Patricia Highsmith

Dodał: ewaw (18-03-2013 11:56)
Data urodzenia: 19.01.1921
Data śmierci: 4.02.1995
Bohaterowie:
Tom Ripley
2013-03-18 11:56:08

Mary Patricia Plangman, urodzona w Teksasie, wychowywana najpierw przez babkę, potem przez matkę (do której nosiła uraz, gdy dowiedziała się o próbie swej aborcji przez wypicie terpentyny…) i ojczyma (którego próbowała pozyskać w konflikcie z matką). Te rodzinne kompleksy staną się potem kanwą opowiadania The Terrapin / Żółw wodny, w którym to matka bohatera zostaje przezeń zakłuta na śmierć.


Babka Patricii nauczyła ją wcześnie czytać. Gdy w wieku około ośmiu lat przyszła pisarka zetknęła się z biblioteką rodziców, szczególnie zainteresowała się książką psychiatry Karla Menningera Ludzki umysł, a zwłaszcza partiami o psychicznych zaburzeniach (piromania, schizofrenia…).


Po ukończeniu studiów literatury angielskiej i pisarstwa (1942) przez kilka lat zajmuje się skryptami do wydawnictw komiksowych, w tym do specjalnej edycji o słynnych postaciach (m.in. o Einsteinie, Galileuszu i Newtonie). Za namową znanego już wówczas Trumana Capote, podczas pobytu w artystycznej komunie Yaddo w Saratoga Springs, pod koniec lat 40. powróciła do szkicu swej pierwszej powieści Nieznajomi z pociągu.


Rzecz, opublikowana w 1950, została rok później zaadaptowana przez Alfreda Hitchcocka, co staje się początkiem popularności autorki. Jej ironiczna, surowa proza, eksploatująca mroczne strony psychologii, będzie jeszcze potem filmowana kilkukrotnie (m.in. przez Anthony Minghellę – Utalentowany pan Ripley, 1999).


Przez całe życie Patricia Highsmith skrupulatnie zajmowała się pamiętnikarstwem; od tego przeszła jeszcze w dzieciństwie do układania fantazji o sąsiadach, którzy za fasadą konwencji skrywają psychologiczne skrzywienia i mordercze instynkty. Temat ten był stałym motorem jej twórczości – choć autorka buduje na kryminalnym szkielecie, od samej zbrodni interesuje ją bardziej jej psychologiczne podłoże. Graham Greene wypowie się potem, iż czytając prozę Highsmith czytelnikowi „nieustannie towarzyszy stan osobistego zagrożenia”.


Po sukcesie Nieznajomych… autorka osiąga kolejny sukces, tym razem dość kontrowersyjnie: pod pseudonimem Claire Morgan wydaje powieść The Price of Salt, historię lesbijskiej miłości dwu bohaterek wbrew zapatrywaniom otoczenia (jest i intryga kryminalna). Przez finalny happy-end odbierano ją wpierw jako kolejne czytadło lesbian-pulp, jednak wkrótce rzecz sprzedała się w blisko milionie egzemplarzy – środowiska gejowskie i feministyczne zaaprobowały od razu, pierwsze chyba do tej pory, tak pozytywne przedstawienie lesbijskich postaci.


Minorowość dzieł pisarki odpowiadała w dużym stopniu jej życiu prywatnemu: była skrajnie zdystansowana do ludzi, jak sama mawiała, wolała od nich towarzystwo zwierząt. Nigdy nie wyszła za mąż, znana była z licznych, biseksualnych związków. Uważano ją za antysemitkę, choć faktycznie popierała palestyńskie starania wolnościowe. Rozczarowana amerykańską polityką zagraniczną w roku 1963 przeniosła się do Europy, gdzie spędziła resztę życia.


Większość bohaterów powieści Highsmith stoi w opozycji do klasycznych ikon ustalonych przez Hammeta czy Chandlera – to przeważnie antybohaterowie, akceptujący zbrodnię bądź z pasji, bądź z potrzeby sytuacji. Jej najpopularniejszą postacią był Tom Ripley, architekt, wysoce amoralny, wielokrotny morderca. Ripley pojawia się w pięciu powieściach cyklu (1955-1991), pierwszy raz w Talented Mr. Ripley. W adaptacjach kinowych grali go Alain Delon (1960, Plein Soleil, Rene Clement), Dennis Hopper (1977, The American Friend, Wim Wenders), Matt Damon (1999, Utalentowany pan Ripley, A. Minghella) i John Malkovitch (2002, Ripley’s game, Liliana Cavani).


Patricia Highsmith zmarła w 1995 roku w Locarno, w Szwajcarii, na białaczkę. Dla kolonii Yaddo, w podzięce za pierwsze inspiracje pisarskie, przekazała swój majątek - około 3 mln. dolarów.


Była laureatką wielu prestiżowych nagród literackich, w tym Edgar Allan Poe’s Award.


Najważniejsze pozycje:


1950, Znajomi z pociągu 
1952, Cena soli (Claire Morgan)
1960, Słodka choroba 
1962, Krzyk sowy


Cykl o Tomie Ripley’u:
1955, Utalentowany pan Ripley 
1970, Ripley Under Ground
1974, Ripley’s game 
1980, The Boy Who Followed Ripley 
1991, Ripley Under Water

 

Tutaj urodziła się amerykańska pisarka specjalizująca się w psychologicznyc ...
więcej
Tom Ripley,
Utalentowany pan Ripley
W Zatoce Bostońskiej utolęli rodzice pięcioletniego Toma Ripleya, bohatera ks ...
więcej
miejsca autorówAutorzy
miejsca tytułówTytuły
miejsca bohaterówBohaterowie
miejsca wydarzeńWydarzenia