieści kryminalnej autorstwa Irka Grina, Gai Grzegorzewskiej i Marcina Świetlickiego, wydany w 2009 roku (Wydawnictwo EMG). tytul: Orchidea
16.03.2013
<p>Pisarz, fotograf, redaktor. Autor cyklu książek sensacyjno-szpiegowskich <em>Szerokiej drogi, Anat</em> (2002) i <em>Szkarłatny habit</em> (2004). Ponadto twórca thrillera <em>Pamiętnik diabła</em> (2002) i powieści <em>Ze złości</em> (2003). Współautor (wraz z Anis D. Pordes) książki <em>Ich Miasto</em> (2004).</p> <p>Jeden z ojców założycieli oraz prezes Stowarzyszenia Miłośników Kryminału i Powieści Sensacyjnej "Trup w szafie". Opowiadaniem <em>Bezpański pies</em> rozpoczął kolejny cykl książek o nowym bohaterze, Józefie Marii Dyduchu, byłym zakonniku, obecnie prywatnym detektywie o specjalności - rozwody. Józef Maria Dyduch powraca w powieści <em>Pan Szatan</em> (2007). A następnie pojawia się w pastiszu kryminału <em>Orchidea</em> (2009) napisanym do spółki z Gają Grzegorzewską i Marcinem Świetlickim.</p> <p>Mieszka w Krakowie.</p> autor: Irek Grin
16.03.2013
Panna Marple, bohaterka powieści i opowiadań Agathy Christie, mieszka w fikcyjnej wiosce St. Mary Mead. W serialu o jej losach nakręconym przez BBC wykorzystano dom w Nether Wallop w hrabstwie Hampshire. miejsce: Dom panny Marple
16.03.2013
Pierwsza powieść Agathy Christie z panną Marple jako główną bohaterką. Wydana w 1930 roku. tytul: Morderstwo na plebanii
16.03.2013
<p><strong>Sympatyczna, starsza panna Marple, druga obok Poirota główna postać prozy Agathy Christie. </strong></p> <p>Christie zbudowała ją na pewnym stałym archetypie: sielska miejscowość, z dala od cywilizacji, w którą czasem wkrada się – mniej lub bardziej poważne – Złe, i które trzeba przepędzić, by wrócić do błogostanu. Archetyp konserwatywności, który leży u podłoża odgałęzienia gatunku kryminalnego zwanego „cozy” (kryminał kominowy). Jest tu znaczne podobieństwo z chińskimi kryminalnymi Roberta van Gulika o sędzim Di – w sferze klasycznie kryminalnej fabuły i kameralności.</p> <p>Kimże jest zatem panna Jane Marple? Starą panną, to po pierwsze. Uroczą, choć nieco wścibską staruszką, to po drugie. Po trzecie zaś – detektywem-amatorem. Mieszka w malutkiej miejscowości St. Mary Mead, gdzie przeważnie rozgrywają się wydarzenia jej kryminalnych przygód (choć nie zawsze tam).</p> <p>Często przywoływanym mottem panny Marple są słowa: „Młodzi ludzie myślą, że starsi są głupcami, ale starsi ludzie wiedzą, że młodzi głupcami są”. Owa mądrość starca leży u podstaw doświadczeń dedukcyjnych detektywki: często więcej dają jej spostrzeżenia psychologiczne, niż tropy namacalne. Ważna jest także jej umiejętność kojarzenia zasłyszanych tu i tam faktów (często z plotek!) z życia okolicy, i znajdowania w nich analogii do kryminalnego problemu.</p> <p>Panna Marple jest członkinią tzw. Klubu Wtorkowego – grupki amatorskich śledczych (m.in. miejscowy wikary, bratanek panny Marple, pisarz Joyce i jego narzeczona), którzy w dyskusyjnym gronie rozwiązują kryminalne historie. Łatwo się domyślić, iż to nasza staruszka przoduje w tym towarzystwie.</p> <p>Choć panna Marple jest niewątpliwie najbardziej znaną staruszką-detektywem, jednak i ona miała swe wzorce. Agatha Christie znała zapewne wcześniej postać Amelii Butterworth stworzoną przez Anne Katherin Green. Pierwszym sygnałem podobnej bohaterki u Christie była Caroline Shepard, która towarzyszyła Herkulesowi Poirot w <em>Zabójstwie Rogera Ayckroyda</em>. „Żywym” wzorcem natomiast, który najpełniej zainspirował pisarkę, była jej babka, która ponoć obnosiła się ze swym defetyzmem do wszystkich.</p> <p>Z początku panna Marple z kart pisarki prezentowała stereotyp starej panny z przełomu wieków. Była to wysuszona, cicha staruszka, w rękawiczkach i czepku z koronkami. Jej głównym hobby były spacery, herbatka przy kominku i dzierganie na drutach. Lubiła także ploteczki, co nieraz ujmowało jej sympatii. Dopiero z czasem Agatha Christie „usympatyczniła” nieco ton postaci.</p> <p>Po raz pierwszy bohaterka pojawiła się w cyklu opowiadań publikowanych na łamach czasopisma "The Sketch". Potem, z dopisanymi siedmioma kolejnymi, ukazały się one jako całość w tomie <em>Trzynaście zagadek</em> / <em>Wtorkowy klub morderców</em> (1932). Dwa lata wcześniej powstała pierwsza powieść z Marple – <em>Morderstwo na plebanii</em>. W sumie występuje w 12 powieściach (plus wspomniana antologia) i ok. 20 opowiadaniach.</p> <p>Podobnie jak w przypadku Herkulesa Poirot, w okolicy roku 1940 Christie napisała zamykającą cykl powieść <em>Uśpione morderstwo</em>, które ukazało się tuż po śmierci pisarki, i zawierało niektóre tropy fabularne rozwijane potem w kolejnych odsłonach.</p> <p><strong>Powieści z panną Marple:</strong> <br />• <em>Morderstwo na plebanii</em> (<em>The Murder at the Vicarage</em>, 1930) <br />• <em>Trzynaście zagadek</em> (opowiadania) (<em>The Thirteen Problems</em> lub <em>The Tuesday Club Murders</em>, 1932) <br />• <em>Noc w bibliotece</em> (<em>The Body in the Library</em>, 1942) <br />• <em>Zatrute pióro</em> (<em>The Moving Finger</em>, 1942) <br />• <em>Morderstwo odbędzie się...</em> (<em>A Murder is Announced</em>, 1950) <br />• <em>Strzały w Stonygates</em> (<em>Murder With Mirrors</em> lub <em>They do it With Mirrors</em>, 1952) <br />• <em>Kieszeń pełna żyta</em> (<em>A Pocketful of Rye</em>, 1953) <br />• <em>4.50 z Paddington</em> (<em>4.50 from Paddington</em>, 1957) <br />• <em>Zwierciadło pęka w odłamków stos</em> (<em>The Mirror Crack'd from Side to Side</em>, 1962) <br />• <em>Karaibska tajemnica</em> (<em>A Caribbean Mystery</em>, 1964) <br />• <em>Hotel Bertram</em> (<em>At Bertram's Hotel</em>, 1965) <br />• <em>Nemesis</em> (1971) <br />• <em>Uśpione morderstwo</em> (<em>Sleeping Murder</em>, napisana około 1940, wydana w 1976)</p> <p>oraz krótkie <strong>opowiadania</strong>:<br />• <em>Klub Wtorkowych Spotkań</em> <br />• <em>Świątynia Astarte</em> <br />• <em>Sztaby złota</em> <br />• <em>Krew na ulicy</em> <br />• <em>Motyw i okazja</em> <br />• <em>Zbrodnia i ryby</em> <br />• <em>Błękitne geranium</em> <br />• <em>Dama do towarzystwa</em> <br />• <em>Czterech podejrzanych</em> <br />• <em>Tragedia w Boże Narodzenie</em> <br />• <em>Ziele śmierci</em> <br />• <em>Wypadek w bungalowie</em> <br />• <em>Wypadek na moście</em> <br />• <em>Szaleństwo Greeshawa</em> (<em>Greenshaw's Folly</em>, w: <em>The Adventure of the Christmas Pudding</em>, 1960) <br />• <em>Azyl</em> <br />• <em>Ukryty skarb</em> (<em>Dziwny żart</em>) (<em>Strange Jest</em>, w: <em>Three Blind Mice</em>, 1950) <br />• <em>Narzędzie zbrodni</em> (<em>Szpilka</em>) (<em>Tape-Measure Murder</em>, w: <em>Three Blind Mice</em>, 1950) <br />• <em>Śmiertelna klątwa</em> (<em>Klątwa starej stróżki</em>) (<em>The Case of the Caretaker</em>, w: <em>Three Blind Mice</em>, 1950) <br />• <em>Idealna służąca</em> (<em>Doskonała pokojówka</em>) (<em>The Case of the Perfect Maid</em>, w: <em>Three Blind Mice</em>, 1950) <br />• <em>Opowiadanie panny Marple</em></p> <p><strong>Wybrane adaptacje filmowe przygód panny Marple:</strong> <br />Reżyseria – George Pollock, w roli detektywki – nieco zbyt żywiołowa i odstająca od oryginału – Margareth Rutherford: <br />• <em>Murder, She Said</em> (1962; <em>Pociąg z Dworca Paddington</em> kiedyś, <em>Śmierć ma okna</em> w nowym wydaniu na DVD) na podstawie powieści <em>4.50 z Paddington</em> <br />• <em>Murder at the Gallop</em> (1963; <em>Morderstwo w hotelu Gallop</em>), na podstawie opowiadań z Herkulesem Poirot <em>Po pogrzebie</em> (<em>After the Funeral</em>, 1953) <br />• <em>Murder Most Foul</em> (1964; <em>Morderstwo najgorszego sortu</em>), również na podstawie powieści z Poirotem - <em>Pani McGinty nie żyje</em> (<em>Mrs. McGinty's Dead</em>, 1952) <br />• <em>Murder Ahoy</em> (1964; <em>Ahoj, zbrodnio</em>), nieoparty na żadnej z powieści Christie.</p> <p>Serial <em>Panna Marple</em> (w reedycji DVD: <em>Agatha Christie’s: Jane Marple</em>), z kreacjami Joan Hicks oraz (2004-2006, DVD) oraz Geraldine McEwan:<br />Jane Marple: <em>1. Kieszeń pełna żyta </em>(<em>A Pocket Full of Rye</em>) premiera TV 7 marca 1985. <br />2. <em>Strzały w Stonygates</em> (<em>They Do It With Mirrors</em>) - premiera TV 29 grudnia 1991. <br />3. <em>NEMEZIS</em> (<em>Nemezis</em>) premiera TV 1987. <br />4. <em>Hotel Bertram</em> (At<em> Bertram's Hotel</em>) premiera TV 25 stycznia 1987. <br />5. <em>Karaibska tajemnica</em> (A<em> Caribbean Mystery</em>) premiera TV 25 grudnia 1989. <br />6. <em>Zwierciadło pęka w odłamków stos</em> (The<em> Mirror Crack'd From Side To Side</em>) premiera TV 27 grudnia 1992. <br />7. <em>Noc w bibliotece</em> (The<em> Body In The Library</em>) premiera TV 26 grudnia 1984. <br />8. <em>Morderstwo na plebanii</em> (<em>'The Murder At The Vicarage</em>) premiera TV 25 grudnia 1986. <br />9. <em>4.50 z Paddington</em> (<em>4:50 from Paddington</em>) premiera TV 1987 <br />10. <em>Morderstwo odbędzie się…</em> (<em>A Murder is Announced</em>) premiera TV 20 lutego 1985. <br />11. <em>Uśpione morderstwo</em> (<em>Sleeping Murder</em>) premiera TV 11 stycznia 1987; Polska DVD - wrzesień 2006 <br />12. <em>Zatrute pióro</em> (<em>The Moving Finger</em>) premiera TV 21 lutego 1985; Polska DVD - wrzesień 2006.</p> bohater: Jane Marple
16.03.2013
Tutaj pracuje Temprence Brennan - bohaterka książek Kathy Reichs. miejsce: Uniwersytet w Charlotte
17.03.2013
Główna bohaterka powieści antropolog sądowej Kathy Reichs, a także bohaterka serialu produkowanego na zlecenie amerykańskiej stacji FOX "Kości". bohater: Temprence Brennan
17.03.2013
Pierwsza powieść Kathy Reichs, wydana w 1997 roku (w Polsce - w 1999). tytul: Deja Dead
17.03.2013
<p>Urodziła się w 1950 roku w Chicago. W 1971 roku zdobyła licencjat z antropologii na American University w Chicago, rok później - magisterium z antropologii klinicznej na Northwestern University. Na tym samym uniwersytecie w 1975 roku zdobyła również doktorat z tej dziedziny. Przez ponad dwadzieścia lat wykładała na Northern Illinois University, University of Pittsburgh, Concordia University i McGill University. W 1994 roku została profesorem antropologii na Uniwersytecie Karoliny Północnej w Charlotte; od tamtej pory pracuje tam w Centrum Medycyny Sądowej, ale jest także dyrektorem Laboratoire de Sciences Judiciaires et de Médecine Légale (Centrum Antropologii Sądowej) prowincji Quebec.</p> <p>Kathy Reichs jest jedną z zaledwie osiemdziesięciu dwóch antropologów, którzy otrzymali certyfikat American Board of Forensic Anthropology. Po wyniszczającej wojnie domowej w Rwandzie (1990-1993) uczestniczyła w ekshumacji zwłok zamordowanych na zlecenie Międzynarodowego Trybunału Ds. Zbrodni w Rwandzie przy ONZ. Asystowała Foundation for Guatemalan Forensic Anthropology w masowych ekshumacjach na terenie jeziora Atitlán w południowej Gwatemali. Była również członkiem Disaster Mortuary Operational Response Team - zespołu powołanego do prac nad identyfikacją szczątków po ataku na World Trade Center.</p> <p>Kiedy w 1994 roku otrzymała nominację na profesora zwyczajnego, znalazła czas na inne zajęcia. Wtedy powstał pomysł na pierwszą powieść - "Déjà dead", która ukazała się w 1997 roku i została bestsellerem "The New York Times" oraz zdobywcą Arthur Ellis Award.</p> <p>Główną bohaterką powieści jest doktor Temprence Brennan - antropolog sądowa, rozwiązująca sprawy niemal na całym świecie. Brennan pojawia się w kolejnych osiemnastu powieściach autorki, których akcja opiera się częściowo na prawdziwych wydarzeniach. Prawa do wydania zostały sprzedane do 30 krajów.</p> <p>Powieści Kathy Reichs stały się inspiracją dla serialu "Kości", kręconego przez telewizję FOX od 2005 roku. Reichs jest jego współproducentką i współscenarzystką i traktuje go jako prequel do swoich powieści. Do tej pory powstało 166 odcinków (7 sezonów, premiera 1 odcinka 8 sezonu miała mijsce 17 września 2012 roku).</p> <p>Ciekawostka: autorka wystąpiła w jednym z odcinków jako Profesor Constance Wright.</p> <p><strong>Bibliografia:</strong> <br />- <em>Déjà Dead</em>, 1997 (<em>Déjà Dead</em> / <em>Zapach śmierci</em>, 1999) - <em>Death Du Jour</em>, 1999 (<em>Śmierć za dnia</em> / <em>Dzień śmierci</em>, 2001) <br />- <em>Deadly Decisions</em>, 2000 (<em>Śmiertelne decyzje</em>, 2008) <br />- <em>Fatal Voyage</em>, 2001 (<em>Zabójcza podróż</em>, 2008) <br />- <em>Grave Secrets</em>, 2002 (<em>Pogrzebane tajemnice</em>, 2008) <br />- <em>Bare Bones</em>, 2003 (<em>Nagie kości</em>, 2008) <br />- <em>Monday Mourning</em>, 2004 (<em>Poniedziałkowa żałoba</em>, 2008) <br />- <em>Cross Bones</em>, 2005 (<em>Starożytne kości,</em> 2012) <br />- <em>Break No Bones</em>, 2006 (<em>Okruchy śmierci</em>, 2008) <br />- <em>Bones to Ashes</em>, 2007 (<em>Kości w proch</em>, 2009) <br />- <em>Devil Bones</em>, 2008 (<em>Diabelskie kości</em>, 2009) <br />- <em>206 Bones</em>, 2009 (<em>206 kości</em>, 2011) <br />- <em>Spider Bones</em> (inne wydanie: <em>Mortal Remains</em>), 2010 <br />- <em>Virals</em>, 2010 (wspólnie z Brendan Reichs - jedyna powieść, której bohaterką nie jest Temprence Brennan) <br />- <em>Flash and Bones</em>, 2011 (<em>Z krwi i kości</em>, 2012) <br />- <em>Seizure</em>, 2011 <br />- <em>Bones Are Forever</em>, 2012 <br />- planowana na 2013: <em>Code</em> <br /><br />Kathy Reichs opublikowała również wiele artykułów naukowych i dwie książki: <em>Forensic Osteology: Advances in the Identification of Human Remains</em> (1986) oraz <em>Hominid Origins: Inquiries Past and Present</em> (1983). </p> autor: Kathy Reichs
17.03.2013
W tym miasteczku w stanie Illinois w 1950 roku urodził się pisarz Jeffery Deaver. miejsce: Miejsce urodzenia Jeffery\'ego Deavera
17.03.2013
<p>Autor <em>Kolekcjonera Kości</em> jest bez wątpienia jednym z najbardziej znanych i uznanych autorów thrillerów na świecie, którego książki rozchodzą się w milionowych nakładach. Cieszy się także ogromną popularnością w Polsce. Swoją drogą, autor <em>Panieńskiego grobu</em> ma pewne związki z naszym krajem. Bywa tutaj od czasu do czasu, między innymi w roku 2006 był gościem trzeciej edycji Festiwalu Kryminału, podczas którego otrzymał prestiżową Nagrodę Wielkiego Kalibru. I to właśnie wtedy, będąc w Krakowie, wpadł na pomysł książki <em>Manuskrypt Chopina</em>, którą napisał razem z kilkunastoma innymi amerykańskimi twórcami prozy sensacyjnej. Fakt krakowskiej inspiracji znalazł swoje odbicie w tekście powieści: jej akcja rozgrywa się między innymi w Krakowie i Warszawie, a jedną z drugoplanowych, acz ważnych postaci jest w niej polski policjant, młodszy inspektor Józef Padło.</p> <p>Jeffery Deaver urodził się 6 maja 1950 roku w okolicach Chicago. Jego ojciec był copywriterem, matka zaś zajmowała się domem. Ma młodszą siostrę Julie, która także zajmuje się pisaniem – jest autorką książek dla młodzieży. Po studiach początkowo pracował jako prawnik i dziennikarz, będąc między innymi korespondentem „The New York Timesa” i „Wall Street Journal”. Jednocześnie próbował swoich sił w pisarskim fachu. W roku 1990 postanowił poświęcić się pisaniu i jak się okazało, było to ze wszech miar słuszne posunięcie.</p> <p>Nim zajął się pisaniem thrillerów, Deaver tworzył wiersze i teksty piosenek. Jako prozaik starał się kierować mottem jednego ze swoich mistrzów, Mickey’a Spillane’a: "Ludzie nie czytają powieści po to, by dotrzeć do środka, ale by dotrzeć do finału", dlatego zawsze starał się, aby jego książki zalecały się do czytelnika atrakcyjną fabułą. Choć początkowo udawało mu się to gorzej niż średnio. Debiutancka powieść Deavera, thriller z elementami fantastyki zatytułowany <em>Voodoo</em> (1988), przeszła praktycznie bez echa, a i sam autor woli pomijać ją milczeniem. W świadomości amerykańskich czytelników zaistniał jako autor popularnego cyklu powieściowego, zapoczątkowanego przez <em>Manhattan Is My Beat</em> (1988), którego główną bohaterką jest trzydziestoletnia Rune, pracująca w wypożyczali kaset video i raz po raz wikłająca się w kryminalne intrygi.</p> <p>Światową sławę i uznanie przyniósł Deaverowi wydany w 1997 <em>Kolekcjoner Kości</em>, otwierający serię powieści, których głównymi bohaterami są kryminalistyk Lincoln Rhyme i jego pomocniczka, policjantka Amelia Sachs. Deverowi udało się stworzyć bohatera wyjątkowego: Rhyme to błyskotliwy, diablo inteligentny analityk, który potrafi rozwikłać nawet najbardziej pokomplikowane kryminalne zagadki. Tyle tylko że jest… sparaliżowany. Kontakt ze światem i możliwość prowadzenia śledztw zapewnia mu piękna Amelia, z którą Lincoln prowadzi skomplikowaną grę psychologiczną (a i miłosną!). Sam Deaver stwierdził, że obmyślając postać Rhyme’a, chciał stworzyć emanację „czystego rozumu”. Udało mu się wykreować tak ciekawego bohatera, że <em>Kolekcjonerem Kości</em> zainteresowali się filmowcy. Ekranizację powieści wedle hollywoodzkich reguł (a więc sporo zmieniając w wymyślonej przez pisarza historii) wyreżyserował Philipe Noyce, a w rolach głównych zagrali Denzel Washington i Angelina Jolie.</p> <p>Do tej pory Deaver opublikował 23 powieści i 2 tomy opowiadań. Jego książki przełożone zostały na 25 języków i od lat utrzymują się w czołówkach list światowych bestsellerów. </p> autor: Jeffery Deaver
17.03.2013
Tutaj urodził się jeden z pierwszych, obok Raymonda Chandlera, twórców gatunku hard-boiled, Dashiel Hammett. miejsce: Miejsce urodzenia Dashiela Hammetta
17.03.2013
<p><strong>Samuel Dashiell Hammett jest jednym pierwszych, obok Raymonda Chandlera, twórców gatunku hard-boiled. Urodził się w Maryland, 27 maja 1894 roku, jako syn farmera i polityka Richarda Hammetta oraz pielęgniarki Annie Bond Dashiell, która pracę zawodową zamieniła na opiekę nad domem i trójką dzieci. </strong></p> <p>Kiedy Hammettowie przenieśli się do Baltimore, trzynastoletni Samuel zaczął naukę w Baltimore Polytechnic Institute, ale szybko rzucił szkołę. Podejmował się później różnych zajęć: roznosił gazety, pracował jako celnik, robotnik, był gońcem, ładowaczem i pracownikiem działu reklam. W końcu, w wieku 21 lat trafił do Narodowej Agencji Detektywistycznej Pinkertona. Na zlecenie agencji podróżował po kraju; kiedy w Butte, w stanie Montana, zaoferowano mu pewną sumę za zabicie polityka Franka Little, jego poglądy zmieniły się dość radykalnie.</p> <p>Pracę w agencji przerwał na czas służby podczas I wojny światowej. Trafił do Zmotoryzowanego Korpusu Medycznego i zachorował najpierw na „hiszpankę”, a potem na gruźlicę. Podczas leczenia gruźlicy poznał pielęgniarkę Josephine Dolan, do której po wyjściu ze szpitala pisał listy miłosne, co wkrótce - w 1921 roku - skończyło się małżeństwem. Para zamieszkała w San Francisco. W tym samym roku urodziła im się pierwsza córka, Mary Jane, a pięć lat później – druga; nosząca tak, jak jej matka, imię Josephine.</p> <p>Rok po ślubie Hammett zaczął swoją przygodę z „Black Mask Magazine”, który wystartował dwa lata wcześniej, w 1920 roku. Był to tzw. „pulp magazine”, czyli wydawane na kiepskim, gazetowym papierze czasopismo zawierające opowiadania kryminalne, przygodowe, romanse i inne chętnie czytane dla rozrywki „dzieci” poważniejszej literatury. Na początku Hammett pisał pod pseudonimem „Peter Collinson”, później wrócił do swojego prawdziwego nazwiska, zmienił jednak imię z Samuel na Dashiell – nazwisko swojej matki - a przyjaciele zwracali się do niego „Dash”.</p> <p>Kiedy w efekcie zaleconej przez lekarza rozłąki małżonków, spowodowanej zagrożeniem epidemią, małżeństwo Hammeta rozpadło się, młody pisarz pojechał do Hollywood, licząc na to, że uda mu się zarobić przy pisaniu scenariuszy. W 1930 roku spotkał Lillian Hellman, młodą dramatopisarkę. Mimo, że oboje byli już rozwiedzieni, nie pobrali się, a ich romans przetrwał aż do śmierci pisarza. Lillian była dla Dashiella inspiracją przy tworzeniu postaci Nory, żony I partnerki Nicka Charlesa z “Papierowego człowieka”.</p> <p>Sukcesy filmowe ominęły jednak Hammetta. Co prawda „Papierowy człowiek” z Williamem Powellem i Myrną Loy zdobył uznanie, ale wytwórnia Metro-Goldwyn-Mayer zatrudniła do adaptacji powieści innego pisarza. Również „Sokół maltański” doczekał się dwóch niezbyt udanych ekranizacji („Dangerous Female” w 1931 i „Satan Met a Lady” w 1936) i dopiero w 1941 roku, kiedy rolę Sama Spade zagrał Humphrey Bogart, odniósł sukces.</p> <p>Ostatnią powieść napisał Hammett w 1934 roku. Później zaczął udzielać się politycznie, a jego poglądy niebezpiecznie kierowały się w lewo. Wrócił też do wojska w 1942 roku, po Pearl Harbor, mimo, że jako inwalida wojenny nie miał do tego prawa. Większość wojny spędził jednak na Aleutach, gdzie bawił się w redagowanie wojskowej gazety. Nie przywiózł z wojny nic prócz rozedmy płuc.</p> <p>W 1951 roku trafił do więzienia na pół roku, ponieważ odmówił zeznań dotyczących czterech komunistów. Dwa lata później został świadkiem w procesie o maccartyzm, przez co stracił wiele, przynajmniej w oczach prasy. Kolejne lata życia były pasmem niepowodzeń. Tracił zdrowie i miał kłopoty finansowe, urząd podatkowy upomniał się w końcu o zaległe płatności i na regulowanie ich poszła większość honorariów. Nie potrafił skończyć swojej autobiografii. Zmarł w 1961 roku na raka płuc. Dopiero później został doceniony jako jeden z bardziej znaczących amerykańskich pisarzy lat dwudziestych.</p> <p>Jego pierwsze opowiadanie ukazało się w „Czarnej Masce” w 1923 roku. Bogate doświadczenia, które zostały mu z pracy u Pinkertona, pomogły Hammettowi stworzyć wiarygodną sylwetkę detektywa z krwi i kości, bohatera bez nazwiska - Continental Op. Występował też w dwóch pierwszych powieściach , napisanych w 1929 roku –„ Krwawym żniwie” z i „Klątwie Dainów”. W 1929 roku pisarz stworzył nowego bohatera, detektywa Sama Spade z San Francisco, którego również przedstawił czytelnikom na łamach „Black Mask Magazine”. Spade to chłodny, zarozumiały, nonszalancki i bezceremonialny detektyw – jak Marlowe Chandlera. Hammett rozwinął ideę gatunku hard-boiled, którego pionierem w latach dwudziestych był Carroll John Daly. Po Hammecie powieści z tego gatunku tworzył w latach trzydziestych Raymond Chandler.</p> <p>Hard boiled to styl literacki, którego charakterystyczną cechą jest odmalowanie zbrodni, przemocy i erotyki bez zbędnych sentymentów. Język, jakim posługuje się Hammett, jest prosty, niemal reporterski. Nie sili się na ocenianie swoich bohaterów, pozostawiając to czytelnikowi. Zwięzły i barwny, „gangsterski” język bohaterów powieści Hammetta szybko przyjął się wśród miłośników powieści detektywistycznych.</p> <p>Dashiell Hammett napisał ponad 80 opowiadań oraz pięć powieści. Najbardziej znana to „Sokół maltański” z 1929 roku.</p> <p><strong>Bibliografia:</strong> <br />- <em>Krwawe żniwo</em> - <em>Red Harvest</em> (1929) <br />- <em>Klątwa Dainów</em> - <em>The Dain Course</em> (1929) <br />- <em>Sokół Maltański</em> - <em>The Maltese Falcon</em> (1930) <br />- <em>Szklany Klucz</em> – <em>The Glass Key</em> (1931) <br />- <em>Papierowy człowiek</em> – <em>The Thin Man</em> (1943) <br />- <em>Creeps by night </em>(1931) (red.) <br />- <em>Woman In the Dark</em> (1933) <br />- <em>Secret Agent X-9</em> (1934) <br />- <em>Dashiell Hammett Omnibus</em> (1935) <br />- <em>The Complete Dashiell Hammett </em>(1942) <br />- <em>Blood Money</em> (1943) <br />- <em>The Adventures of Sam Spade </em>(1944) <br />- <em>The Battle of The Aleutians</em> (1944) <br />- <em>The Continental Op</em> (1945) <br />- <em>The Adventures of Sam Spade and Other Stories</em> (1945) <br />- <em>The Return of The Continental Op</em> (1945) <br />- <em>Hammett Homicides</em> (1946) <br />- <em>Dwie martwe Chinki</em> - <em>Dead Yellow Women </em>(1947) <br />- <em>Nightmare town</em> (1948) <br />- <em>The Creeping Siamese</em> (1950) <br />- <em>Woman in The Dark</em> (1951) <br />- <em>A Man Called Thin</em> (1962) <br />- <em>Novels</em> (1965) <br />- <em>Wielki skok</em> <br />- <em>The Big Knockover</em> (1966) (red.Llillian Hellman) <br />- <em>The Continental Op: More Stories From The Big Knockover</em> (1967) <br />- <em>The Continental Op</em> (1974) <br />- <em>Selected Letters of Dashiell Hammett 1921-1960</em> (2001)</p> <p><strong>Scenariusze:</strong> <br />- <em>City Streets</em> ( 1931) <br />- <em>Mister Dynamite</em> (1935) <br />- <em>After the Thin Man</em> (1936) <br />- <em>Another Thin Man</em> (1939) <br />- <em>Watch on the Rhine</em> (1943)</p> autor: Dashiel Hammett
17.03.2013
Lincoln Rhyme, bohater powieści Jeffery\'ego Deavera, mieszka w domu w Central Parku. miejsce: Dom Lincolna Rhyme\'a
17.03.2013
Główny bohater książek autorstwa amerykańskiego pisarza Jeffery'ego Deavera. Były policjant-kryminalistyk, pracownik nowojorskiego Wydziału Zabójstw, z wykształcenia chemik i historyk. Po wypadku, w którego rezultacie jest sparaliżowany, zostaje policyjnym konsultantem. Jego partnerką jest Amelia Sachs. bohater: Lincoln Rhyme
17.03.2013
Pierwsza powieść Jeffery'ego Deavera, w której bohaterem jest Lincoln Rhyme. Wydana w 1997 roku. tytul: Kolekcjoner kości
17.03.2013
Tutaj w \"Sokole maltańskim\" Dashiela Hammetta miał biuro detektyw Sam Spade. miejsce: Biuro Sama Spade\'a
17.03.2013
Postać stworzona przez Dashiella Hammetta. Prywatny detektyw, główny bohater powieści "Sokół maltański" (1930) i trzech opowiadań. W adaptacji filmowej powieści z 1941 roku detektywa grał Humphrey Bogart. bohater: Sam Spade
17.03.2013
Powieść detektywistyczna Dashiella Hammetta z 1930 roku, początkowo wydana w odcinkach w magazynie "Black Mask". Jej bohaterem jest Sam Spade. W 1941 roku została zekranizowana - w rolę detektywa wcielił się Humphrey Bogart. tytul: Sokół maltański
17.03.2013
Bałtycka wyspa Olandia jest miejscem akcji serii czterech powieści Johana Theorina. 17.03.2013
<p>Johan Theorin urodził się w 1963 roku w Göteborgu. Z wykształcenia jest dziennikarzem. W ciągu dwudziestu pięciu lat napisał wiele opowiadań do szwedzkich czasopism, jednak miał bardzo niewielu czytelników. Rozgłos przyniosła mu dopiero jego pierwsza opublikowana powieść z 2007 roku, wydana w Polsce jako <em>Zmierzch</em> (Wydawnictwo Czarne, 2009).</p> <p>Theorin jest częstym gościem na Olandii - bałtyckiej wyspie, na której przez długie lata mieszkała rodzina jego matki, pielęgnująca lokalne tradycje i legendy. Olandia, słoneczna wyspa, na której Szwedzi lubią spędzać wakacje, w twórczości Theorina jest o wiele mroczniejsza. Pisarz planuje cztery części serii, która ma dziać się w czterech porach roku na tej drugiej co do wielkości szwedzkiej wyspie. Jak dotąd powstały trzy części – <em>Zmierzch</em> (<em>Skumtimmen</em>, 2007), <em>Nocna zamieć</em> (<em>Nattfåk</em>, 2008), <em>Smuga krwi (Blodläge,</em> 2010) oraz <em>Sankta Psyko </em>(2011)<em>,</em> jeszcze nieprzetłumaczona na język polski.</p> <p><em>Zmierzch</em> - debiutancka powieść Johana Theorina - przyniosła mu uznanie wśród czytelników. Była nominowana do nagrody Szwedzkiej Akademii Kryminału za debiut roku 2007. Jego druga powieść, <em>Nocna zamieć</em>, była nominowana w konkursie na szwedzki kryminał roku 2008, a w 2009 roku otrzymała Szklany Klucz - nagrodę literacką przyznawaną corocznie przez członków Stowarzyszenia Twórców Kryminałów pisarzom z krajów nordyckich. (Wcześniej jej laureatami byli m.in. Hennig Mankell, Stieg Larsson, Karin Fossum i Jo Nesbo). Twórczość Theorina została również doceniona przez brytyjskie Stowarzyszenie Pisarzy Literatury Kryminalnej, które w 2009 roku uhonorowało <em>Zmierzch</em> nagrodą dla debiutantów - New Blood Dagger 2009 oraz przyznało Theorinowi za <em>Nocną zamieć</em> nagrodę International Dagger 2010 przyznawaną autorom literatury zagranicznej.</p> <p><strong>Bibliografia:</strong></p> <p>2007: <em>Skumtimmen</em> (<em>Zmierzch</em>, 2008, Czarne) <br />2008: <em>Nattfåk</em> (<em>Nocna zamieć</em>, 2009, Czarne) <br />2010: <em>Blodläge</em> (<em>Ślady krwi</em>, 2011, Czarne)<br />2011: <em>Sankta Psyko </em>(<em>Święty psychol</em>, planowana na 2013, Czarne) </p> <p><strong>Nagrody:</strong> <br /><br /><em>Endast jag är vaken</em> zostało nagrodzone w konkursie na najlepsze szwedzkie opowiadanie grozy, fantasy albo SF roku 2007 <br /><em>Zmierzch</em> otrzymał New Blood Dagger 2009 – przyznawaną za debiut nagrodę brytyjskiego Stowarzyszenia Pisarzy Literatury Kryminalnej (Crime Writer’s Association, CWA) <br /><em>Nocna zamieć</em> została nagrodzona Szklanym Kluczem 2009, coroczną nagrodą za najlepszą nordycką powieść kryminalną, przyznawaną przez członków Skandynawskiego Stowarzyszenia Kryminalnego, oraz nagrodą International Dagger 2010 – przyznawaną przez CWA zagranicznym autorom.</p> autor: Johan Theorin
17.03.2013
Bałtycka wyspa Olandia jest miejscem akcji serii czterech powieści Johana Theorina. miejsce: Olandia
17.03.2013
Pierwsza z czterech powieści szwedzkiego autora Johana Thorina, których akcja rozgrywa się na Olandii. Wydana w 2007 roku (w Polsce rok później). tytul: Zmierzch
17.03.2013
Tutaj urodził się Alfred Hitchcock, jeden z nielicznych filmowców na świecie, który upodobał sobie dreszczowiec jako konsekwentnie realizowany gatunek. miejsce: Miejsce urodzenia Alfreda Hitchcocka
17.03.2013
<p><strong>Jeden z nielicznych filmowców na świecie, który upodobał sobie dreszczowiec jako konsekwentnie realizowany gatunek. Tworzył przez z górą sześć dekad, pozostawiwszy swe ślady w każdej z epok kina: niemej, dźwiękowej i barwnej.</strong></p> <p>Sir Alfred Joseph Hitchcock przychodzi na świat we wrześniu 1899 roku, w londyńskiej dzielnicy East End, gdzie jeszcze dziesięć lat wcześniej grasował osławiony Kuba Rozpruwacz. Przypadkowo rówieśnikiem reżysera okaże się inny słynny morderca, John Christie, którego szereg cech Hitchcock zdaje się w swych produkcjach wykorzystywać. Od najmłodszych lat zresztą przyszły mistrz suspensu ma dwie główne pasje – pierwszą, co nie zaskoczy nikogo, będzie kino, drugą zaś – dokumentowanie rozpraw seryjnych zabójców. Ponoć mnóstwo czasu spędzał na sądowych salach, tworząc osobistą „kronikę zbrodni”. Dla równowagi pasji przez całe życie towarzyszyć mu będą także dwie, wysoce ekscentryczne fobie: pierwszą jest ovofobia, czyli irracjonalny strach przed... jajkami. Drugą zaś – obsesyjna obawa policji, przez co reżyser np. nigdy nie zdecyduje się na zdobycie prawa jazdy. </p> <p>Gdy na Wyspach powstaje studio filmowe Paramount, Hitchcock natychmiast składa tam papiery. Od roku 1920 rozpoczyna pracę przy projektowaniu napisów do filmów niemych. Po dwóch latach zostaje asystentem reżysera, by w 1923 roku stanąć za kamerą swej pierwszej produkcji: <em>Numer 13</em>. nie zostaje jednak ukończony z powodu zmiany właściciela wytwórni. Rok później ma miejsce filmowa praktyka w Niemczech, co owocuje wreszcie debiutem właściwym, na pół kryminalną historią o zazdrosnej miłości – <em>Ogród rozkoszy</em> (1925).</p> <p>Rok późniejszy <em>Lokator</em> uważany jest za najpełniejsze dzieło pierwszego okresu twórczości Hitchcocka – ten, wzorowany na niemieckim ekspresjonizmie, thriller zawiera już w sobie podstawowe wyznaczniki całej twórczości reżysera: pewien młody lokator zakochuje się w córce swych gospodarzy. Tymczasem na ulicach grasuje seryjny morderca kobiet, a podejrzenie z czasem pada na bohatera. Obowiązkowy, hitchcockowski suspens bazuje tutaj na myleniu tropów przez zmianę subiektywnego punktu widzenia kamery - z gospodyni, przez której pryzmat śledzimy od początku większość akcji, na lokatora w finale. Owe ujęcia subiektywne, połączone z eksperymentami zdjęciowymi (nakładki, przyspieszenia...), charakteryzować będą kolejnych kilka filmów mistrza, tym razem jeszcze utrzymanych w konwencji melodramatu. Dopiero w 1929 roku przyjdzie czas na powrót do thrillera – film <em>Szantaż</em> jest jednocześnie pierwszym brytyjskim obrazem dźwiękowym, a dźwięk, choć dopiero raczkujący, reżyser już zdąży wykorzystać nie tylko jako nowy fajerwerk, lecz jako precyzyjną dominantę budowania napięcia.</p> <p>Lata 1930-1934 stoją pod znakiem gatunkowych poszukiwań (Hitchcock nakręci nawet operetkę), dopiero założenie na Wyspach oddziału Gaumont British pozwoli na rozwinięcie skrzydeł: <em>Człowiek, który wiedział za dużo</em> z Peterem Lorre (remake tegoż wyreżyseruje Hitchcock w roku ’56) oraz <em>Starsza pani</em> znika to obrazy, które stały się dla filmowca biletem za ocean.</p> <p>W 1938 roku Alfred Hitchcock debiutuje w Hollywood <em>Rebeką</em>, gotyckim dreszczowcem, który został nagrodzony Oscarem jako najlepszy film (to jedyna statuetka Akademii, jaką zdobył obraz Hitchcocka, choć wielokrotnie był doń nominowany).</p> <p>Przez całe lata czterdzieste reżyser umacnia swą twórczą niezależność – i oryginalność poszukiwań. Z tego okresu ważne są zwłaszcza dwa filmy: <em>Łódź</em> (1944) oraz <em>Sznur</em> (1948), oba kręcone w kameralnej, teatralnej stylistyce. Akcja pierwszego (wg historii Johna Steinbecka) rozgrywa się w całości na szalupie ratunkowej okrętu zatopionego przez hitlerowskiego U-Boota, gdzie jednym z rozbitków okazuje się być niemiecki kapitan. <em>Sznur</em> natomiast (pierwszy barwny film mistrza) dzieje się w całości podczas pewnego przyjęcia, którego gospodarze, dwaj studenci, rozmawiają z gośćmi o idealnej zbrodni – w rzeczy samej, w skrzyni, w tym samym mieszkaniu, spoczywają zwłoki ich kolegi, którego zresztą rodzina jest na spotkaniu. Film ten przeszedł do historii jako arcydzieło formalne: nakręcono go w jednym pomieszczeniu za pomocą kilkunastu długich ujęć, wykorzystując kamerę jako autonomicznego członka akcji. Aby przemieszczanie się sprzętu za każdym z aktorów, w każdy zakątek apartamentu, było możliwe, zamontowano w atelier specjalne, ruchome ściany, usuwające się kiedy trzeba przed wielką aparaturą.</p> <p>Lata pięćdziesiąte to zdecydowanie złoty okres twórczości reżysera, który odtąd będzie także producentem swych filmów. Następujące teraz po sobie pozycje uważane są za wyżyny maestrii Hitchcocka.</p> <p><em>Nieznajomi z pociągu</em> (1951) mogły poszczycić się dwoma znanymi nazwiskami: historię (dwaj mężczyźni umawiają się dokonać dwu morderstw na wskazanych przez siebie osobach...) oparto na prozie Patricii Highsmith , pierwszą wersję scenariusza napisał zaś sam – Raymond Chandler. <em>Okno na podwórze </em>(1954) w mistrzowski sposób gra z widzem, czyniąc z niego podglądacza – w filmie James Stewart gra fotoreportera, który z powodu złamania nogi spędza w domu całe dnie. Z nudów rozpoczyna obserwację okien swych sąsiadów, przez co, jak mu się wydaje, jest świadkiem zabójstwa żony pewnego komiwojażera...</p> <p><em>Zawrót głowy</em> (1958) i <em>Północ, północny-zachód</em> (1959) to kolejne dwa arcydzieła, bazujące na symptomach paranoi: bohater pierwszego cierpi na lęk wysokości, w drugim zaś reżyser wygrywa motyw zamiany tożsamości. Niejako kulminacją obsesji napędzających oba filmy, a przy tym kulminacją twórczości Hitchcocka w ogóle, jest legendarna <em>Psychoza</em> (1960), pozycja łącząca w sobie dramat psychologiczny (podwójna osobowość Normana Batesa, granego przez Anthony Perkinsa, „aktora jednej roli”), kryminał (intryga z kradzieżą gotówki przez główną bohaterkę), thriller i horror. Do historii kina przeszła osławiona scena morderstwa pod prysznicem, której nakręcenie wymagało siedmiu dni zdjęciowych i ponad siedemdziesięciu montażowych ujęć.</p> <p>W tym okresie u Hitchococka gra ulubiony przezeń zespół aktorski, m.in. James Stewart, Cary Grant i Grace Kelly. Postaci kobiet w jego dreszczowcach mają zresztą symboliczne znaczenie: przeważnie są to posągowe blondynki, stanowiące demoniczny kontrapunkt męskich postaci: takimi kreacjami wsławiły się Ingrid Bergman, Grace Kelly, Kim Novak czy Janeth Leigh. Miały też one coś z kompensacyjnego uroku – towarzyszka życia reżysera, montażystka Alma Reville, była mikrą brunetką.</p> <p>Twórczość Hitchcocka po <em>Psychozie</em> nie odniosła już takich sukcesów. Doceniono jeszcze <em>Ptaki</em> (1963), będące prekursorem kina, w którym zagrożenie wychodzi od zwierząt bądź natury. Po nich powstało kilka przeciętnych filmów szpiegowskich oraz produkowana przez mistrza seria <em>Alfred Hitchcock przedstawia</em>.</p> <p>Kino Hitchcocka operuje kilkoma stałymi schematami czy obsesjami. Przeważnie jego bohaterami są przeciętni, nieświadomi fatum ludzie, przypadkowo wplątani w wir irracjonalnych wydarzeń. Oprócz stale wykorzystywanego, i autorsko doskonalonego suspensu – chwytu, polegającego na narracyjnym przedłużaniu napięcia, grozy, aż do nagłego finału – Hitchcock daje w swych obrazach dużo specyficznego, czarnego humoru. Jest w nich także sporo psychoanalitycznej biografii: ponoć pierwszy raz reżyser spróbował alkoholu dopiero jako dwudziestolatek; wtedy też po raz pierwszy udał się na randkę. Motyw kompleksu matki jest bardzo mocno eksploatowany w kilku pozycjach – w <em>Północ, północny-zachód</em>, <em>Ptakach</em>, <em>Szale</em>, najmocniej zaś w <em>Psychozie</em>.</p> <p>Reżyser uważał filmowy plan za swe absolutne dominium – co czasem, w kontaktach z aktorami czy ekipą dochodziło do ekstremum. Legendą stała się choćby jego wypowiedź, iż aktorów trzeba traktować jak bydło. Sam Raymond Chandler okazał się niewystarczającym adaptatorem scenariusza <em>Nieznajomych z pociągu</em>. Kim Novak w <em>Zawrocie głowy</em> została sponiewierana ponad miarę.</p> <p>Do ciekawostek należy predylekcja Hitchcocka do grania małych migawek w swych filmach (tzw. kamea). Tam, gdzie nie pozwalała na to hermetyczność akcji, pojawiał się na zdjęciach w gazecie (Łódź).</p> <p>Alfred Hitchcock nie był za życia nigdy należycie doceniany. Rywalizacja Oscarowa skończyła się jedynie pięcioma nominacjami za reżyserię. <em>Rebeka</em> zwyciężyła „jedynie” jako najlepszy film. Dziś jednak – uważany jest bezapelacyjnie za jednego z największych autorów kina. Najważniejsi Krytycy Nowej Fali – Claude Chabrol, Eric Rohmer i Francois Truffaut, jako pierwsi w historii nadali Hitchockowi status filmowca „autorskiego” (auteur), doceniając globalny, osobisty wkład w każdy element jego dzieł.</p> <p><strong>Filmografia:</strong></p> <p><strong>Filmy nieme:</strong> <br /><em>Number 13</em> (1922) – film nieukończony <br /><em>Always Tell Your Wife</em> (1923) – zachowały się tylko dwa akty <br /><em>Ogród rozkoszy</em> (<em>The Pleasure Garden</em>, 1925) <br /><em>Orzeł górski</em> (<em>The Mountain Eagle</em>, 1926) <br /><em>Łatwa cnota</em> (<em>Easy Virtue</em>, 1927) <br /><em>Lokator</em> (<em>The Lodger</em>, 1926) <br /><em>Na równi pochyłej</em> (<em>Downhill</em>, 1927) <br /><em>Ring</em> (<em>The Ring</em>, 1927) <br /><em>Szampan</em> (<em>Champagne</em>, 1928) <br /><em>Żona farmera</em> (<em>The Farmer's Wife</em>, 1928) <br /><em>Szantaż</em> (<em>Blackmail</em>, 1929)</p> <p><strong>Filmy dźwiękowe:</strong> <br /><em>Szantaż</em> (<em>Blackmail</em>, 1929) <br /><em>The Manxman</em> (1929) <br /><em>Mary</em> (1930) <br /><em>Juno and the Paycock</em> (1930) <br /><em>Elstree Calling</em> (1930) <br /><em>Morderstwo</em> (<em>Murder!</em>, 1930) <br /><em>An Elastic Affair</em> (1930) <br /><em>The Skin Game</em> (1931) <br /><em>Numer siedemnaście</em> (<em>Number seventeen</em>, 1932) <br /><em>Bogaci i dziwni</em> (<em>Rich and Strange</em>, 1932) <br /><em>Waltzes from Vienna</em> (1933) <br /><em>Człowiek, który wiedział za dużo</em> (<em>The Man Who Knew Too Much</em>, 1934) <br /><em>39 kroków </em>(<em>The 39 Steps</em>, 1935) <br /><em>Sabotaż</em> (<em>Sabotage</em>, 1936) <br /><em>Tajny agent</em> (<em>Secret Agent</em>, 1936) <br /><em>Młody i niewinny</em> (<em>Young and Innocent</em>, 1937) <br /><em>Starsza pani znika</em> (<em>The Lady Vanishes</em>, 1938) <br /><em>Oberża Jamajka</em> (<em>Jamaica Inn</em>, 1939) <br /><em>The House Across the Bay</em> (1940) <br /><em>Rebeka</em> (<em>Rebecca</em>, 1940) - nagrodzony Oscarem <br /><em>Zagraniczny korespondent</em> (<em>Foreign Correspondent</em>, 1940) <br /><em>Pan i Pani Smith</em> (<em>Mr. &amp; Mrs. Smith</em>, 1941) <br /><em>Podejrzenie</em> (<em>Suspicion</em>, 1941) <br /><em>Sabotażysta</em> (<em>Saboteur</em>, 1942) <br /><em>Łódź ratunkowa</em> (<em>Lifeboat</em>, 1943) <br /><em>W cieniu podejrzenia</em> (<em>Shadow of a Doubt</em>, 1943)<br /> <em>Malgaska przygoda</em> (<em>Aventure Malgache</em>, 1944) – krótki film propagandowy <br /><em>Bon Voyage</em> (1944) – krótki film propagandowy <br /><em>Watchtower Over Tomorrow</em> (1945) - krótki film propagandowy<br /><em>Urzeczona</em> (<em>Spellbound</em>, 1945) <br /><em>Osławiona</em> (<em>Notorious</em>, 1946) <br /><em>Akt oskarżenia</em> (<em>The Paradine Case</em>, 1947) <br /><em>Sznur</em> (<em>Rope</em>, 1948) <br /><em>Pod znakiem Koziorożca</em> (<em>Under Capricorn</em>, 1949) <br /><em>Trema</em> (<em>Stage Fright</em>, 1950) <br /><em>Nieznajomi z pociągu</em> (<em>Strangers on a Train</em>, 1951) <br /><em>Wyznaję</em> (<em>I Confess</em>, 1953) <br /><em>Okno na podwórze</em> (<em>Rear Window</em>, 1954) <br /><em>M jak morderstwo</em> (<em>Dial M for Murder</em>, 1954) <br /><em>Kłopoty z Harrym</em> (<em>Trouble with Harry</em>, 1955) <br /><em>Złodziej w hotelu</em> (<em>To Catch a Thief</em>, 1955) <br /><em>Człowiek, który wiedział za dużo</em> (<em>The Man who Knew Too Much</em>, 1956) - remake filmu z 1934 roku<br /><em>Niewłaściwy człowiek</em> (<em>The Wrong Man</em>, 1956) <br /><em>Zawrót głowy</em> (<em>Vertigo</em>, 1958) <br /><em>Północ, północny zachód</em> (<em>North by Northwest</em>, 1959)<br /> <em>Psychoza</em> (<em>Psycho</em>, 1960) <br /><em>Ptaki</em> (<em>The Birds</em>, 1963) <br /><em>Marnie</em> (1964) <br /><em>Rozdarta kurtyna</em> (<em>Torn Curtain</em>, 1966) <br /><em>Topaz</em> (1969) <br /><em>Szał</em> (<em>Frenzy</em>, 1972) <br /><em>Intryga rodzinna</em> (<em>Family Plot</em>, 1976)</p> autor: Alfred Hitchcock
17.03.2013
W tawernie Gunner\'s Hall 3 października 1849 roku odnaleziono nieprzytomnego Edgara Allana Poe. Kilka dni później umiera. miejsce: Tawerna Gunner\'s Hall
17.03.2013
<p><strong> </strong></p> <p><strong>Pisarz, który znacząco przyczynił się do rozwoju i popularności literatury grozy, uznawany także za prawodawcę gatunku kryminalnego. Autor nasyconych gotycką wyobraźnią poezji. Jego biografia, mitologizowana po śmierci, w dużej mierze nosi aurę tworzonych przezeń światów.</strong></p> <p> Edgar Allan Poe przychodzi na świat w Bostonie, 19 stycznia 1809 roku, w rodzinie aktorskiej. Przedwcześnie osierocony przez ojca, Davida, tuła się z rodziną (matką, bratem i nowonarodzoną siostrą) przez pewien czas od teatru do teatru, nieraz nocując za kulisami. Elisabeth Poe umiera na gruźlicę dwa lata później (ma wówczas 24 lata), rodzeństwo zostaje zatem rozdzielone do różnych opiekunów. Edgar trafia do rodziny Allanów, handlarzy tytoniem, i przenosi się z nową rodziną do Richmond w stanie Wirginia. Lata 1815-20 Allanowie spędzają w Anglii, gdzie Edgar pobiera pierwsze nauki, między innymi w szkole Mr. Bransby’ego, której echa odnajdziemy później w opowiadaniu <em>William Wilson</em>. Po powrocie rozpoczyna studia na Uniwersytecie w Charlottesville. Niestety, pomimo świetnych wyników w nauce, przez pogłębiający się od lat konflikt z ojczymem, a w efekcie brak funduszy na utrzymanie, przyszły pisarz rzuca studia i wstępuje do Armii Stanów Zjednoczonych. Jednocześnie – zrywa kontakty z rodziną.</p> <p>Okres studiów to pierwsze problemy Edgara z alkoholem, wynikające zapewne z frustrującej sytuacji życiowej. Dochodzą do tego jeszcze hazardowe długi i nieudane zaręczyny z pierwszą narzeczoną – Sarą Elmirą Royster. Rzeczywistość rysuje się więc minorowo: Poe nie ma wykształcenia, umiejętności ani środków do życia, kariera wojskowa wydaje się więc być jedynym wyjściem. Po ukończeniu służby ze stopniem sierżanta-majora Edgar wstępuje nawet do akademii West Point – po śmierci przybranej matki ojczym daje mu na chwilę swe błogosławieństwo, jednakże wkrótce znów zaprzestaje finansowania. Poe ponownie rzuca edukację, przenosząc się do ciotki w Baltimore.</p> <p>W międzyczasie własnym sumptem wydaje pierwszy tomik poezji – <em>Tamerlane i inne wiersze</em>. W roku 1831 udaje się do Nowego Jorku, gdzie bezskutecznie poszukuje pracy i rozsyła hurtowo swe opowiadania. Także bez echa. Trzy lata później umiera jego ojczym. W ostatniej woli o Edgarze nie ma ani słowa.</p> <p>W roku 1835 następuje odwilż: Poe zdobywa posadę redaktora dzięki wygraniu literackiego konkursu opowiadaniem <em>Rękopis znaleziony w Butli</em>. Rok później postanawia ożenić się ze swą kuzynką Virginią – według spornych źródeł wybranka ma wówczas 13 bądź 14 lat; Poe – 27. W ciągu kilku kolejnych lat zarządza pismem "Southern Literary Messenger" w Richmond (gdzie zamieszkuje z żoną i ciotką), w czym jest bardzo skuteczny: po dwóch latach pismo osiąga nakład 3500 egzemplarzy (z początkowych 500). Pisarz rzuca jednak pracę, narzekając na marne zarobki. Po krótkim epizodzie nowojorskim ląduje w Filadelfii, gdzie pracuje dla „Graham's Magazine” (1841–1842). Niektóre z jego opowiadań wydawanych na łamach magazynu wychodzą w dwutomowym wydawnictwie jako <em>Opowieści groteskowe i arabeskowe</em>.</p> <p>Towarzysząca poecie wówczas pasja do rozwiązywania łamigłówek i szyfrów znajduje ujście w opowiadaniu <em>Złoty żuk</em> (1843). Rok wcześniej natomiast powstaje legendarna nowelka <em>Morderstwo przy Rue Morgue</em>, którą uważa się za pierwszy oddech nowego gatunku literackiego – kryminału.</p> <p>Zabawnym wydarzeniem jest opublikowanie wówczas na łamach New York Sun artykułu <em>The Balon Hoax</em> (<em>Balonowy żart</em>), o rzekomym pokonaniu oceanu dzięki nowemu typowi balonu. Czytelnicy są głęboko przekonani o autentyczności relacji – podczas gdy jest ona przemyślną fikcją. Na początku XX w. podobne zamieszanie wywoła Orson Welles swą radiową adaptacją <em>Wojny światów</em>...</p> <p> Tymczasem w życiu osobistym Poe boryka się z nieuleczalną chorobą żony – gruźlicą. Choć praca wydawnicza idzie mu prężnie, wciąż brakuje pieniędzy, także z publikowanej prozy. W tym czasie upada także ambitna myśl o założeniu wymarzonego, literacko–publicystycznego pisma „The Stylus”.</p> <p>W 1845 roku dochodzi do przeprowadzki do Nowego Jorku, gdzie na pisarza czeka posada wydawcy „The Broadway Journal”. To na jego łamach ukaże się wkrótce znakomity, gotycki wiersz <em>Kruk</em>, który przyniesie poecie sławę także za granicą.</p> <p>Stan zdrowia Virginii pogarsza się stale; małżonkowie przeprowadzają się na wieś, Poe, za zaoszczędzone pieniądze, kupuje Virginii sentymentalny prezent – pianino. Prasa znów nie jest dla autora pochlebna, co wzmaga u niego depresję. W 1847 roku żona pisarza umiera (mając, jak jego matka, 24 lata!), co wprowadza go na długie miesiące w alkoholizm, a następnie wymaga psychiatrycznej kuracji. Dla zmarłej Virginii pisze wówczas piękny, makbetowski w duchu wiersz <em>Ulalume</em>.</p> <p>Rok 1849 to powrót do Filadelfii, gdzie Poe nawiązuje ponowny romans z młodzieńczą miłością, Sarą Royster. Ślub zaplanowano na październik. Jednocześnie pisarz wstępuje do bractwa „Synowie umiarkowania” z zamiarem leczenia odwykowego.</p> <p>Dnia 3 października , w tawernie „Gunner’s Hall” w Baltimore, gdzie Poe trafił pomyliwszy pociągi w drodze do Nowego Jorku, znaleziono go nieprzytomnego. Cztery dni później – kilkakrotnie jeszcze odzyskując świadomość – w miejscowym szpitalu, w wieku 40 lat, umiera. Okoliczności śmierci Edgara Allana Poe’go obrosły wieloma mitami. Nie wyjaśniono ostatecznie przyczyn zgonu, a jego alternatywne wersje wahały się od napadu rabunkowego, przez alkoholizm, ugryzienie wściekłego psa, aż po wampiryczną (!) odmianę porfirii. Jedną z wariacji na temat zgonu Poego jest powieść Matthew Pearle'a <em>Cień Poego</em>.</p> <p>Klimatyczna, mroczna twórczość Poego stanowi plastyczną ilustrację stanu duszy pisarza: surrealistyczne widziadła, fantastyka, horror czy skrajny turpizm kreowanych światów nasuwają skojarzenia ze stanami epileptycznymi czy pijackimi ułudami. A przecież – narkotyki i alkohol towarzyszą Poemu całe życie. Egzotyczne poszukiwania autora, jak mesmeryzm, metempsychoza czy okultyzm, także są motorem jego historii.</p> <p>Naczelnym, proroczym motywem prozy Poego jest występująca kilkukrotnie pozorna śmierć. Bujna wyobraźnia i poetycka nadwrażliwość idą jednak zawsze w parze z analityczną wnikliwością i psychologiczną prawdą postaci. W twórczości amerykańskiego autora obsesyjnie powracają tematy choroby wieku czy egzystencjalnych strachów, które już za pół wieku będą eksploatowane przez dekadentyzm, symbolizm czy ekspresjonizm.</p> <p>Niedoceniony przez rodaków, znalazł uznanie w Europie, zwłaszcza we Francji, gdzie stał się inspiracją m.in. dla Baudelaire’a. Pozostawił po sobie ponad 60 opowiadań, kilkadziesiąt wierszy i liczne, cenione prace krytyczne. W Polsce, o tym znakomitym, romantycznym pisarzu, tak pisał Bolesław Leśmian, autor jednych z najlepszych przekładów Poego na nasz język: „Utwory Poego to – szaleńcze uprawdopodobnienie zaledwie pochwytnych wizji, w których gorączkowa równoległość snów i ocknień przetapia atrybuty rzeczywistości w tęczę marzeń. Marzenie graniczy z rzeczywistością, rzeczywistość z marzeniem. Zresztą – różnica pomiędzy nimi znika radośnie w chwili, gdy je pochłania wiecznie zagadkowa a niepodzielna całość”.</p> <p><strong>Najważniejsze pozycje: </strong></p> <p><strong>Poezja:</strong> <br />1831, <em>Lenore</em> <br />1845, <em>Kruk</em> <br />1845, <em>Ulalume</em> <br />1849, <em>Dzwony</em></p> <p><strong>Proza:</strong> <br />1833, <em>Rękopis znaleziony w butli</em> <br />1835, <em>Berenice</em> <br />1835, <em>Czarny kot</em> <br />1837, <em>Ligeia</em> <br />1839, <em>Upadek domu Usherów</em> <br />1841, <em>Morderstwo przy Rue Morgue</em> <br />1843, <em>Złoty żuk</em> <br />1844, <em>Balonowy żart</em> <br />1850, <em>Maska czerwonej śmierci</em> <br />1850, <em>Portret owalny</em></p> autor: Edgar Allan Poe
17.03.2013
W Zatoce Bostońskiej utolęli rodzice pięcioletniego Toma Ripleya, bohatera książek Patricii Highsmith. miejsce: Zatoka Bostońska
18.03.2013
<p><strong>Bohater pięciotomowego cyklu psychologicznych thrillerów Patricii Highsmith, także kilkukrotnych adaptacji filmowych. Seria o nim zwana jest popularnie „Riplejadą”. </strong></p> <p>Dystyngowany, arystokratyczny w manierze, perfidnie usłużny a przy tym wysoce amoralny. Mistrz mistyfikacji i fałszu. Nie zawaha się przed zbrodnią by ujść schwytaniu. Ten antybohater pojawia się po raz pierwszy na kartach <strong><em>Utalentowanego pana Ripleya</em> </strong>(1955). O jego przeszłości wiadomo niewiele – pochodzi z Bostonu, gdzie wychowywała go zaborcza ciotka, w wieku 18 lat przenosi się do Nowego Jorku. Prowadzi niezamożne życie, dopóki na zlecenie bogatego konstruktora łodzi, Herberta Greenleafa, udaje się do Włoch, by namówić jego syna Dickiego na powrót do Stanów i przejęcie rodzinnego biznesu. Tom znał się niegdyś z synem magnata, teraz zaś, korzystając z jego gościny, zaczyna zazdrościć mu dostatniego życia. Gdy Dick ma już dosyć toksycznego towarzystwa Ripleya, ten – zabija go. Podróżuje odtąd z paszportem ofiary, a kradnąc jego tożsamość, z czasem identyfikuje się z nią zupełnie. Gdy następuje groźba zdemaskowania go przez znajomych Greenleafa, Ripley nie waha się przed usunięciem kolejnych świadków. Grając w kotka i myszkę z policją, ostatecznie fałszuje testament Dicka, po czym ze świeżo zdobytym majątkiem ucieka anonimowo do Grecji.</p> <p>W <em>Ripley pod ziemią</em> (1970) bohater ma już 30 lat i żyje we Francji, w posiadłości Belle Ombre, u boku znudzonej żony z miejscowej socjety, Heloise. Ta podejrzewa męża o kryminalną przeszłość, dla wygody woli jednak nie angażować się w dociekania. Ripley żyje ze sprzedaży fingowanych dzieł sztuki, które sprzedaje przez londyńska galerię. Jego wspólnik zaczyna nie wytrzymywać nerwowo presji fałszerstwa, na dodatek pojawia się amerykański koneser, który wyczuwa matactwo, Ripley zmuszony jest więc ponownie wyjść z „uśpienia” i zabezpieczyć się serią zbrodni.</p> <p>W <em>Grze Ripleya</em> (1974) protagonista, wraz z szemranym wspólnikiem z Anglii, namawia niejakiego Jonathana Trevanny do zamachu na szefa mafii. Trevanny jest chory na białaczkę, po ujrzeniu zaś sfabrykowanych testów, przekonujących go, iż choroba posuwa się mocno, dla zabezpieczenia rodziny decyduje się wejść w układ. Wszystko wymyka się jednak spod kontroli – Ripley i Trevanny zostają zdradzeni i muszą połączyć siły w ucieczce. Niestety – ostatecznie dopadają ich ludzie mafii; Trevanny ginie, Ripleyowi udaje się zbiec. Po zagwarantowaniu rodzinie Trevanny’ego należnej kwoty na życie, bohater wraca do swej żony, jak gdyby nigdy nic.</p> <p>W czwartej części cyklu, <em>Uczeń Ripleya</em> (1980), Tom Ripley zatrudnia w ogrodzie nastoletniego chłopca, który okazuje się poszukiwany za ojcobójstwo. Gdy próbuje mu pomóc, odnajdując w nim bratnią duszę, chłopak zostaje porwany. Intryga rzuca Ripleya od Wielkiej Brytanii po zachodni Berlin, gdzie autorka bardzo gęsto oddała dekadencki, hedonistyczny klimat Zachodu czasów Zimnej Wojny – a służy temu m.in. intrygujący epizod gejowski, dodający kolejny, niejednoznaczny rys do portretu Ripleya.</p> <p>W ostatniej części cyklu, <em>Ripley pod wodą</em>, pojawiają się duchy z przeszłości: Ripley musi uporać się z małżeństwem Amerykanów, które stara się rozwikłać tajemnicę zaginięcia kilka lat temu konesera sztuki (patrz dwa tomy wstecz), a którego ostatnie ślady prowadzą do Belle Ombre…</p> <p>Postać Toma Ripleya jest bardzo otwarta na interpretacje - opinie na temat tego, czy przejawiają się u niego cechy socjopaty są podzielone – właściwie jedynie skrajne stępienie wyrzutów sumienia wobec swych zimnych zabójstw kwalifikuje go do tej kategorii. Bohater posiada swój czytelny kodeks etyczny; wyraźnie nienawidzi przemocy, sięga po nią jedynie w ostateczności, za to nie wahając się zabić gołymi rękoma. Bywało, iż najpierw próbował poznać racje przeciwnika. Potrafił szczerze przywiązać się do kilku osób, szczególna więź wyrosła między nim a Billym/Frankiem (<em>Uczeń Ripleya</em>). Ripley był jednocześnie dżentelmenem, nosił się arystokratycznie, cenił sobie „najprostsze” przyjemności płynące z wysokiego standardu życia: grę Schuberta na harfie, wyborne jadło, pielęgnowanie dalii… Jedyne, czego pragnął, to życia w dostatku z dala od wszystkich spraw świata, a ludzie dookoła byli dla niego tylko środkami do urzeczywistnienia tegoż…</p> <p>Tom Ripley jest w prostej linii pierwowzorem klasycznej ikony Thomasa Harrisa – dystyngowanego psychopaty, Hannibala Lectera.</p> bohater: Tom Ripley
18.03.2013
Pierwsza powieść Patricii Highsmith, w której pojawia się antybohater - Thomas Ripley. Wydana w 1955 roku. tytul: Utalentowany pan Ripley
18.03.2013
Tutaj w 1958 roku odnaleziono ciało zamordowanej Genevy Hilliker Ellroy, matki słynnego pisarza Jamesa Ellroya. Mordercy nigdy nie odnaleziono. miejsce: Miejsce odnalezienia ciała matki Jamesa Ellroya
18.03.2013
<p><strong>Ellroy jest dziś jednym z najważniejszych pisarzy gatunku hard-boiled, znanym przede wszystkim z tetralogii „L.A. Quartet”, w której eksploruje podziemny i policyjny światek Miasta Aniołów lat 40.-50. </strong></p> <p>Pisarz przyszedł na świat w Los Angeles (1948), jako jedynak. Gdy miał sześć lat, jego rodzice rozwiedli się; Ellroy pozostał przy matce, która „pochłaniała bourbona Early Times i uganiała się za mężczyznami”. W posłowiu reedycji <em>Czarnej Dalii</em> pisarz wyznał, iż matka zawsze pociągała go seksualnie i nieraz próbował podejrzeć ją podczas współżycia. W wieku 10 lat nazwał ją dziwką, gdy uderzyła go w twarz, słysząc, że chłopak chce przenieść się do ojca. Trzy lata później Ellroy odwiedził ją - i odnalazł martwą w mieszkaniu. Nagą i uduszoną. Szczegółów morderstwa nigdy nie wyjaśniono do końca, poza mglistymi relacjami, iż mogło mieć to związek z poprzedzającą śmierć wizytą w barze. Wydarzenie to silnie wpłynie na Jamesa i stanie się inspiracją do powstania jego powieści <em>Czarna Dalia</em>.</p> <p>Rok później Ellroy otrzymuje od ojca powieść Jacka Webba <em>Odznaka</em>, opowiadającą o pracy departamentu policji L.A., w której zawarto także historię słynnej sprawy <em>Czarnej Dalii</em>. Elizabeth Short, podrzędna modelka i okazyjna prostytutka, została odnaleziona w 1947 roku nago na peryferiach miasta – dziewczyna była torturowana, jej kończyny połamane, a ciało przecięte na pół. Nigdy nie odnaleziono sprawcy, dla Ellroya jednak rzecz stała się obsesją: zaczął odwiedzać miejsca zbrodni, mieć wizje i sny o zabitej, regularnie odwiedzał jej grób – co łączono nieraz z kompleksem jego matki. Jak twierdzi, to wówczas zaczął czytać powieści kryminalne.</p> <p>W wieku 17 lat wydalono Ellroya ze szkoły za regularne absencje, zdecydował się więc wstąpić do armii, skąd wydalono go także - za załamanie nerwowe. Po śmierci ojca trafia na ulicę, popada w alkoholizm, zażywa narkotyki. W latach 1965-1977 był aresztowany ponad tuzin razy za włamania i rabunki, w więzieniu spędził osiem miesięcy. Wreszcie zapadł na ciężkie zapalenie płuc – podźwignąwszy się z choroby zdecydował się na leczenie z alkoholizmu. Podjął też pracę jako nosiciel kijów na polu golfowym. To zajęcie pozwalało mu na masowe czytanie kryminałów i próby literackie.</p> <p>Po dziesięciu miesiącach ukończył rękopis swego debiutu: <em>Brown’s Requiem</em> wydano w 1981 r. W późniejszym o rok <em>Clandestine</em> widać mocno wątki autobiograficzne. Po tych pisarskich przymiarkach wydał w końcu docenioną trylogię policyjną z bohaterem Lloydem Hopkinsem, oraz powieść <em>Silent terror</em> (1986), opowiadaną w pierwszoosobowej narracji przez seryjnego mordercę.</p> <p>To jednak tetralogia Los Angeles zdobyła mu uznanie: pierwszym tomem była właśnie literacka wariacja sprawy <em>Czarnej Dalii</em>. Ellroy bazował na znanych policji faktach, zaproponował zaś fikcyjne rozwiązanie śledztwa. Pisarz powie później, że na napisanie tej powieści czekał trzydzieści lat. Pozostałe części cyklu to: <em>The Big Nowhere</em> (1988), <em>L.A. Confidential</em> (1990) oraz <em>White jazz</em> (1992). Ellroy pozwala sobie na bezkompromisowość w ukazywaniu przemocy, mrocznej erotyki i korozji opisywanego świata, bazując w dużej mierze na wydarzeniach faktycznych (np. Bloody Christmas w <em>L</em>.<em>A. Confidential</em>).</p> <p>Choć L.A. rozsławione zostało przez Raymonda Chandlera, Ellroy czerpał bardziej z surowej, zobiektywizowanej prozy Dashiela Hammeta. Dużo w niej także klasycznych motywów pulpowych – fascynacja seksualnymi zachowaniami i dosłowną przemocą przybliża autora do Micky’ego Spillane’ a czy Jima Thompsona.</p> <p>Po tetralogii Ellroy poszedł na moment w inny rejon pisarstwa, i w 1994 wydał <em>Dick Contino’s Blues</em>, tragikomiczną parabiografię słynnego włoskiego akordeonisty z lat ’50.</p> <p>Rok później natomiast rozpoczął swój największy dotychczas projekt – trylogię <em>Underworld USA</em>, którą zerwał z policyjnym uniwersum L.A. i psycho-seksulanymi motywami. <em>American Tabloid</em> oraz <em>The Cold Six Thousand</em> to epicki projekt bazujący na wydarzeniach z historii Stanów (m.in. inwazja na Zatokę Świń czy zamach na Kennedy’ego), w którym pomiędzy fikcyjnymi protagonistami znajdziemy też rzeczywiste postaci (Frank Sinatra, Howard Hughes, Fidel Castro…). W 2007 roku Ellroy planuje wydać ostatnią część cyklu.</p> <p>W międzyczasie powstała także autobiografia Ellroya – <em>My Dark Places</em> (1996). Na jej kartach, obok zwierzeń, jak przestępcze historie przenikały się z jego całym życiem, zajął się też próbą rekonstrukcji zabójstwa swej matki – w tym celu współpracuje z emerytowanym detektywem z L.A. Billem Stonerem.</p> <p>Drugą i trzecią część tetralogii zaadaptowano do kina – <em>L.A. Confidential</em> wyreżyserował Curtis Hanson (1997) z gwiazdorską obsadą Kevina Spacey, Russela Crowe’a, Guya Pearce’a, Kim Basinger i Danny’ego De Vito. W 2006 roku Brian DePalma, trzymając się stylistyki poprzedniego obrazu, nakręcił <em>Czarną Dalię</em>.</p> <p>Pisarz uważa się za konserwatystę. Jest wegetarianinem, przeciwnikiem kary śmierci i zwolennikiem kontroli prywatnego posiadania broni. Swe powieści pisze zawsze ręcznie w grubych brulionach. Bardzo pogardliwie wyraża się o kinie Quentina Tarantino. Dosyć buńczucznie głosi o sobie, iż dla literatury kryminalnej zrobił to, co Tołstoj dla literatury rosyjskiej, a Beethoven dla muzyki.</p> <p><strong>Powieści wydane w Polsce:<br /></strong>1982 <em>Clandestine </em>(<em>Tajna sprawa</em>)<br />1987 <em>The Black Dahlia</em> (<em>Czarna Dalia</em>)<br />1988 <em>The Big Nowhere</em> (<em>Wielkie nic</em>) <br />1990 <em>L.A. Confidential</em> (<em>Tajemnice Los Angeles</em>) <br />1992 <em>White Jazz</em> (<em>Biała gorączka</em>) <br />1995 <em>American Tabloid</em> (<em>Amerykański spisek</em>)</p> <p><strong>Bibliografia:</strong> <br />1981 <em>Brown's Requiem</em> <br />1982 <em>Clandestine</em> <br />1986 <em>Killer on the Road</em> (<em>Silent Terror</em>) </p> <p><strong>Trylogia z Lloydem Hopkinsem:</strong> <br />1984 <em>Blood on the Moon</em> <br />1984 <em>Because the Night</em> <br />1985 <em>Suicide Hill</em> </p> <p><strong>Nowele i eseje:</strong> <br />1994 <em>Hollywood Nocturnes </em>(AKA <em>Dick Contino's Blues</em>) <br />1999 <em>Crime Wave</em> <br />2004 <em>Destination: Morgue!</em></p> <p><strong>Autobiografia:</strong> <br />1996 <em>My Dark Places</em></p> <p><strong>Adaptacje kinowe:</strong> <br />1988 <em>Cop</em>, James B. Harris (wg <em>Blood On The Moon</em>) <br />1997 <em>L.A. Confidential</em>, Curtis Hanson <br />1998 <em>Brown's Requiem</em>, Jason Freeland <br />2002 <em>Stay Clean</em>, Mitch Brian (krótki metraż, wg <em>Killer on the road</em> – Ellroy pojawia się na ekranie osobiście)<br />2002 <em>Dark Blue</em>, Ron Shelton <br />2006 <em>The Black Dahlia</em>, Brian DePalma</p> autor: James Ellroy
18.03.2013
Tutaj niemal całe życie mieszkał Mickey Spillane - amerykański autor powieści kryminalnych, twórca postaci Mike\'a Hammera. miejsce: Miejsce zamieszkania Mickey\'a Spillane\'a
18.03.2013
<p><em><strong>Nikt nie czyta kryminału by dotrzeć do środka, ale by dotrzeć do końca. Pierwsza strona sprzedaje powieść. Ostatnia sprzedaje powieść kolejną. </strong></em></p> <p>17 lipca 2006 roku odszedł Mickey Spillane, literacki ojciec jednego z najważniejszych bohaterów sensacyjnego gatunku, biologiczny ojciec czworga dzieci, kilkukrotny mąż i autor ponad 200 milionów sprzedanych powieści kryminalnych. Zawsze uważał się za rzemieślnika pióra, za „pisarza”, nie za „autora”; nigdy nie oglądał się na krytykę, co nieraz wyrażał cynicznymi wycieczkami w jej kierunku: <em>Te wszystkie szychy literatury nie mogą jakoś dojść, że więcej jest wielbicieli solonych orzeszków niż kawioru</em>, mawiał. Pisał sprzedajne, twarde czytadła (hard boiled), czego miał pełną świadomość: <em>Jestem najczęściej tłumaczonym pisarzem na świecie, zaraz po Leninie, Tołstoju i Vernie. A oni wszyscy już nie żyją</em>. Nie miał nigdy wysokich pretensji literackich: <em>Moja praca może być szmirą, ale to dobra szmira</em>. Upodobał sobie niszę pulpową, zaczynał od scenariuszy komiksowych, królował jednak w taniej, lecz jakże atrakcyjnej sensacji, pełnej przemocy i erotyki.</p> <p>Frank Morrison Spillane urodził się w Brooklynie w 1918 roku, jako jedynak irlandzko-amerykańskiego małżeństwa. Jego ojciec, barman, zawsze wołał na syna Mickey, co potem pisarz wziął jako pseudonim. Karierę pisarską rozpoczął w 1935 roku, rozsyłając, z różnym powodzeniem, swe scenariusze i opowiadania do ilustrowanych magazynów i komiksowych periodyków. Był odpowiedzialny za kilka historii Supermana, Batmana i Kapitana Ameryki. Po japońskim ataku na Pearl Harbour młody Spillane zaciągnął się do sił powietrznych, gdzie był pilotem myśliwca i instruktorem kadetów. Po demobilizacji, co nie jest do końca potwierdzone, miał przez krótki czas pracować jako tajniak; znany jest zaś jego mały epizod z wędrującym cyrkiem.</p> <p>Nigdy nie odstąpił jednak od wymyślania historii: początkowo szedł w stronę eksploatacji swych przeżyć wojennych, jednak w końcu zdecydował się na powołanie do życia twardego, prywatnego detektywa – nazwał go Mike Danger. Gdy nie dopisało mu szczęście w prozie, spróbował przenieść swego bohatera na karty komiksu. Rysowany przez Mike’a Roya ukazał się w zaledwie kilku odcinkach w nowojorskiej prasie, potem także przepadł.</p> <p>Spillane zawziął się jednak – przekalibrował nieco swą postać, zmienił jej nazwisko na Hammer, i – w ciągu trzech tygodni przelał na papier pierwszą, pełną historię z nim: <em>I, the Jury</em>, trafiło do wydawnictwa E.P. Dutton &amp; Co. I – ryzyko się opłaciło.</p> <p>W ciągu kolejnych pięciu lat powstało sześć kolejnych epizodów z Hammerem w roli głównej, i wszystkie z rangą bestsellerów.</p> <p>Prywatnie zaś – Mickey Spillane żył na biegunie przeciwnym swych sensacyjnych, brutalnych fabuł. <em>Właściwie to jestem mięczakiem. Twardziele umierają młodo. A ja mam pełno włosów na głowie i nie noszę nadal okularów</em>. Pisarz prowadził odtąd kameralny tryb życia, dzieląc czas między rodzinę i analogową maszynę do pisania. Ta kameralność życia stała się elementem porozumienia dla innego, znanego już wówczas pisarza – Philipa K. Dicka. Po obejrzeniu telewizyjnej audycji o Spillanie ekscentryczny autor SF wysłał osobisty list do stacji NBC, w którym dziękował swemu koledze po piórze, za upewnienie go w przekonaniu, że ceniony i dobrze zarabiający pisarz wcale nie musi żyć w blichtrze sławy. Bo najważniejsza jest twórczość, akt pisania, a do tego wystarczy tani papier maszynowy, stukocząca maszyna i karton, w których puchną kolejne strony.</p> <p>Mickey Spillane od 1950 roku był świadkiem Jehowy. Całe życie spędził w Południowej Kalifornii. Miał trzy żony: z pierwszą (Mary Ann) miał czworo dzieci, małżeństwo rozsypało się jednak w ’64. Następnie pisarz poślubił modelkę Sherri Malinou, która śmiało pozuje na okładce pierwszego wydania powieści The Erection Set. W roku 1983 Spillane ponownie zmienia partnerkę – jest nią Jane Rodgers Johnson.</p> <p>Proza Spillane’a jest bezkompromisowa, jak jego naczelny bohater – Mike Hammer. Krytycy mieli proste zadanie – oskarżać pisarza notorycznie o propagowanie amoralności, przemocy i seksu, co, jak to w marketingu bywa, tylko podbijało popularność czytadeł Spillane’a. Najbardziej popularnym cyklem były historie z Hammerem w roli głównej. Hammer daleki był od jednoznacznych strażników sprawiedliwości: ten nowojorski detektyw był nadmiernie brutalny, także wobec kobiet, a niemal każde jego zlecenie miało w finale piętno osobistej zemsty. Dosłowne sceny erotyczne przechodziły płynnie w perwersyjną przemoc. Purytańskie kręgi i decydenci w senacie dawali tej prozie ostry sprzeciw, publiczność jednak wchłaniała ją bez wątpliwości, i wciąż domagała się więcej.</p> <p>Obok Hammera drugim ważnym bohaterem – będącym amerykańską odpowiedzią na Jamesa Bonda – stał się Tiger Mann, eksploatujący swymi przygodami gorączkę Zimnej Wojny.</p> <p>Kilkukrotnie adaptowano prozę Spillane’a do kina – klasykiem gatunku noir jest do dziś obraz <em>Kiss Me Deadly</em> (1955) Roberta Aldricha. W <em>Girl Hunter</em> (1963) Roya Rowlanda pisarz zagrał precedensową rolę główną jako swój własny bohater – właśnie Mike Hammer.</p> <p>Także w muzyce oddano hołd Spillane’owi – w roku 1987 awangardowy muzyk John Zorn nagrał suitę zatytułowaną <em>Spillane</em>, inspirowaną motywami z prozy.</p> <p>Cytaty: <em>Jeśli jesteś piosenkarzem, tracisz głos. Bejsbolista straci siłę ramienia. Pisarz zaś zyskuje wiedzę, i im jest starszy, tym lepiej powinien pisać.</em> <br /><br /><em>Szekspir w swoich czasach był zwyczajnym, przyziemnym pisarzem. </em> </p> <p><em>Nie jestem „autorem”, a komercyjnym pisarzem. Margaret Mitchell była autorem. A napisała tylko jedną powieść. </em></p> <p><em>Jeżeli publiczność cię lubi, jest dobrze.</em></p> <p><strong>Bibliografia:</strong> <br /><br /><strong>Wydane w Polsce:</strong> <br /><em>Powrót</em> (<em>The erection set</em>), 1995 <br /><em>Długie oczekiwanie</em> (<em>Long wait</em>), 1997 <br /><em>Gangster - dwa opowiadania kryminalne</em> (<em>Me Hood</em>), 1991 <br /><em>Śmiertelny pocałunek</em> (<em>Kiss Me Deadly</em>), 1993<br /><em>Ja jestem sądem</em> (<em>I, the Jury</em>), 2008</p> <p><strong>Mike Hammer:</strong><em> I, the Jury</em> (1947), <em>My Gun is Quick</em> (1950), <em>Vengeance is Mine!</em> (1950), <em>One Lonely Night</em> (1951), <em>The Big Kill</em> (1951), <em>Kiss Me Deadly</em> (1952), <em>The Girl Hunters</em> (1962), <em>The Snake</em> (1964), <em>The Twisted Thing</em> (1966), <em>The Body Lovers</em> (1967), <em>Survival... Zero!</em> (1970), <em>The Killing Man</em> (1989), <em>Black Alley</em> (1996)</p> <p><strong>Pozostałe:</strong> <br /><em>The Long Wait</em> (1951) - ex-komandos traci pamięć, okazuje się przy tym, że jego przyjaciel został zamordowany<br /><em>The Deep</em> (1961) - tytułowy bohater wraca po latach do swego miasta by odziedziczyć przestępcze imperium <br /><em>The Day of the Guns</em> (1964) - bohater amerykańskiego kontrwywiadu Tiger Mann kontra komuniści, byli naziści i konkurencyjni szpiedzy<br /><em>Bloody Sunrise</em> (1965) - kontynuacja Tiger Manna<br /><em>The Death Dealers</em> (1965) <br /><em>The By-Pass Control</em> (1967) <br /><em>The Delta Factor</em> (1968) - bohater, Morgan the Rider, były przestępca, obecnie agent, walczy z latynoskim dyktatorem i jego armią – a celem jest labirynt tortur<br /><em>The Erection Set</em> (1972) sylwetka Dogerona Kelly<br /> <em>Last Cop Out</em> (1973) <br /><em>The Day the Sea Rolled Back</em> (1979) - powieść przygodowa – ojciec i syn poszukują skarbu na Karaibach<br /><em>The Ship That Never Was</em> (1982) - przygodowa fantastyka – rzecz o starożytnym okręcie-widmo <br /><em>Something's Down There</em> (2003) - thriller szpiegowski na Karaibach – Mako Hooker, były agent wywiadu, zostaje ponownie wplątany w intrygę szpiegowską </p> autor: Mickey Spillane
18.03.2013
<p>Szwedzki dziennikarz i pisarz. Debiutował w 2000 roku powieścią <em>Pesetas: thriller</em>, która otrzymała w 2001 roku nagrodę Katapultpriset, przyznawaną za debiut roku przez Związek Pisarzy Szwedzkich. Po trzech książkach obyczajowych (<em>Marbella Club</em>, 2002; <em>Food noir</em>, 2004 i <em>Fräsch, frisk och spontan</em>, 2005) zadebiutował na rynku kryminalnym pierwszym tomem serii o komisarz Malin Fors pt. <em>Ofiara w środku zimy</em> (Midvinterblod, 2007). Powstało pięć części serii.</p> autor: Mons Kallentoft
19.03.2013
Tutaj w 1958 roku urodziła się norweska pisarka Anne Holt. miejsce: Miejsce urodzenia Anne Holt
19.03.2013
Anne Holt urodziła się 16 listopada 1958 roku w Larvik, dorastała w Lillestrøm i Tromsø w rodzinie należącej do klasy średniej. Od 1978 roku mieszka w Oslo, gdzie pracowała jako dziennikarka telewizyjna, młodszy prokurator policji, a następnie prowadziła własną praktykę adwokacką (ma wykształcenie prawnicze, zdobyte na uniwersytecie w Bergen). Przez kilka miesięcy (listopad 1996 – luty 1997) piastowała stanowisko ministra sprawiedliwości, z którego zrezygnowała z powodów zdrowotnych. Obecnie poświęca się pisaniu powieści i wychowywaniu córki wspólnie z partnerką, Anne Christine Kjær. Jako pisarka zadebiutowała w 1993 roku powieścią Ślepa bogini (Blind gudinne). Współautorką dwóch jej książek (Løvens gap i Uten ekko) jest Berit Reiss-Andersen, była norweska sekretarz stanu, jedną powieść (Flimmer) napisała wspólnie z bratem, Evenem Holtem, kardiologiem. Jej książki łączą w sobie elementy klasycznej powieści kryminalnej i THRILLERa. W 2010 roku Holt zadebiutowała jako autorka książek dla dzieci publikacją Mai-Britt, Mars-Britt og campingvogna. Popularność w wielu krajach (powieści Holt zostały przetłumaczone na dwadzieścia pięć języków i wydane w ponad pięciu milionach egzemplarzy) zdobyły dwie serie autorki. Powieści należące do pierwszej z nich łączy postać Hanne Wilhelmsen – wybuchowej, obdarzonej niezwykłą intuicją i ukrywającej swoją orientację seksualną przed współpracownikami policjantki-lesbijki (ostatecznie rezygnuje ona z pracy w policji). Bohaterami drugiej serii są Inger Johanne Vik i Yngvar Stubø. Ona jest psychologiem-profilerem wychowującym autystyczne dziecko, on – policjantem, który w tragicznych okolicznościach stracił żonę i córkę. Razem tworzą duet na gruncie zawodowym i prywatnym. Holt ucieka jednak od wątków romantycznych – w pierwszej powieści z tej serii, To, co moje, bohaterowie dopiero się poznają, w drugiej, To, co się nigdy nie zdarza, są już parą i właśnie urodziło im się dziecko. Powieści z Hanne Wilhelmsen: 1993 Blind gudinne – Ślepa bogini (1993), Salige er de som tørster (1994), Demonens død (1995), Løvens gap - W jaskini lwa (1997), Død joker (1999), Uten ekko (2000), Sannheten bortenfor (2003), 1222 (2007). Powieści z duetem Vik-Stubø: To, co moje (2001), To, co się nigdy nie zdarza (2004), Wybór pani prezydent (2006), Materialista (2009). W Polsce ukazały się dotychczas: To, co moje, 2008, Czarna Owca, tłum. E. Hygen (Det som er mitt, 2001) To, co się nigdy nie zdarza, 2010, Prószyński i S-ka, tłum. I. Zimnicka (Det som aldri skjer, 2004) - przeczytaj recenzję Wybór pani prezydent, 2010, Prószyński i S-ka, tłum. I. Zimnicka (Presidentens valg, 2006) Materialista, 2010, Prószyński i S-ka, tłum.I. Zimnicka (Pengemannen, 2009) Ślepa bogini, 2011, Prószyński i S-ka, tłum. I. Zimnicka (Blind gudinne, 1993)- przeczytaj recenzję Błogosławieni, którzy pragną..., 2011, Prószyński i S-ka, tłum.I. Zimnicka (Salige er de som tørster, 1994) Śmierć demona, 2011, Prószyński i S-ka, tłum. I. Zimnicka (Demonens død, 1995) - przeczytaj recenzję Arytmia (wspólnie z Evanem Holtem), 2012, Prószyński i S-ka, tłum. I. Zimnicka (Flimmer, 2010)- przeczytaj recenzję W jaskini lwa, 2012, Prószyński i S-ka, tłum. I. Zimnicka (Løvens gap, 1997). Pełna bibliografia: 1993 – Blind gudinne (Ślepa bogini, 2011) 1994 – Salige er de som tørster 1995 – Demonens død 1997 – Løvens gap (współautorka: Berit Reiss-Andersen; W jaskini lwa, 2012) Mea culpa 1998 – I hjertet av VM. En fotballreise (współautor: Erik Langbråten) 1999 – Død joker Bernhard Pinkertons store oppdrag 2000 – Uten ekko (współautorka: Berit Reiss-Andersen) 2001 – Det som er mitt (To, co moje, 2008) 2003 – Sannheten bortenfor 2004 – Det som aldri skjer (To, co się nigdy nie zdarza, 2010) 2006 – Presidentens valg (Wybór pani prezydent, 2010) 2007 – 1222 2009 – Pengemannen (Materialista, 2010) 2010 – Mai-Britt, Mars-Britt og campingvogna Flimmer (współautor: Even Holt) Nagrody 1994 – Rivertonprisen, nagroda przyznawana przez Norweskie Stowarzyszenie Pisarzy Kryminalnych – za powieść Salige er de som tørster 1995 – Bokhandlerprisen, nagroda Norweskiego Stowarzyszenia Księgarzy – za powieść Demonens død 2001 – Cappelenprisen, nagroda przyznawana przez norweskie wydawnictwo Cappelen – za całokształt twórczości autor: Anne Holt
19.03.2013
Ian Fleming, twórca Jamesa Bonda, po wojnie wiele czasu spędził na Jamajce, gdzie miał posiadłość nazwaną Goldeneye. Właśnie tam w roku 1952 zaczął tworzyć książki z Bondem. miejsce: Goldeneye
19.03.2013
<p><strong>O Jamesie Bondzie słyszeli chyba wszyscy. Dzięki filmom z mającym licencję na zabijanie i zabójczy dla kobiet urok agencie 007 niezwykłą popularność zyskał także twórca tej postaci, angielski pisarz Ian Fleming, stając się klasykiem powieści szpiegowskiej.</strong></p> <p>Sam Fleming był osobą nietuzinkową (na tyle że nakręcono nawet fabularne filmy biograficzne o pisarzu). Urodził się w roku 1908 w dobrze sytuowanej rodzinie, w której – jak się okazało nie on jeden miał ciągoty literackie: jego starszy brat, Peter, był cenionym autorem książek podróżniczych. Uczył się w elitarnych angielskich szkołach, potem studiował także w Niemczech. I prawdopodobnie już podczas studiów na Uniwersytecie Monachijskim związał się z brytyjskim wywiadem. Przed wybuchem II wojny światowej pracował najpierw jako dziennikarz, potem broker giełdowy.</p> <p>W roku 1939 rozpoczął oficjalną służbę w wywiadzie wojskowym. Po wojnie wiele czasu spędził na Jamajce, gdzie miał posiadłość nazwaną Goldeneye. Właśnie tam w roku 1952 zaczął tworzyć książki z Bondem. Pierwsza powieść z serii o agencie 007, <em>Casino Royale</em>, została opublikowana w roku 1953. Potem Fleming wydał jeszcze jedenaście powieści z Bondem (<em>Żyj i pozwól umrzeć</em>, <em>Moonraker</em>, <em>Diamenty są wieczne</em>, <em>Pozdrowienia z Rosji</em>, <em>Dr No</em>, <em>Goldfinger</em>, <em>Operacja Piorun</em>, <em>Szpieg, który mnie kochał</em>, <em>W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości</em>, <em>Żyje się tylko dwa razy</em>, <em>Człowiek ze złotym pistoletem</em>) oraz dwa zbiory opowiadań (<em>Tylko dla Twoich oczu</em>, <em>Ośmiorniczka</em>). Zmarł na zawał serca w roku 1964. Po śmierci pisarza cykl o Bondzie kontynuowali inni autorzy, między innymi Kingsley Amis i John Gardner. </p> <p>Oczywiście Fleming nie był pierwszym autorem, który wprowadził do literatury postać w rodzaju Bonda. Przed nim podobnego bohatera stworzył Desmond Cory, a był nim również posiadający licencję na zabijanie agent Johny Fedora. Jednak autorowi Żyj i pozwól umrzeć udało się wykreować postać na tyle ciekawą, sugestywną i zwyczajnie sympatyczną, że stała się ona nie tylko ikoną prozy sensacyjnej, ale wręcz całej popkultury. Tworząc Bonda, Fleming odwoływał się do osoby autentycznego szpiega (w dodatku podwójnego, brytyjskiego i niemieckiego), Serba Dušna Popowa. Co ciekawe, Bond otrzymał nazwisko na cześć… amerykańskiego ornitologa, właśnie Jamesa Bonda (pisarz zajmował się hobbystycznie ornitologią, miał także inne pasje, na przykład kolekcjonował pierwsze wydania książek, które mocno wpłynęły na losy świata).</p> <p>Fleming stworzył specyficzną odmianę powieści szpiegowskiej, w której liczy się przede wszystkim wartka akcja, spiętrzenie licznych, mniej lub bardziej prawdopodobnych, przygód głównego bohatera. Angielski pisarz dosyć daleko odszedł od realizmu (było nie było Bond z gracją i łatwością wychodzi z największych nawet opresji), nie zajmował się zbytnio warstwą psychologiczną czy społeczną w swojej prozie. Wprawdzie w tekstach Fleminga znaleźć można choćby odwołania do „zimnej wojny” i starć wywiadów państw Zachodu z wywiadem radzieckim, służą one jednak głównie jako „startery” sensacyjnej akcji. Schemat fabuły w tekstach o przygodach Bonda jest zawsze podobny: oto Anglii albo światu w ogóle grozi poważne niebezpieczeństwo (często wynikające z knowań zwariowanych bogaczy, marzących o władzy nad światem), właściwe służby nie umieją poradzić sobie z zagrożeniem, do akcji musi więc wkroczyć agent 007, który koniec końców rozwiązuje problem, przemieszczając się wcześniej po całym świecie, uwodząc jedną kobietę po drugiej i nieodmiennie popijając martini („wstrząśnięte, nie mieszane”). Mimo tej schematyczności, a w efekcie pewnej przewidywalności, Fleming tak prowadzi fabułę, że przykuwa uwagę czytelnika, bo choć ten ma pewność, że Bond na koniec po raz kolejny „zbawi świat”, i tak szybko przerzuca strony, aby dowiedzieć się, jak to zrobi tym razem. Co potwierdza choćby fakt, że książki Fleminga wciąż sprzedają się świetnie.</p> autor: Ian Fleming
19.03.2013
Według nowej oficjalnej biografii Jamesa Bonda to właśnie w Berlinie Zachodnim 13 kwietnia 1968 roku przyszedł on na świat. miejsce: Miejsce urodzenia Jamesa Bonda
19.03.2013
Agent brytyjskiego wywiadu, postać stworzona przez Iana Fleminga. Tworząc Bonda, Fleming odwoływał się do osoby autentycznego szpiega (w dodatku podwójnego, brytyjskiego i niemieckiego), Serba Dušna Popowa. Co ciekawe, Bond otrzymał nazwisko na cześć… amerykańskiego ornitologa, właśnie Jamesa Bonda (pisarz zajmował się hobbystycznie ornitologią, miał także inne pasje, na przykład kolekcjonował pierwsze wydania książek, które mocno wpłynęły na losy świata). bohater: James Bond
19.03.2013
Pierwsza powieść Iana Fleminga, której bohaterem jest agent James Bond. Opublikowana w 1953 roku. tytul: Casino Royale
19.03.2013
W hiszpańskiej Almansie urodziła się pisarka Alicia Gimenez-Bartlett. miejsce: Miejsce urodzenia Alicii Gimenez-Bartlett
20.03.2013
<p>Alicia Giménez Bartlett urodziła się w Almansa (Hiszpania) w 1951 roku. Studiowała filologię hiszpańską na Uniwersytecie w Walencji, następnie w 1981 roku pracą na temat prozy Gonzalo Torrente Ballestera zdobyła stopień doktora literatury hiszpańskiej na Uniwersytecie w Barcelonie. Przez 13 lat wykładała na tej uczelni literaturę hiszpańską – po sukcesie pierwszych powieści odeszła, by całkowicie poświęcić się pisarstwu.</p> <p>Jej pierwsza książka, <em>Exit</em>, ukazała się w 1984 roku. Za powieść <em>Una habitación ajena</em> (1997), dziewiątą w jej karierze, opisującą losy pisarki Virginii Woolf i jej służącej Nelly, została nagrodzona Kobiecą Nagrodą Lumen dla najlepszej pisarki w Hiszpanii. Rok wcześniej, zainspirowana twórczością Patricii Cornwell, napisała swoją pierwszą powieść kryminalną: <em>Ritos de muerte</em> (<em>Śmiertelne rytuały</em>), rozpoczynającą cykl, którego głównymi bohaterami są inspektor Petra Delicado i i komisarz Fermin Garzon. Dotychczas powstało osiem jego części. Seria przyniosła autorce kilka nagród, między innymi Nagrodę Imienia Raymonda Chandlera w 2008 roku (wcześniej jej laureatami zostali John le Carré i John Grisham).</p> <p>W 1999 roku na podstawie cyklu powieści kryminalnych autorki powstał trzynastoodcinkowy serial telewizyjny, w którym główne role zagrali Ana Belén (jako Petra Delicado) i Santiago Segura (jako Fermin Garzón). Obecnie w USA jest przygotowywany serial telewizyjny na podstawie jednej z powieści pisarki.</p> <p>Alicia Gimenez-Bartlett jest także autorką zbiorów esejów <em>El misterio de los sexos</em> i <em>La deuda de Eva</em>. Ponadto jej opowiadania ukazały się w zbiorach <em>Modelados en barro</em> (1998), <em>La frase nunca dicha</em> (2003) i <em>Negra y criminal</em> (2003).</p> <p>Utwory hiszpańskiej pisarki zostały przetłumaczone na piętnaście języków, wiele z nich odniosło znaczące sukcesy we Francji, Niemczech, Włoszech i Stanach Zjednoczonych.</p> <p><strong>Powieści kryminalne:</strong> <br />• <em>Ritos de muerte</em> (1996) –<em> Śmiertelne rytuały</em> (2005); <br />• <em>Día de perros</em> (1997) – <em>Pieski dzień</em> (2004); <br />• <em>Mensajeros de la oscuridad</em> (1999) – <em>Wysłańcy ciemności</em> (2006); <br />• <em>Muertos de papel</em> (2000) – <em>Śmiertelny talk-show</em> (2003); <br />• <em>Serpientes en el paraíso</em> (2002) – <em>Węże w</em> <em>raju</em> (2008); <br />• <em>Un barco cargado de arroz</em> (2004) – <em>Statek pełen ryżu</em> (2009); <br />• <em>Nido vacío</em> (2007); <br />• <em>El silencio de los claustros</em> (2009).</p> <p><strong>Inne powieści:</strong> • <em>Exit</em> (1984); <br />• <em>Pájaros de oro</em> (1987); <br />• <em>Caídos en el valle</em> (1989); <br />• <em>El cuarto corazón</em> (1991); <br />• <em>Vida sentimental de un camionero</em> (1993); <br />• <em>La última copa del verano</em> (1995); <br />• <em>Una habitación ajena</em> (1997); <br />• <em>El misterio de los sexos</em> (2000) – zbiór esejów; <br />• <em>La deuda de Eva</em> (2002) – zbiór esejów; <br />• <em>Secreta Penélope</em> (2003); <br />• <em>Días de amor y engaños</em> (2006); <br />• <em>Donde nadie te encuentre</em> (2011) - <em>Tam, gdzie nikt cię nie znajdzie </em>(2013).</p> <p><strong>Nagrody:</strong> <br />1997 – Nagroda Kobieca Lumen za powieść <em>Una habitación ajena</em>; <br />2004 – Międzynarodowa Nagroda „Ostia Mare di Roma” za powieść <em>Una camera tutta per gli atri</em> (<em>Una habitación ajena</em>); <br />2006 – Nagroda Woman’s Fiction Festival w Materze (Włochy) za cykl powieści kryminalnych; <br />2006 – Nagroda Grinzane Cavour (NOIR) dla najlepszej powieści zagranicznej za <em>Un barco cargado de arroz</em> (<em>Statek pełen ryżu</em>); <br />2008 – Nagroda Imienia Raymonda Chandlera za cykl powieści kryminalnych; <br />2009 – Nagroda Internazionale Fregene; <br />2011 – Nagroda Nadal za powieść <em>Donde nadie te encuentre</em>.</p> autor: Alicia Gimenez-Bartlett
20.03.2013
W szwedzkim Malmo w 1935 roku urodziła się pisarka Maj Sjowall. miejsce: Miejsce urodzenia Maj Sjowall
20.03.2013
<p>Maj Sjöwall urodziła się 25 września 1935 roku w Malmö. Studiowała dziennikarstwo i grafikę; była dziennikarką i dyrektorem artystycznym wielu czasopism. W 1961 roku poznała Pera Wahlöö, również dziennikarza. Ona miała wówczas za sobą dwa nieudane małżeństwa i samotnie wychowywała córkę, on był żonaty. Niedługo potem zostali parą. Wahlöö pisał wcześniej książki polityczne, Sjöwall nie miała żadnego literackiego doświadczenia. Razem postanowili stworzyć w ciągu dziesięciu lat cykl dziesięciu powieści kryminalnych. Wspólnie tworzyli główną intrygę i zbierali informacje (bardzo dokładnie: sprawdzali na przykład, którędy będzie podróżował główny bohater i ile czasu mu to zajmie), rozdziały pisali na zmianę. W ten sposób powstały książki o Martinie Becku. Doskonała dokumentacja, detaliczność, wierne oddanie żmudnych procedur policyjnych – to główne cechy tych powieści, w których akcji jest czasami niewiele. Bo i intryga kryminalna jest w nich tylko pretekstem. Jak tłumaczy sama Sjöwall, ich głównym celem był opis społeczeństwa z lewicowego punktu widzenia. Autorzy chcieli pokazać, że Szwecja, pozornie kraj dobrobytu, w rzeczywistości jest pełna biedy, przestępstw i brutalności; ujawnić, że szwedzkie społeczeństwo powoli przekształca się w kapitalistyczne, zimne i nieludzkie, gdzie bogaty się bogaci, a biedny biednieje. Wykorzystywali przy tym często tematy z pierwszych stron gazet: pedofilię, seryjnych morderców, przemoc seksualną czy samobójstwa.</p> <p>Głównymi bohaterami powieści tego cyklu są: cierpiący na bezsenność detektyw Martin Beck, którego małżeństwo właśnie się rozpada, Lennart Kollberg, były spadochroniarz i smakosz, który nienawidzi przemocy, Gunvald Larsson, odludek z wyższych sfer, Einar Rönn ze szwedzkiej prowincji i policjanci z patrolu, Kristiansson i Kvant. Autorzy zerwali z dominującą dotychczas w europejskiej literaturze kryminalnej wizją detektywa jako bohatera, który wszystkie zagadki rozwiązuje sam za pomocą dedukcji i najczęściej jest niemal nadczłowiekiem. Policjanci w tych powieściach mają problemy jak wszyscy inni ludzie, mają też dylematy – jeden z nich w ostatniej powieści cyklu, Terroristerna (napisanej w większości przez Wahlöö i wydanej już po jego śmierci) rezygnuje z pracy w policji.</p> <p>Po śmierci partnera Maj Sjöwall zajęła się tłumaczeniami: wspólnie z Åke Sjöwall przełożyła na szwedzki utwory Roberta B. Parkera. Napisała także dwie powieści: Kvinnan som liknade Greta Garbo (wspólnie z duńskim pisarzem Tomasem Rossem) i Sista resan och andra berättelser.</p> <p>Czwarta powieść cyklu, <em>Śmiejący się policjant</em>, w 1971 roku została przez organizację Mystery Writers of America uznana za najlepszą powieść roku i nagrodzona prestiżową Nagrodą im. Edgara Allana Poe. Dwa lata później książka została zekranizowana przez Stuarta Rosenberga; w rolę Martina Becka wcielił się Walter Matthau (polski tytuł filmu to <em>Uśmiechnięty gliniarz</em>). Z kolei w 1976 roku w Szwecji na podstawie powieści <em>Człowiek z Säffle</em> nakręcono film <em>Mannen på Taket</em> (reżyseria: Bo Widerberg). Cały cykl stał się również podstawą serialu telewizyjnego <em>Martin Beck</em> (1993, różni reżyserzy) z Göstą Ekmanem w roli tytułowej i cyklu 24 filmów telewizyjnych nakręconych w latach 1997-2007, z Peterem Haberem w roli głównej.</p> <p>Powieści cyklu szybko stały się międzynarodowymi bestsellerami – do tej pory przetłumaczono je na 35 języków i sprzedano w ponad 10 milionach egzemplarzy (według samych autorów, cykl był popularniejszy w Stanach Zjednoczonych niż w Szwecji).</p> <p>Mówi się, że Maj Sjöwall i Per Wahlöö to rodzice nowoczesnego szwedzkiego kryminału, w którym tło społeczne jest równie ważne – jeśli nie ważniejsze – niż intryga kryminalna, a bez ich utworów nie zaistnieliby nigdy tacy bohaterowie, jak Kurt Wallander czy Michael Blomkvist.</p> <p><strong>Cykl o Martinie Becku (w nawiasach polskie wydania):</strong> <br />1. <em>Roseanna</em>, 1965 (<em>Roseanna</em>, 2009) <br />2. <em>Mannen som gick upp i rök</em>, 1966 (<em>Mężczyzna, który rozpłynął się w powietrzu</em>, 2009) <br />3. <em>Mannen på balkongen</em>, 1967 (<em>Mężczyzna na balkonie</em>, 2009) <br />4. <em>Den skrattande polisen</em>, 1968 (<em>Śmiejący się policjant</em>, 1973, 1992, 2010) <br />5. <em>Brandbilen som försvann</em>, 1969 (<em>Jak kamień w wodę... Opowieść z życia policji</em>, 1990; <em>Wóz strażacki, który zniknął</em>, 2010) <br />6. <em>Polis, polis, potatismos!,</em> 1970 (<em>Morderstwo w Savoyu</em>, 2010) <br />7. <em>Den vedervärdige mannen från Säffle</em>, 1971 (<em>Człowiek z Säffle</em>, 1976) <br />8. <em>Det slutna rummet. Roman om ett brott</em>, 1972 (<em>Zamknięty pokój. Opowieść z życia policji</em>, 1980, 1990) 9. <em>Polismördaren</em>, 1974 <br />10. <em>Terroristerna</em>, 1975</p> <p><strong>Inne utwory:</strong> <br />- <em>Kvinnan som liknade Greta Garbo</em> (wspólnie z duńskim pisarzem Tomasem Rossem, 1990) <br />- <em>Sista resan och andra berättelser</em>, 2007</p> autor: Maj Sjöwall
20.03.2013
W Zestaponi urodził się Borys Akunin (właśc. Grigorij Czchartiszwili), rosyjski pisarz, autor kryminałów rozgrywających się w carskiej Rosji, których bohaterem jest Erast Fandorin. miejsce: Miejsce urodzenia Borysa Akunina
21.03.2013
<p>Właśc. Grigorij Czchartiszwili, rosyjski pisarz urodzony w Gruzji, autor kryminałów rozgrywających się w carskiej Rosji, których bohaterem jest Erast Fandorin. Jest również twórcą serii <em>Prowincjonalna powieść detektywistyczna</em> (<em>Przygody siostry Pelagii</em>) oraz <em>Przygody Magistra</em> (o Nicholasie Fandorinie, wnuku Erasta). Laureat Honorowej Nagrody Wielkiego Kalibru.</p> autor: Borys Akunin
21.03.2013
Tutaj urodził się Thomas Harris - amerykański pisarz, twórca postaci Hannibala Lectera. miejsce: Miejsce urodzenia Thomasa Harrisa
22.03.2013
<p>Amerykański pisarz, autor tetralogii o jednej z najważniejszych ikon literatury sensacyjnej – Hannibalu Lecterze. Urodzony w Jackson, Tennessee, jeszcze w dzieciństwie przenosi się do Mississippi. Podczas studiów w Taylor University w Teksasie (ukończone w 1964) pracował w lokalnej prasie Waco Tribune-Herald jako reportażysta spraw policyjnych. W roku 1968 przenosi się do Nowego Jorku, gdzie pracuje dla Associated Press.</p> <p>Wydarzenia monachijskie z 1972 roku – śmierć 11 izraelskich olimpijczyków zainspirował Harrisa do napisania swej pierwszej powieści – <em>Czarna niedziela</em> opowiada o planowanym ataku terrorystycznym podczas amerykańskich finałów Super Bowl. Faktycznie była to pierwsza powieść na gruncie Stanów Zjednoczonych ostrzegająca przed zagrożeniem terrorystycznym. W roku 1981 Harris wydał natomiast powieść, która stała się jego wizytówką: w <em>Czerwonym smoku</em> pierwszy raz pojawia się ekscentryczna postać doktora Hannibala Lectera, geniusza, konesera sztuki i jednocześnie psychopatycznego mordercy. Powieść sfilmowano dwukrotnie: jako <em>Manhunter</em> (1986) w reżyserii Michaela Manna oraz pod oryginalnym tytułem (2002) w reżyserii Ridleya Scotta.</p> <p>Hannibal Lecter pojawił się do tej pory w czterech odsłonach: we wspomnianej wyżej, w <em>Milczeniu owiec</em>, <em>Hannibalu</em> oraz <em>Hannibalu – za zasłoną maski</em>. Trzykrotnie w jego rolę wcielił się Anthony Hopkins. Adaptacja <em>Milczenia</em>… (reż. Jonathan Demme) została uhonorowana pięcioma najważniejszymi Oscarami, i jest uważana za jeden z najważniejszych thrillerów w historii kina. <em>Hannibal Rising</em>, wydana ostatnio czwarta część cyklu o Lecterze, odsłania traumatyczne przeżycia bohatera z dzieciństwa i młodości (II Wojna Światowa i później), tłumacząc skrajnie skomplikowaną psychikę geniusza-potwora.</p> <p><strong>Pozycje:</strong> <br />1975, <em>Czarna niedziela</em> <br />1981, <em>Czerwony smok</em> <br />1988, <em>Milczenie owiec</em> <br />1999, <em>Hannibal</em> <br />2006, <em>Hannibal – za zasłoną maski</em></p> <p><strong>Adaptacje filmowe:</strong> <br />1977, <em>Czarna niedziela</em>, John Frankenheimer <br />1986, <em>Manhunter</em>, Michael Mann <br />1991, <em>Milczenie owiec</em>, Jonathan Demme <br />2001, <em>Hannibal</em>, Ridley Scott <br />2002, <em>Czerwony smok</em>, Brett Ratner <br />2007, <em>Hannibal – Rising</em>, Peter Webber</p> autor: Thomas Harris
22.03.2013
Według powieści \"Hannibal - po drugiej stronie maski\" Hannibal Lecter urodził się i wychowywał w zamku (Lecter Castle) na Litwie. miejsce: Miejsce pochodzenia Hannibala Lectera
22.03.2013
<p><strong>Bohater czterech powieści Thomasa Harrisa i ich filmowych adaptacji, ekscentryczny, genialny psychiatra, koneser sztuki, a jednocześnie wysoce psychopatyczny seryjny morderca o skłonnościach kanibalistycznych.</strong></p> <p>Przytoczona poniżej biografia opiera się na danych książkowych, w wersjach kinowych istnieją bowiem nieraz istotne rozbieżności fabularne (<em>Hannibal</em>).</p> <p>Hannibal Lecter przyszedł na świat na Litwie w 1933, na zamku należącym do bogatej, arystokratycznej rodziny, sięgającej korzeniami wojen krzyżackich – ojciec H.L., hrabia Lecter, był potomkiem Hannibala the Grim, rycerza walczącego z Zakonem pod Grunwaldem, matka zaś, madame Simonette Sforza, spowinowacona była z rodami Sforzów i Viscontich, sprawujących rządy w Mediolanie od 250 lat. Hannibal jest ósmym w linii potomkiem mającym prawa do nazwiska Lecter. W <em>Hannibalu</em> znajdujemy wzmianki o tym, iż bohater może być także spokrewniony z osławionym Giuliano Bevisangue zwanym „krwiopijcą”, XII-wieczną postacią z Toskanii. Doktor Lecter śledził ten trop w bibliotece Palazzo Capponi <em>(Hannibal),</em> nie odnalazł jednak przekonujących dowodów koneksji. Ponadto znany malarz Balthus okazuje się dalekim kuzynem Lectera.</p> <p>Gdy Hannibal miał sześć lat urodziła się jego siostra Misza, z którą łączyła go gorąca więź. Dwa lata potem rodzina Lecterów zmuszona była opuścić swój zamek i schronić się w leśnej chacie przed najazdem Niemiec hitlerowskich. Wkrótce jego rodzice giną od wybuchu, gdy niemiecki bombowiec próbuje zniszczyć sowiecki czołg. Dzieci pozostają w chacie same. Pewnego dnia odnajduje ich grupa litewskich szabrowników – dezerterów, kolaborujących z Niemcami. Wygłodzeni – zabijają chorą Miszę i dokonują na niej aktu kanibalizmu. Lecterowi udaje się uciec, lecz wydarzenie to odbije się traumą na całym jego życiu: przestaje wierzyć w Boga, na długie lata pozostaje niemy, makabryczna zbrodnia zachwieje także jego systemem nerwowym… Późniejsza zażyłość z agentką Clarice Starling (<em>Milczenie owiec</em>) ma zapewne podłoże kompensacji siostry.</p> <p>Sowieci z czasem zamienili zamek Lecter w sierociniec. Niemy wówczas Hannibal był w nim pogardzany, jako były spadkobierca. Wielu chłopców w wyniku wojennych doświadczeń było bardzo agresywnych wobec słabszych; Hannibal wykorzystywał to, i nieraz podpuszczał innych do ataku, by potem ich pobić.</p> <p>Po pewnym czasie Lecter ucieka z sierocińca i trafia pod opiekę wuja, obecnego hrabiego Roberta Lectera. Ten zabiera go do Francji, gdzie mieszka ze swą żoną pochodzenia japońskiego – panią Murasaki. Pod okiem wujostwa młody Hannibal pierwszy raz styka się ze sztuką – wuj namawia go do malarstwa, ciotka zaś uczy go kultury japońskiej. Nadal nie potrafi odzyskać mowy, widuje się przez to z psychiatrą. Któregoś dnia na targu dochodzi do ważnego incydentu: gdy rzeźnik Momund obraża lady Murasaki obscenicznymi uwagami, Hannibal rzuca się na niego. Podczas późniejszej konfrontacji z rzeźnikiem Robert Lecter umiera na zawał. Hannibal postanawia się zemścić – zabija Momunda dwoma cięciami samurajskiego miecza, należącego do przodków jego ciotki… Nie poprzestał jednak na tym – podpatrzywszy, jak Murasaki obrabiała kiedyś rybę, Hannibal wyciął zabitemu policzki, po czym je skonsumował. To było jego pierwsze morderstwo i pierwszy akt kanibalizmu. Lokalny inspektor Pascal Popil intuicyjnie podejrzewał, iż to chłopak jest zabójcą rzeźnika. Poddaje go więc testowi na wykrywaczu kłamstw – Lecter przechodzi go bez trudu, co jest pierwszą oznaką skrajnego dystansu emocjonalnego. Po śmierci wuja chłopak zamieszkuje z ciotką. Kończy szkołę wcześniej i dostaje się do szkoły medycznej, jako najmłodsza do tej pory osoba we Francji, gdzie pobiera nauki u niejakiego doktora Dumas. Gdy w paryskiej galerii rozpoznaje skradziony z kolekcji ojca obraz, zaczyna przeczuwać, iż mordercy jego siostry mogą nadal pozostawać przy życiu…</p> <p>W 1951 roku Hannibal powraca na Litwę i odwiedza miejsce śmierci siostry. Odnalazłszy ruiny chaty, gdzie się ukrywał z rodziną, pochował szczątki Miszy, podczas czego przypadkiem odnalazł identyfikatory swych oprawców… Jeden z nich, Enrikas Dortlich, jest teraz oficerem straży granicznej. Hannibal odnajduje go i zabija. Także i tym razem zjada jego policzki. W inspektorze Popilu identyczny sposób zabójstwa znów wzbudza podejrzenia co do Lectera. Kolejną ofiarą Hannibala jest Zigmas Milko, który ginie utopiony w formalinie. Inspektor i Murasaki bezskutecznie próbują odwieść Lectera od zemsty; Hannibal kieruje się przede wszystkim obietnicą złożoną Miszy… Trzeci na liście Lectera jest Grutas, którego jednak ratują ochroniarze. Wówczas Grutas porywa lady Murasaki. Lecter udaje się jej z pomocą, nie opuszczając swego samurajskiego miecza. Podczas finalnej konfrontacji Grutas twierdzi, iż Hannibal także jadł ciało swej siostry i aby to ukryć pozbywa się świadków… Hannibal zabija go, po czym wycina na jego ciele inicjały Miszy… Murasaki jest przerażona i odchodzi bez słowa. Gdy widzi go po raz ostatni, przy zatrzymaniu przez policję, Hannibal nie przejawia ani śladu jakichkolwiek emocji… Choć Hannibal został aresztowany, żaden ze śladów nie dawał przeciw niemu wystarczających dowodów… Dodatkowo fakt, iż wszystkie jego ofiary były wojennymi zbrodniarzami, wzbudził ku niemu przychylność środowisk komunistycznych i studenckich. Za poręczeniem doktora Dumasa Lecter zostaje zwolniony z aresztu. Ostatniego oprawcę, Bronysa Grentza, dopada na wakacjach w Montrealu.</p> <p>Potem Lecter udaje się do Stanów Zjednoczonych. Trafia do Baltimore, gdzie odbywa staż w John’s Hopkins Medical Center, gdzie zdobywa stopień doktora i osiada na stałe. Jego ekstrawagancki sposób bycia czyni zeń cenionego członka miejscowej socjety. Wielu jego pacjentów przechodzi z nim w bliską komitywę, co potem okaże się Hannibalowi przydatne – wiele osób przepisuje na niego duże sumy pieniędzy czy nawet spadki. Wkrótce zdobywa światową renomę jako psychiatra; jednocześnie cały czas odnosi się z dużym lekceważeniem do psychologii, którą traktuje jako pseudo-naukę.</p> <p>Lecter żył w Baltimore przez pięć lat (1970-75), zanim został złapany. Zanim do tego doszło zabił dziewięć osób, trzem zaś udało się przeżyć spotkanie z Hannibalem. Spośród ofiar dwa nazwiska są bardzo istotne: Benjamin Raspael i Mason Verger. Mason Verger, młody potentat biznesu mięsnego, spotykał się z Lecterem w ramach terapii po wyroku za molestowanie dzieci (Verger miał także na koncie gwałt swej siostry, Margot). Po jednej z sesji Hannibal został zaproszony do domu Vergera. Doktor podał pacjentowi narkotyk i namówił go, by pociął sobie twarz kawałkiem lustra, po czym częściami twarzy nakarmił jego dobermany. Następnie Mason zarzucił sobie na szyję pętlę w auto-erotycznej fiksacji. Hannibal pozostawił go tak na śmierć. Verger jednak przeżył: w wyniku płukania psom żołądków odzyskano części twarzy i nos, co pozwoliło przeprowadzić operację plastyczną; dało to jednak marne rezultaty. Od tamtej pory Verger jeździ na inwalidzkim wózku i jest mocno oszpecony.</p> <p>Benjamin Raspael był ostatnią ofiarą Hannibala przed ujęciem. Był on miernym flecistą w filharmonii Baltimore, co deprymowało wysoki gust estetyczny doktora. Ciało muzyka znaleziono w kościelnej ławie – został on przy tym pozbawiony niektórych narządów wewnętrznych (w tym serca…). Następnie Lecter zaserwował je na obiedzie, który urządził dla członków orkiestry. Raspael (który także uczęszczał na sesje do Hannibala) twierdził niegdyś, iż zabił pewnego człowieka, którego głowę schował w wynajętym magazynie w Baltimore (<em>Milczenie owiec</em>). Doktor podejrzewał jednak, iż muzyk krył tak naprawdę Jame’a Gumba – potem znanego jako zabójca „Buffalo Bill”.</p> <p>Lecter został schwytany w kwietniu 1975 roku, przez agenta FBI Willa Grahama. Graham prowadził wówczas śledztwo w sprawie grasującego w okolicach Baltimore seryjnego mordercy-kanibala, Lecter zaś pomagał mu w ustaleniu psychologicznego profilu zabójcy. Podczas jednego ze spotkań w gabinecie doktora agent odnajduje w jego bibliotece pewną średniowieczną ilustrację, po której to kojarzy, iż mordercą był właśnie jego partner: w tej samej chwili Lecter rzuca się na agenta – Grahamowi udaje się postrzelić doktora, sam zaś zostaje poważnie ranny, przez co odsuwa się od służby.</p> <p>Hannibal uznany zostaje za psychicznie chorego, co ratuje go przed kara śmierci. Osadzony zostaje w Stanowym Szpitalu Dla Psychicznie Chorych Przestępców, pod okiem dyrektora Fredericka Chiltona. Prasa nadała wtedy Lecterowi przydomek „Hannibal – Kanibal”, pod którym będzie figurował potem w policyjnych aktach. Lecter prowadził wojnę z dr. Chiltonem, którego nieraz ośmieszał na łamach branżowych periodyków (do których mógł pisywać); Chilton, w istocie, nie mógł znieść ponadprzeciętnej inteligencji Hannibala, połączonej z jego zwierzęcą naturą. Lecter zaś, pomimo więzienia, starał się pielęgnować swe wysublimowanie i wyższość. W rok po schwytaniu doszło do pierwszego incydentu: po tym, jak Hannibal skarżył się na bóle w klatce piersiowej, zabrano go na badania. Nagle rzucił się na pielęgniarkę – odgryzając jej język, wybijając oko i przemieszczając szczękę… Jego puls nie przekroczył 85 uderzeń na minutę…</p> <p>Jakiś czas potem zgłasza się doń agentka FBI Clarice Starling. Prosi o pomoc w ułożeniu profilu psychologicznego seryjnego zabójcy Buffalo Billa. Lecter zgadza się pod warunkiem, iż Clarice będzie mu opowiadała o sobie. Każdorazowe ich spotkanie zamienia się w swoistą psychodramę, ale i początek wzajemnej fascynacji. Podczas pierwszej wizyty dochodzi zresztą do ważnego incydentu, uświadamiającego potężne możliwości perswazji Lectera: jeden ze współpacjentów, Miggs, ciska w twarz Clarice spermą. Hannibal, zawsze z wysokim poczuciem taktu, jeszcze tej nocy używa swych psychologicznych sztuczek na Miggsa, ten zaś połyka własny język i umiera.</p> <p>Bufflo Bill porywa wkrótce kolejną dziewczynę – tym razem jest to córka senator Ruth Martin, Catherin. Presja na Clarice wzrasta, Lecter otrzymuje więc ofertę pobytu na odosobnionej wyspie, pod strażą, lecz w niemal wypoczynkowych warunkach, w zamian za pomoc w uratowaniu córki. Lecter żąda, iż zdradzi nazwisko porywacza osobiście pani senator. Zostaje przewieziony do Tennessee, gdzie najpierw perwersyjnie analizuje Ruth, potem zaś podaje nazwisko niejakiego Williama Rubina i bliższe tropy, jak go odnaleźć. Potem dochodzi jeszcze do spotkania z Clarice, która podejrzewa, iż doktor zwiódł FBI. Lecter żąda kolejnej partii opowieści o życiu Clarice; przerywa im Chilton, Lecter jednak zdąży jeszcze przekazać agentce pewne enigmatyczne informacje („Buffalo Bill lubi podziwiać”). Clarice dostaje jednocześnie rozkaz powrotu do akademii, jako ze sprawa wydaje się być zamknięta. Wieczorem Lecter prosi o jeszcze jeden posiłek. Używając zabranej wcześniej ze szpitala części od długopisu, uwalnia się z kajdanek, i rzuca na dwóch pilnujących go oficerów. Policjanci na dole budynku słysząc trzy strzały, reagują natychmiast. W sali, gdzie przetrzymywano doktora, znajdują dwa ciała: jeden ze strażników jest martwy, drugi zaś, ze zmasakrowaną twarzą, jeszcze oddycha. Zwożąc rannego windą zauważają na prześcieradle krople krwi spadającej z awaryjnego wyjścia u sufitu. Patrząc z góry szybu windy rozpoznają leżące na kabinie ciało w ubraniu Lectera. Okazuje się jednak – iż jest to jeden z zaatakowanych strażników… Lecter tymczasem znajduje się w karetce – przebrał się w mundur owego policjanta a twarz przykrył… zdjętą z jego twarzy skórą… Ambulans nigdy nie dotarł do szpitala…</p> <p>Mija jakiś czas, Clarice udaje się rozwiązać sprawę Buffalo Billa i uratować Catherin Ruth. Lecter pojawia się w St. Louis, gdzie odpoczywa po operacji plastycznej nosa. Pisze także trzy listy: do pielęgniarza Barneya, z którym połączyła go w szpitalu zażyłość, wysyła podziękowania i spory napiwek. Do pozostającego pod ochroną Chiltona pisze, iż zamierza w przyszłości złożyć mu niezapowiedzianą wizytę. Trzeci list adresuje do Clarice Starling. Jego ostatnie frazy zdążyły już przejść do najważniejszych cytatów literatury – nie tylko – sensacyjnej: <em>Nie zamierzam składać ci wizyty, Clarice, uznając świat z tobą za bardziej interesujący niż bez ciebie. Pewien jestem, że wyświadczysz mi tę samą grzeczność.</em> /przekład Andrzeja Szulca/</p> <p>Kilka lat później odnajdujemy Lectera we Florencji, gdzie jako dr Fell zostaje przyjęty na stanowisko naukowe lokalnej biblioteki i muzeum. Miejscowe środowisko ujął od razu znakomitą znajomością Dantego (łącznie z cytowaniem go w oryginale) oraz sztuki renesansu. Rzecz jasna o wakat zadbał Lecter osobiście, zabijając swego poprzednika. Florencki komisarz Pazzi, próbując rozwiązać sprawę jego nagłego zniknięcia, rozpoznaje prawdziwą tożsamość Fella i postanawia schwytać go na własną rękę. Skusi go wysoka nagroda, jaką zapewnia wspomniany już Mason Verger, wciąż pałający chęcią zemsty na Lecterze. Podczas zasadzki Lecter zabija Pazziego w wyrafinowany sposób: zrzuca go z balkonu biblioteki rozpruwając brzuch, a wiszące na linie zwłoki przypominają sposób identycznej śmierci jego XV-wiecznego przodka.</p> <p>Doktor Lecter postanawia potem udać się do Waszyngtonu z zamiarem spotkania się z Clarice, która jest aktualnie zawieszona w czynnościach poprzez machinacje Paula Krendlera z Departamentu Sprawiedliwości (wcześniej oskarżono ją o skryte kontakty z Lecterem, gdy ten przysłał jej po latach list). Jednocześnie sardyńscy ludzie Masona Vergera są wciąż na tropie Lectera: do porwania doktora dochodzi w ekskluzywnym sklepie, gdzie Lecter wybierał prezenty dla Clarice. Agentka tymczasem – na bieżąco próbująca uprzedzić psychiatrę o niebezpieczeństwie – teraz wyrusza mu na ratunek.</p> <p>Na farmie Vergera doktor ma być oddany na pożarcie specjalnie hodowanym na Sardynii, gigantycznym świniom. Starling w ostatniej chwili ratuje Letera, sama jednak zostaje postrzelona pociskami z mocnym narkotykiem. Androgyniczna siostra Vergera, Margot, która niegdyś była molestowana przez brata, zrzuca go z wózkiem dla świń, winę zaś bierze na siebie Hannibal. W zamian za to Margot dostarcza doktorowi Paula Krendlera. Hannibal przez kilka dni pielęgnuje Clarice w wynajętym domu na plaży. Dochodzi do kolejnej, wielkiej psychodramy dla obu stron, przy czym wylewa się z doktora kompensowanie braku siostrzyczki Miszy znajomością z Clarice. Podczas wytwornej kolacji – przy której obecny jest także zniewolony farmakologicznie – Lecter zdejmuje czubek jego czaszki i jako danie szykuje smażone płaty jego mózgu. W efekcie owych dni – dochodzi do zbliżenia Clarice i Lectera. Kilka lat później, były pielęgniarz doktora, Barney, przypadkiem widzi ich razem w Sali filharmonii Buenos Aires…</p> <p>***</p> <p>Przypadek doktora Hannibala Lectera jest zdecydowanie jedną z najoryginalniejszych ikon literackich, a poprzez pięć adaptacji także filmowych. <em>Licentia poetica</em> jego książkowego ojca Thomasa Harris staje się bardzo ambiwalentna, jeśli przypatrzymy się mechanizmom, na których zbudował szalone pokłady empatii dla tej – <em>de facto</em> – potwornej postaci. Hannibal-Kanibal zabił i zjadł kilkanaście osób; jego, nie mająca naukowych mierników, samokontrola pozwalała mu na oszukiwanie wykrywaczy kłamstw czy nieodczuwanie (może raczej – nieokazywanie?) emocji przy najbardziej brutalnych działaniach. Próby zdiagnozowania dewiacji Lectera jako socjopatii nigdy nie pokrywały się w pełni z wyznacznikami jej definicji. Faktycznie ofiarami Lectera były zawsze osoby podłe bądź w jakiś sposób aspołeczne czy nieprzystające do estetycznego gustu Lectera. W większości przypadków jego ofiary były wpierw poddawane swoistej psychoanalizie, Lecter traktował je jako zdeprawowane przypadki do analizy.</p> <p>Jego <em>stricte</em> zwierzęce cechy – doskonały węch pozwala mu na wyczucie choćby kropli krwi, także rozpoznanie dawno niewidzianej osoby. Ponadprzeciętna pamięć (budowana na mnemotechnice) pozwala na magazynowanie i detaliczne odtwarzanie potężnej masy informacji czy obrazów. Lecter był przy tym znakomitym psychiatrą, koneserem i znawcą sztuki, melomanem i dżentelmenem o snobistycznej kulturze. Opanował biegle kilka języków (litewski, polski, włoski, niemiecki, francuski, hiszpański i angielski), w tym zna też sporo przypadków języków dawnych. Zatem – Lecter to osobliwe połączenie Bożego bicza, zwierzęcia i geniusza. Bliskie elegancji i brutalnej dosłowności mitów greckich…</p> <p>Thomas Harris także jako autor tejże postaci może być rozpatrywany ambiwalentnym okiem. Otóż jak mało kto w historii literatury rozpisał postać, która wymyka się zwyczajowym schematom kryminalnym: oto, pomimo prób doszukiwania się śladowych motywów zbrodni, mamy figurę skłonną w jednej sekundzie przejść od strony ludzkiej na zwierzęcą. Pojawiło się kilka głosów o granicach wyobraźni twórczej w literaturze; Harris chyba przez to spróbował – mniej czy bardziej udanie – opisać dziecięcą traumę Lectera, czym chciał usprawiedliwić jego przypadek (<em>Hannibal – po drugiej stronie maski</em>). Cokolwiek by jednak nie mówić: Lecter, zanim zaczyna brzydzić, po dzień dzisiejszy przede wszystkim najpierw intryguje. I tu Harris jest bezpieczny jako precedensowy i niesamowicie plastyczny autor. Nawet – pomijając motory jego pomysłów… </p> <p>• <em>Czerwony smok</em> / <em>The Red Dragon</em> (1981) • <em>Milczenie owiec</em> / <em>Silence of The Lambs</em> (1988) • <em>Hannibal</em> (1999) • <em>Hannibal: Po drugiej stronie maski</em> / <em>Beyond the Mask</em> (2006)</p> bohater: Hannibal Lecter
22.03.2013
Pierwsza powieść o Hannibalu Lecterze autorstwa Thomasa Harrisa. Wydana w 1981 roku. tytul: Czerwony smok
22.03.2013
<p>Prozaik, dziennikarz, redaktor. Debiutował zbiorem opowiadań <em>Udo Pani Nocy</em> (1992), pisał prozę postmodernistyczną, fantastykę, książki dla dzieci. Jego wielką pasją literacką jest pisanie o dawnym Lublinie, czego dał wyraz ostatnio w <em>Piękne jesteście przyjaciółki moje</em> i w serii kryminałów retro o komisarzu Maciejewskim: w <em>Morderstwie pod cenzurą</em> (2007, książka nominowana do Nagrody Wielkiego Kalibru) oraz w <em>Kinie „Venus”</em> (2008, książka zgłoszona do Paszportu „Polityki”). W 2010 roku ukazał się jego kryminał <em>Officium Secretum</em>, w 2011 trzecia część cyklu o komisarzu Maciejewskim, <em>A na imię jej będzie Aniela</em>, a w 2012 - czwarta,<em> Skrzydlata trumna</em>. Mieszka w Lublinie.</p> autor: Marcin Wroński
25.03.2013
Miejsce akcji powieści Camilli Lackberg. miejsce: Fjällbacka
25.03.2013
Pisarka, główna bohaterka sagi Camilli Lackerg. bohater: Erika Falck
25.03.2013
Pierwsza część sagi autorstwa Camilli Läckberg, osadzonej we Fjällbace, której głównymi bohaterami są pisarka Erika Falck i policjant Patrik Hedström. Powieść ukazała się w 2003 roku w Szwecji, w Polsce - w 2009. tytul: Księżniczka z lodu
25.03.2013
Właściwie Jean Edith Läckberg Eriksson. Urodziła się we Fjällbace. Absolwentka Akademii Ekonomicznej w Göteborgu, żona policjanta i matka trójki dzieci. Akcję swoich powieści kryminalnych (a saga liczy ich już osiem), których głównymi bohaterami są pisarka Erika Falck i policjant Patrik Hedström, osadza w rodzinnej miejscowości, położonej na zachodnim wybrzeżu Szwecji. Pierwsze cztery tytuły zostały sfilmowane przez szwedzką telewizję SVT2. Pisarka uwielnia gotowanie i ma na swoim koncie również dwie książki kucharskie, napisane wspólnie z Christianem Hellbergiem, a także bajkę dla dzieci. Powieści kryminalne Camilli Läckberg przetłumaczono na kilkanaście języków, a w Szwecji sprzedano już ponad milion egzemplarzy. W Polsce wszystkie ukazały się nakładem Wydawnictwa Czarna Owca. autor: Camilla Läckberg
25.03.2013
Miejsce urodzenia Johna Grishama miejsce: Miejsce urodzenia Johna Grishama
25.03.2013
<p><strong>Amerykański polityk, emerytowany adwokat, przede wszystkim zaś ceniony autor bestsellerowych dramatów prawniczych. </strong></p> <p>Grisham urodził się 8 lutego w Jonesboro w Arkansas, w rodzinie Baptystów, jego ojciec był robotnikiem budowlanym i farmerem na plantacji bawełny. Przez wiele lat rodzina Grishamów zmieniała często miejsce pobytu, by wreszcie osiedlić się w Southhaven, w stanie Missisipi. John, stale zachęcany przez matkę, regularnie i dużo czytał, szczególny wpływ miał zaś na niego John Steinbeck. W 1977 Grisham otrzymuje bakalaureat z księgowości na Stanowym Uniwersytecie Missouri, pięć lat później kończy zaś tamtejszą Szkołę Prawa. Nie powiodły się jego starania o dostanie się do drużyny baseball’owej – słynny trener Boston Red Sox, Dave Ferris, wyrzuca go za nieudolność w obijaniu piłki podkręconej.</p> <p>Przez cały okres studiowania Grisham prowadzi regularny dziennik, co jest pierwszą wprawką w pisaniu. Jego zainteresowania zawodowe przechodzą od prawa podatkowego do kryminalnego i cywilnego. Po ukończeniu nauk zakłada w Southaven, i prowadzi przez dekadę, własną kancelarię, gdzie skupia się już stricte na sprawach kryminalno-cywilnych. W 1983 z ramienia Demokratów zostaje wybrany do Missisipi House of Representatives, organizacji legislatury pierwszego stopnia., gdzie zasiada do roku 1990. równocześnie kontynuuje swą prywatną praktykę w Southaven.</p> <p>W 1984 roku Grisham był świadkiem na kontrowersyjnym procesie gwałciciela 12-letniej dziewczynki. Wówczas to zaczął przymierzać się do swej pierwszej powieści, którą doprowadził do końca w 1987 roku. Była to książka <em>Czas zabijania</em>, bazująca fabularnie na wspomnianym procesie. Opowiadała o czarnoskórym mężczyźnie, który w zemście za gwałt na jego nieletniej córce dokonuje samosądu na sprawcach. Natychmiast po ukończeniu debiutu pisarz zabrał się za kolejną powieść, tym razem o młodym prawniku, który zostaje przyjęty do lukratywnej firmy prawniczej, gdy okazuje się, iż nie jest ona do końca tym, czym być się wydaje… <em>Firma</em> (1991) stała się bestsellerem. Publisher Weekly ogłosiło Grishama najlepiej sprzedającym się pisarzem lat ’90. Od tamtej pory autor publikuje przynajmniej jedną pozycję rocznie, do końca XX wieku sprzedał zaś ponad 60 milionów egzemplarzy swych dzieł.</p> <p>Po kilku latach prawniczej przerwy wraca na chwilę na sadową salę w 1996, ostatecznie rezygnuje jednak z kariery.</p> <p>Dziś pisarz dzieli mieszkanie pomiędzy Oxford (Missisipi) i plantację w Charlottensville w Wirginii. Ma żonę, Renee, i dwoje dzieci. Najbardziej cenionym pisarzem w branży jest dla niego John LeCarre.</p> <p><strong>Bibliografia</strong> <br />1989 <em>Czas zabijania</em> (<em>A Time To Kill</em>) (*) <br />1991 <em>Firma</em> (<em>The Firm</em>) (*) <br />1992 <em>Raport Pelikana</em> (<em>The Pelican Brief</em>) (*) <br />1993 <em>Klient</em> (<em>The Client</em>) (*) <br />1994 <em>Komora</em> (<em>The Chamber</em>) (*) <br />1995 <em>Rainmaker</em> (<em>The Rainmaker</em>) (*) <br />1996 <em>Ława przysięgłych</em> (<em>The Runaway Jury</em>) (*) <br />1997 <em>Wspólnik </em>(<em>The Partner</em>) <br />1998 <em>Obrońca ulicy</em> (<em>The Street Lawyer</em>) <br />1999 <em>Testament</em> (<em>The Testament</em>) <br />2000 <em>Bractwo</em> (<em>The Brethren</em>) <br />2001 <em>Malowany dom</em> (<em>A Painted House</em>) (*) <br />2001 <em>Ominąć święta</em> (<em>Skipping Christmas</em>) (*) <br />2002 <em>Wezwanie</em> (<em>The Summons</em>) <br />2003 <em>Król afer</em> (<em>The King of Torts</em>) <br />2003 <em>Czuwanie</em> (<em>Bleachers</em>) <br />2004 <em>Ostatni sędzia</em> (<em>The Last Juror</em>) <br />2005 <em>Wielki gracz</em> (<em>The Broker</em>) <br />2006 <em>Niewinny</em> (<em>The Innocent Man</em>)<br />2007 <em>Zawodowiec </em>(<em>Playing for Pizza</em>)<br />2008 <em>Apelacja</em> (<em>The Appeal</em>)<br />2009 <em>Prawnik</em> (<em>The Associate</em>)<br />2010 <em>Zeznanie</em> (<em>The Confession</em>)<br />2011 <em>Kancelaria</em> (<em>The Litigators</em>)<br />2012 <em>Calico Joe</em> (<em>Calico Joe</em>)<br />2012 <em>Więzienny prawnik</em> (<em>The Racketeer</em>)</p> <p>Utwory oznaczone (*) zostały sfilmowane.</p> autor: John Grisham
25.03.2013
W pobliżu lubelskich Rur Jezuickich mieszkał przed wojną Zyga Maciejewski, bohater książek Marcina Wrońskiego. miejsce: Rury Jezuickie
26.03.2013
Były bokser, policjant, abnegat z pociągiem do alkoholu. Bohater powieści Marcina Wrońskiego, których akcja rozgrywa się w dwudziestoleciu międzywojennym i w czasie II wojny światowej w Lublinie. bohater: Zyga Maciejewski
26.03.2013
Pierwsza powieść lubelskiego cyklu Marcina Wrońskiego, którego bohaterem jest Zyga Maciejewski. Po raz pierwszy opublikowana w 2007 roku. tytul: Morderstwo pod cenzurą
26.03.2013
Tutaj znaleziono zwłoki Norweżki Inger Holter. Harry Hole przybywa do Sydney, by wyjaśnić tę sprawę. miejsce: Park Gap
27.03.2013
W domu publicznym przy Sukhamvit Road zostaje znalezione ciało zamordowanego norweskiego ambasadora. Harry Hole wyrusza do Bangkoku, żeby odkryć sprawcę. miejsce: Dom publiczny
29.03.2013
Druga powieść Jo Nesbo, której bohaterem jest norweski policjant Harry Hole. Wydana w 1998 roku. W domu publicznym w stolicy Tajlandii znaleziono ciało zamordowanego norweskiego ambasadora. W Oslo pospiesznie tworzony jest plan uniknięcia skandalu. Policjant Harry Hole wsiada do samolotu skacowany, z zastrzykami witaminy B12 w walizce i wkrótce zaczyna krążyć po zaułkach Bangkoku – wśród świątyń, palarni opium, dziecięcych prostytutek i barów go-go. Odkrywa, że w tej sprawie chodzi o coś więcej niż o morderstwo: za ścianami pełza coś, co nie znosi światła dziennego... tytul: Karaluchy
29.03.2013
w Komendzie Okręgowej Policji w Oslo pracuje Hanne Wilhelmsen, bohaterka powieści Anne Holt. miejsce: Komenda Okręgowa Policji w Oslo
29.03.2013
Obdarzona niezwykłą intuicją policjantka, lesbijka, główna bohaterka cyklu powieści Anne Holt. Po raz pierwszy pojawiła się w "Ślepej bogini", wydanej w 1993 roku. bohater: Hanne Wilhelmsen
29.03.2013
Pierwsza powieść o Hanne Wilhelmsen autorstwa Anne Holt. Wydana w 1993 roku, w Polsce - w 2011. tytul: Ślepa bogini
29.03.2013
Na stacji kolejowej w Allerød rozpoczyna się akcja powieści Joanny Chmielewskiej \"Wszystko czerwone\". miejsce: Allerød
02.04.2013
Powieść Joanny Chmielewskiej, wydana po raz pierwszy w 1974 roku. Należy do gatunku komedii detektywistycznej. Została przetłumaczona na język rosyjski (Всë красное) i bułgarski (Всичко е червено), w Rosji także zekranizowana (Пан или пропал Rosja). tytul: Wszystko czerwone
02.04.2013
Właśc. Irena Kühn, autorka licznych komediowych powieści kryminalnych oraz książek dla dzieci i młodzieży (serie o Janeczce i Pawełku oraz o Teresce i Okrętce). Debiutowała powieścią "Klin" w 1964 roku, w 2006 roku otrzymała Honorową Nagrodę Wielkiego Kalibru. Ma na swoim pisarskim koncie ponad 50 powieści. autor: Joanna Chmielewska
02.04.2013
W miasteczku Tiaret pracuje ojciec Janeczki i Pawełka, bohaterów \"Skarbów\" Joanny Chmielewskiej. To w jego okolicach rodzeństwo odkrywa tytułowe skarby. miejsce: Tiaret
04.04.2013
Powieść dla młodzieży autorstwa Joanny Chmielewskiej. Po raz pierwszy wydana w 1988 roku. Jej bohaterami jest rodzeństwo Janeczka i Pawełek Chabrowiczowie. tytul: Skarby
04.04.2013
Na Jodłowej mieszkają tytułowe bohaterki powieści Joanny Chmielewskiej \"Harpie\". miejsce: Dom harpii
04.04.2013
Wydana w 1998 roku powieść Joanny Chmielewskiej. Książka napisana lekko i z humorem, który tak bardzo cechuje Chmielewską, że można ją czytać w ramach relaksu. Jak zwykle główni bohaterowie przeżywają niesamowite historie, muszą rozwiązywać zawikłane tajemnice i popadają w rozliczne tarapaty. "Chrzestna babcia leżała jeszcze w łóżku i do produkcji dźwięków używała młota od krykieta na bardzo długim trzonku. Dorotka przypomniała sobie ten młot. Skąd się w ogóle wziął w domu, nie miała pojęcia, ale od wieków leżał na szafie i stanowił jakąś pamiątkę Felicji nie wiadomo po czym. Jakim sposobem chrzestna babcia go znalazła...?" tytul: Harpie
04.04.2013
Tutaj znaleziono zwłoki w \"Ziarnie prawdy\" Zygmunta Miłoszewskiego. 08.04.2013
Tutaj znaleziono zwłoki w \"Ziarnie prawdy\" Zygmunta Miłoszewskiego. miejsce: Archiwum Państwowe w Sandomierzu
08.04.2013
W powieści Joanny Chmielewskiej \"Lądowanie w Garwolinie\" na rynku tej miejscowości lądują kosmici... albo tak się wszystkim wydaje. miejsce: Garwolin
09.04.2013
Powieść Joanny Chmielewskiej opublikowana po raz pierwszy w 1995 roku. Jej tematem jest reakcja na ludzi na lądowanie statku kosmicznego. tytul: Lądowanie w Garwolinie
09.04.2013
Po wyjeździe z Norwegii do Tajlandii Harry Hole mieszka W Chunking Mansion. miejsce: Chunging Mansion
11.04.2013
Ósma z cyklu powieść o Harrym Hole autorstwa Jo Nesbo. Wydana w 2009 roku. tytul: Pancerne serce
11.04.2013
Tutaj mieszka Harry Hole, bohater powieści Jo Nesbo. miejsce: Mieszkanie Harry\'ego Hole
11.04.2013
Winterbrook House pod Oksfordem był stałą rezydencją Agathy Christie i jej męża Maxa Mallowana. miejsce: Winterbrook House
12.04.2013
Na III piętrze budynku przy Markveien 23 mieszka Henning Juul, bohater powieści Thomasa Engera. Tutaj w tajemniczych okolicznościach w 2007 roku zginął syn Juula. miejsce: Mieszkanie Henninga Juula
15.04.2013
W powieściach Marka Krajewskiego możemy przeczytać, że przy Schuhbrucke 49 mieściło się Prezydium Policji. Obecnie przy ulicy Szewskiej 49 znajduje się budynek Instytutu Filologii Klasycznej i Kultury Antycznej oraz Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego. miejsce: Prezydium Policji
16.04.2013
W budynku przy Flory 3 mieszka Ryszard Maria Wirski, bohater powieści \"Morderstwo w alei Róż\" Tadeusza Cegielskiego. miejsce: Mieszkanie Ryszarda Marii Wirskiego
19.04.2013
Kapitan Milicji Obywatelskiej, główny bohater powieści Tadeusza Cegielskiego "Morderstwo w alei Róż", wydanej w 2010 roku. bohater: Ryszard Maria Wirski
19.04.2013
Historyk, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, znawca historii nowożytnej oraz historii idei, wolnomularz - obecnie Wielki Mistrz Honorowy oraz Wielki Namiestnik. Ojciec Maxa Cegielskiego - dziennikarza i pisarza. Był przewodniczącym Rady Muzealnej Zespołu Pałacowo-Parkowego w Dobrzycy; od 1992 roku pełni funkcję redaktora naczelnego czasopisma „Ars Regia", poświęconego wolnomularstwu. Jest współautorem książki Rozbiory Polski 1772-1793-1795 oraz autorem prac o wolnomularstwie. We wrześniu ukazał się jego kryminał Morderstwo w alei Róż (W.A.B.) Związany z mediami od czasów studenckich, pisał również scenariusze telewizyjne, filmowe oraz adaptacje teatralne. autor: Tadeusz Cegielski
19.04.2013
We Fresno w Kalifornii zaczyna się akcja powieści \"Twój cień\" Jeffery\'ego Deavera. miejsce: Fresno
19.04.2013
Kayleigh Towne to śliczna dziewczyna o głosie, który zapewnił jej pierwsze miejsca na listach przebojów country. Piosenkarka przyjmuje sławę z radością – do chwili gdy niewinna wymiana zdań z jednym z fanów otwiera przed nią mroczne, przerażające rejony. Wkrótce ludzie otaczający Kayleigh zaczynają ginąć. Agentka specjalna Kathryn Dance musi skorzystać ze swojej znajomości mowy ciała i talentu do prowadzenia przesłuchań, by powstrzymać szaleńca – ale wkrótce przekonuje się, że jak większość gwiazd, Kayleigh ma niejednego wroga. „Twój cień” to typowa dla Deavera szalona karuzela licznych wątków. Nic nie jest tym, czym się z pozoru wydaje. tytul: Twój cień
19.04.2013
19.04.2013
19.04.2013
19.04.2013
W kanałach ciepłownicznych przy ulicy Elektronowej Doktor Śmierć atakuje swoją pierwszą ofiarę (Mariusz Czubaj, \"Kołysanka dla mordercy\"). miejsce: Kanały ciepłownicze
19.04.2013
Kolejny kryminał z profilerem Rudolfem Heinzem. „Nowa powieść Mariusza Czubaja zdecydowanie nie jest kołysanką. To mocna kawa, i to z koniakiem!” , jak pisze Marcin Wroński. Jesień 2008 roku. W kanałach ciepłowniczych w Warszawie znaleziono kolejną ofiarę seryjnego zabójcy. Sprawca – nazwany przez policję Doktorem Śmierć – zabija bezdomnych zastrzykiem w serce, a następnie odcina denatom dłonie. Profiler Rudolf Heinz zostaje wysłany do stolicy, by pomóc w śledztwie. Okazuje się, że sprawa, nad którą przyjdzie mu pracować, łączy się także z tajemniczym zgonem znanego przedsiębiorcy. Wszystko wskazuje na to, że ta śmierć ma związek z wydarzeniami sprzed wielu lat, gdy biznesmen prowadził fabrykę zatrudniającą nielegalne imigrantki ze Wschodu. Profiler krąży w labiryncie podziemnego miasta, opanowanego przez kloszardów, i w plątaninie dyskretnych powiązań łączących ludzi interesu. W tle wydarzeń jak zły cień pojawi się pacjent szpitala psychiatrycznego na Śląsku, zwany Inkwizytorem, czyli morderca, który wiele lat temu omal nie pozbawił życia Rudolfa Heinza. Obaj mają ze sobą niewyrównane rachunki... tytul: Kołysanka dla mordercy
19.04.2013
W Sopocie rozgrywa się akcja powieści \"Inspektor van Graaf\" Adama Ubertowskiego. miejsce: Sopot
22.04.2013
Powieść Adama Ubertowskiego, wydana w 2010 roku jako XI tom Polskiej Kolekcji Kryminalnej. tytul: Inspektor Van Graaf
22.04.2013
Prozaik, kojarzony z nurtem prozy postmodernistycznej, psycholog biznesu. Autor powieści Podróż do ostatniej strony (pod pseudonimem Hubert Adamowski,1995), Szkice do obrazu batalistycznego (1998), Szczególny przypadek pani Pullmanowej (2001), Bicz Boży (2003), Rezydenci (2005). Autor XI tomu Polskiej Kolekcji Kryminalnej - Inspektora Van Graafa (EMG 2010). Mieszka w Sopocie. autor: Adam Ubertowski
22.04.2013
W bloku przy Franciszkańskiej mieszka Robert Nemhauser z żoną i synami, Cyrylem i Metodym. miejsce: Mieszkanie Nemhausera
23.04.2013
Bohater powieści Wiktora Hagena, policjant, mąż pięknej Pauli i ojciec bliźniaków Cyryla i Metodego. bohater: Robert Nemhauser
23.04.2013
Pierwszy kryminał Wiktora Hagena, wydany w 2010 roku przez Wydawnictwo W.A.B. tytul: Granatowa krew
23.04.2013
Tajemniczy autor kryminałów "Granatowa krew" i "Długi weekend" (W.A.B. 2010), urodził się na początku lat siedemdziesiątych w Polsce. Matka była Polką, ojciec Francuzem. Pierwsze lata życia spędził w krajach arabskich: jego ojciec wykładał historię na uniwersytecie w Kairze, zaś w Aleppo prowadził badania nad historią miasta. Mieszkał na zmianę we Francji i w Polsce. Studiował antropologię kultury na uniwersytecie w Aix-en-Provence. Po ukończeniu studiów pomagał przyjacielowi prowadzić restaurację w Paryżu. Spędził kilka miesięcy w Indiach, kręcąc filmy dokumentalne i robiąc zdjęcia dla polskich i zagranicznych pism. Pasjonat gotowania w różnych stylach oraz fotografii. Z przekonania alterglobalista, domator i zapalony podróżnik, nieustannie stara się pogodzić te sprzeczności. Interesuje się psychologią, historią jedzenia, historią zbrodni, lubi także literaturę dziecięcą. Na stałe mieszka w Polsce. autor: Leszek Talko
23.04.2013
W tej okolicy znajduje się restauracja \"Czarny Tadek\", w której po godzinach jako kucharz dorabia Robert Nemhauser, bohater powieści Wiktora Hagena. miejsce: \"Czarny Tadek\"
23.04.2013
cośtam 23.04.2013
W Bradfield rozgrywa się akcja powieści \"Syreni śpiew\" Val McDermid. miejsce: Bradfield
25.04.2013
Pierwsza część cyklu z psychologiem Tonym Hillem, wydana po raz pierwszy w 1995 roku. Opis akcji: W Bradfield w Wielkiej Brytanii znaleziono ciała czterech mężczyzn. W śledztwo został zaangażowany psycholog kryminalny Tony Hill. Nawet dla doświadczonego profesjonalisty seria przerażających morderstw na tle seksualnym okazała się niepodobna do niczego, z czym zetknął się do tej pory. Ale stworzenie psychologicznego portretu psychopaty to zadanie w sam raz dla niego, zwłaszcza, że przeszłość Hilla może pomóc mu zrozumieć motywy mordercy. Z tego samego powodu jest on idealnym materiałem na kolejna ofiarę… tytul: Syreni śpiew
25.04.2013
Szkocka autorka kryminałów. Napisała 22 bestsellery, które przetłumaczono na kilkadziesiąt języków i sprzedano w 10 milionach egzemplarzy. Jest laureatką licznych międzynarodowych nagród, między innymi CWA Gold Dagger za najlepszą powieść kryminalną roku i LA Times Book of the Lear. autor: Val McDermid
25.04.2013
W szkockim Kirkcaldy w 1955 roku urodziła się autorka kryminałów Val McDermid. miejsce: Miejsce urodzenia Val McDermid
25.04.2013
W dzielnicy Espoo mieszkały zaginione dziewczęta - zagadkę ich zniknięcia próbuje wyjaśnić Maria Kallio w powieści \"Gdzie się podziały dziewczęta?\" Leeny Lehtolainen. miejsce: Espoo
20.05.2013
Maria Kallio wraca ze stresującej i pełnej niebezpieczeństw podróży służbowej do Afganistanu. Na odpoczynek nie ma szans, bo w Finlandii od razu musi się zmierzyć ze sprawą zniknięcia w Espoo trzech młodych muzułmanek. Na domiar złego w śniegu zostaje znaleziona czwarta ofiara - dziewczyna uduszona własną chustą. Czy te przypadki coś ze sobą łączy? Czy dziewczęta padły ofiarą seryjnego mordercy? A może to ich rodziny mają coś wspólnego z zaginięciami? Gdzie się podziały dziewczęta? to surowy opis zderzenia odmiennych tradycji we współczesnej, wielokulturowej Finlandii. Kto ma rację w sytuacji, w której dochodzi do konfrontacji dwóch prawd? tytul: Gdzie się podziały dziewczęta?
20.05.2013
Krytyk literacki i badacz literatury, jedna z najpopularniejszych autorek w Finlandii. Ukończyła studia na wydziale literatury fińskiej. Pisze powieści z gatunku „kobiecej powieści obyczajowo-kryminalnej”. Sławę i uznanie zdobyła dzięki serii powieści o prawniczce i policjantce Marii Kallio. Za książkę "Luminainen" ("Kobieta ze śniegu") otrzymała nagrodę Fińskiego Stowarzyszenia Miłośników Powieści Kryminalnych. Jest również laureatką Wielkiej Nagrody Uznania Fińskiego Klubu Książki. autor: Leena Lehtolainen
20.05.2013
Sopot zaprasza na wiosenne czytanie kryminałów! Już 10 czerwca o 17.00 będzie można posłuchać fragmentów najnowszej powieści Tadeusza Cegielskiego \"Tajemnica pułkownika Kowadły\" i spotkać się z autorem. miejsce: Wiosenne czytanie kryminałów
07.06.2013
Tutaj mieszka bohaterka powieści \"Bezcenny\" Zygmunta Miłoszewskiego, kochanka Henryka Aszkenazego. miejsce: mieszkanie Olhi Bortnik
05.07.2013
W dzielnicy Grunewald stoi fikcyjna klinika Teufelsberg, w której rozgrywa się akcja powieści \"Klinika\" Sebastiana Fitzka. miejsce: Grunewald
30.07.2013
Trzy kobiety, wszystkie młode, piękne i pełne życia, giną bez śladu. Wystarcza tydzień w rękach psychopaty, którego prasa nazywa Łamaczem. Kiedy zostają odnalezione, są całkowicie złamane psychicznie, w żaden sposób nie można się z nimi porozumieć. Jakby były pochowane w swoich ciałach. Klinika psychiatryczna odcięta od świata przez śnieżną zawieruchę. Łamacz znów się uaktywnia. Podczas przerażającej nocy udowadnia, że ucieczka jest niemożliwa. Czy przywiezionego do kliniki młodego mężczyznę cierpiącego na amnezję łączy coś z psychopatycznym mordercą? tytul: Klinika
30.07.2013
Niemiecki pisarz i dziennikarz. Studiował prawo, specjalizował się w prawie autorskim. Pracuje w berlińskiej rozgłośni 104.6 RTL. Od 2006 roku publikuje thrillery. Jego książki przetłumaczono na 18 języków; jest jednym z nielicznych niemieckich autorów kryminałów wydawanym w USA i Wielkiej Brytanii. autor: Sebastian Fitzek
30.07.2013
Gdzieś w New Hampshire, w fikcyjnej miejscowości Frazier, osadza się Dan Torrance, bohater powieści \"Doktor Sen\" Stephena Kinga. miejsce: Dom Dana Torrance\'a
27.09.2013
Kontynuacja bestsellerowego „Lśnienia”! Pamiętacie małego chłopca obdarzonego niezwykłą mocą? Chłopca nękanego przez duchy? Chłopca uwięzionego w odludnym hotelu wraz z opętanym ojcem? Możecie już poznać jego dalsze losy! Grupa staruszków nazywająca się Prawdziwym Węzłem przemierza autostrady Ameryki w poszukiwaniu pożywienia. Z pozoru są nieszkodliwi – emeryci odziani w poliester, nierozstający się ze swoimi samochodami turystycznymi. Jednak Dan Torrance już wie, a rezolutna dwunastolatka Abra Stone wkrótce się przekona, że Prawdziwy Węzeł to prawie nieśmiertelne istoty żywiące się substancją wytwarzaną przez poddane śmiertelnym torturom dzieci obdarzone tym samym darem, co Dan. Nękany przez mieszkańców hotelu Panorama, w którym jako dziecko spędził jedną straszliwą zimę, Dan przez dziesięciolecia błąka się po Ameryce, usiłując zrzucić z siebie odziedziczone po ojcu brzemię beznadziei, alkoholizmu i przemocy. Ostatecznie odnajduje swoje miejsce w małym miasteczku w New Hampshire, we wspierającej go grupie Anonimowych Alkoholików i w domu opieki, gdzie zachowana z lat dzieciństwa resztka mocy pozwala mu nieść ulgę umierającym w ostatnich chwilach ich życia. Staje się znany jako „Doktor Sen”. Kiedy Dan poznaje efemeryczną Abrę Stone, jej nadzwyczajny dar budzi drzemiące w nim demony i każe mu stanąć do boju o jej duszę i przetrwanie. To epicka batalia między dobrem i złem, krwawa, pełna rozmachu opowieść, która zachwyci miliony miłośników „Lśnienia” i zadowoli każdego, kto dopiero teraz wkracza w świat tej już klasycznej pozycji w dorobku Kinga. tytul: Doktor Sen
27.09.2013
W domu przy Vaasanaukio (placu Wazy) mieszka inspektor Kari Vaara razem z żoną Kate i córką Anu. miejsce: Dom Kari Vaary
06.01.2014
W Kingswood mieści się biuro MCIU, w którym pracują bohaterowie powieści \"Zaginione\" Mo Hayder - inspektor Jack Caffery oraz Pchła Marley. miejsce: Biuro MCIU
06.01.2014
Detektyw Jack Caffery prowadzi dochodzenie w sprawie kradzieży samochodu. Chociaż na pierwszy rzut oka sprawa wygląda rutynowo, jednak szybko okazuje się, że nie będzie to wcale standardowe śledztwo. Nie dość, że samochód został porwany sprzed nosa właścicielki, to co gorsza, na jego tylnym siedzeniu była pasażerka – jedenastoletnia dziewczynka, której nie odnaleziono. Niebawem przestępca zaczyna komunikować się z policją za pomocą listów, z których wynika, że nie jest to jednorazowy incydent. Bandyta grozi, że zaatakuje ponownie. Rozpoczyna się dramatyczny wyścig z czasem. Caffery musi odnaleźć porywacza, zanim ten dopadnie kolejne niewinne ofiary.. tytul: Zaginione
06.01.2014
choć wychowała się w środowisku akademickim, w wieku 15 lat postanowiła rzucić szkołę. Wyjechała do Japonii, by uczyć tam języka angielskiego, jednak szybko uległa fascynacji atmosferą tokijskich klubów i zatrudniła się w jednym jako hostessa. Po powrocie do kraju zdobyła tytuł magistra pisania kreatywnego na Bath Spa University, gdzie w tej chwili wykłada, a duszną, niepokojącą atmosferę japońskiego półświatka, o który się otarła, postanowiła przenieść na karty swoich powieści. Wszystkie tytuły – Birdman, The Treatment, Tokyo czy Pig Island – znalazły się na liście bestsellerów „Sunday Timesa”. Hayder ma też na swoim koncie imponującą liczbę nagród i wyróżnień literackich, w tym WH Smith Thumping Good Read, Elle Crime Fiction Prize czy SNCF Prix Polar. W Polsce ukazał się nakładem Wydawnictwa Świat Książki Ptasznik (2003). autor: Mo Hayder
06.01.2014
Klara Schulz, tytułowa bohaterka powieści Nadii Szagdaj, mieszka z mężem i synem w kamienicy przy Hansa Strasse. miejsce: Mieszkanie Schulzów
06.01.2014
Tytułowa bohaterka powieści Nadii Szagdaj. Artystka-portrecistka, początkująca detektyw. bohater: Klara Schulz
06.01.2014
Wydany w 2013 roku kryminał retro Nadii Szagdaj. Akcja rozgrywa się w 1910 roku w Breslau, a główną bohaterką jest początkująca detektyw Klara Schulz, prywatnie żona szanowanego lekarza i matka pięcioletniego Fritza. tytul: Kroniki Klary Schulz. Sprawa pechowca
06.01.2014
Jest wykształconym muzykiem; gra na wiolonczeli, fortepianie oraz czynnie wykonuje zawód śpiewaczki operowej. Prowadzi też wraz z mężem działalność fotograficzno-filmową; jest mamą dwójki dzieci, Nataszy i Juliusza. Pisać zaczęła w wieku lat szesnastu. Najpierw teksty piosenek, poezję, potem opowiadania i nowele. Zadebiutowała w 2009 r. powieścią pt. "Przepowiednia". Od lat Wrocław i jego bogata historia są jej pasją, a także inspiracją fotograficzną. Dlatego też akcja kolejnej książki młodej autorki rozgrywa się właśnie w tym mieście, na początku XX w. Już planuje następne powieści o Klarze Schulz. autor: Nadia Szagdaj
06.01.2014
Gdzieś na północ od Sundsvall mieści się ośrodek dla trudnej młodzieży Birgittagarden. To w nim dochodzi do zbrodni opisanych w powieści \"Świadek\" Larsa Keplera. miejsce: Birgittagarden
06.01.2014
Okrutna zbrodnia burzy spokój w domu wychowawczym dla dziewcząt w środkowej Szwecji. Jedna z wychowanek została brutalnie zamordowana, a jej zwłoki ułożono tak, jakby ofiara bawiła się z mordercą w chowanego. Podejrzenie pada na jej koleżankę, która tej samej nocy zniknęła z ośrodka. Lokalna policja zakłada, że sprawa sama szybko się wyjaśni, a Joona Linna, wyznaczony przez Rikskrim na obserwatora, ma związane ręce. Jednak mimo groźby wydalenia ze służby podejmuje poszukiwania podejrzanej. Na domiar złego na komisariat zaczyna wydzwaniać niejaka Flora Hansen, która twierdzi, że wie coś na temat morderstwa. A dokładniej, że nawiązała kontakt z duchem zamordowanej. Czy za jej telefonami stoi tylko chciwość, czy też ma naprawdę coś istotnego do powiedzenia? tytul: Świadek
06.01.2014
Pod pseudonimem "Lars Kepler" kryje się para znanych szwedzkich pisarzy: Alexander Ahndoril i Alexandra Coelho Ahndoril. Ich pierwsza książka Hipnotyzer odniosła w Szwecji ogromny sukces, prawa do niej zostały sprzedane do 32 krajów, a film na jej podstawie był szwedzkim kandydatem do Oscara. Świadek to po Kontrakcie Paganiniego trzeci tytuł z serii powieści kryminalnych z komisarzem Jooną Linną w roli głównej. Obie książki są w trakcie ekranizacji. autor: Lars Kepler
06.01.2014
Jakub Tyszkiewicz nie chciał tam jechać. Nadkomisarz wolałby spędzić wolny czas z ukochaną żoną, ale dał się namówić na imprezę na Kasprowym Wierchu. miejsce: Kasprowy Wierch
21.03.2014
Thriller, którego akcja toczy się na "Kasprowym Wierchu". Wydany w 2014 roku. tytul: Wiatr
21.03.2014
Pisarz, absolwent Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego ze specjalizacją historia najnowsza. Przed pisarskim debiutem w 2008 roku był dziennikarzem muzycznym w Programie 3 Polskiego Radia, grał na basie w zespołach Kosmetyki Mrs. Pinki, Delator i Full Metal Jacket, z którymi występował na festiwalach w Opolu, Sopocie i Jarocinie. Bibliografia: - "www.1939.com.pl" (2008) - "www.1944.waw.pl" (2009) - "Major" (2010) - "Mróz" (2010) - "www.ru2012.pl" (2011) - "Upał" (2012) - "Gliniarz" (2013) - "Wiatr (2014). autor: Marcin Ciszewski
21.03.2014
Tu zaczyna się miejsce akcji w powieści \"Na własne oczy\" Linwooda Barclaya. Cierpiący na schizofrenię Thomas Kilbride odnajduje na internetowej mapie zdjęcie zbrodni i wplątuje się w ten sposób w śmiertelną intrygę. miejsce: Miejsce zbrodni
08.08.2014
Thriller opublikowany w 2012 roku. Opis wydawcy: Cierpiący na schizofrenię Thomas Kilbride uważa swój pokój za bezpieczną twierdzę, której stara się nigdy nie opuszczać. Jego obsesją jest analizowanie map. Za pomocą programu Whirl360.com Thomas może podróżować po całym świecie nie wychodząc z pokoju. Ogląda ulicę po ulicy, zapamiętując najdrobniejsze szczegóły, zapisując w pamięci poszczególne budynki oraz twarze ludzi uchwycone na ekranie komputera. Pewnego dnia, zwiedzając jedną z ulic w centrum Nowego Jorku, Thomas dostrzega w oknie mijanego domu przerażającą scenę. Podejrzewa, że jest świadkiem brutalnego morderstwa. Postanawia zwierzyć się swojemu bratu Rayowi – opiekunowi, łącznikowi z zewnętrznym światem i powiernikowi zawiłych i coraz bardziej niewiarygodnych teorii. Ray traktuje te zwierzenia z przymrużeniem oka, decyduje się jednak przeprowadzić pobieżne śledztwo, aby uspokoić brata. Wkrótce zdaje sobie sprawę, że wraz z bratem zostali wplątani w śmiertelną intrygę. Co gorsza, znaleźli się na celowniku… tytul: Na własne oczy
08.08.2014
Kanadyjski pisarz urodzony w Stanach Zjednoczonych. Rozpoczął karierę dziennikarstwa w 1977 roku w "Peterborough Examiner", przeniósł się do "Oakville" w 1979 roku, a potem do "Toronto Star" w 1981 roku, gdzie był kolejno zastępcą redaktora miasta, edytorem wiadomości, redaktorem naczelnym sekcji "Life". Obecnie jest felietonistą tej sekcji, w piśmie trzy razy w tygodniu. autor: Linwood Barclay
08.08.2014
W miejscowości Brasilia w Brazylii urodził się pisarz Chris Carter. miejsce: Miejsce urodzenia Chrisa Cartera
21.01.2015
Pisarz. Urodził się i wychował w Brazylii. Po maturze wyjechał do Stanów, gdzie studiował psychologię i zaburzenia kryminalne na Uniwersytecie Michigan. Jako psycholog kryminalny Biura Prokuratora Stanu Michigan badał i przesłuchiwał licznych zbrodniarzy, w tym seryjnych morderców. Na początku lat 90. Carter wyruszył do Los Angeles, gdzie przez kolejnych dziesięć lat był gitarzystą w różnych znanych rockowych zespołach. W końcu zdecydował się zająć na stałe pisaniem. Obecnie mieszka w Londynie. Debiutował powieścią "Krucyfiks". autor: Chris Carter
21.01.2015
W Martina Franca urodził się włoski pisarz Donato Carrisi. miejsce: Miejsce urodzenia Donato Carrisiego
29.02.2016